Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ішкі алаяқтық – бұл нақты сот ісінің мәніне тікелей қатысты, қасақана жалған көрсету, яғни мәміле жасау үшін алаяқтық әдіс қолданылған-жоқ па. (Егер мәміле алаяқтық болса, онда ол заңды келісімшарт санатында қарастырылмайды.) Ішкі алаяқтық сыртқы алаяқтықтан (немесе кепілдік алаяқтығы) ерекшеленеді, ол адамның заңды құқықтарын білуіне және/немесе оларды іске асыруына кедергі келтіретін алдамшылық құралы болып табылады. Бір уақытта ішкі және сыртқы алаяқтықтардың екеуі де болуы мүмкін. АҚШ Жоғарғы Соты 1878 жылы «АҚШ-қа қарсы Трокмортон» ісінде, судья Сэмюэл Фриман Миллер жазған шешімінде ішкі және сыртқы алаяқтықтың анықтамасын беріп, оларды ажыратты. Ол ішкі алаяқтықты «сот шешімінде қарастырылған және оған қатысты кез келген мәселе» деп сипаттады, мексикалық Калифорниядағы қоныс иесінің жер талабы Калифорния АҚШ құрамына кіргеннен кейін екі онжылдықтан кейін жалған құжаттар мен жалған куәліктер арқылы қамтамасыз етілген деген айыптама бойынша федералды үкіметке әділеттік көмек көрсетуден бас тартты. Бұл мәселе алғашқы сот отырысында көтерілмесе де, сот үкіметке тиісті күтімділікпен тексеруге және дәлелдерді зерттеуге жеткілікті мүмкіндік болғанын анықтады. Сот процесінде жалған куәлік беру, жалған құжат жасау және куәгерді пара беру сотпен түзетуге болатын алаяқтық құралы болып табылады. Мұндай әрекеттер көбінесе сот отырысын тоқтатуға және тараптарға қатысты санкциялар қолданғаннан кейін сол мәселе бойынша жаңа сот отырысын өткізуге әкеп соғады. Шарт құқығындағы ішкі алаяқтықтың екі түрі бар: мәмілені жасауға итермелеу арқылы жасалған алаяқтық және фактіге қатысты алаяқтық. Фактіге қатысты алаяқтық – заңды қорғаныс құралы, онда А келісімшартқа қол қояды, бірақ ол келісімшарт екенін түсінбейді немесе В берген жалған ақпарат салдарынан келісімшарттың мәнін түсінбейді. Мысалы, Джон анасына қолжазбаны талдау курсына қатысатынын айтады және үй тапсырмасы үшін оған қолжазбаға қол қоюы керек. Егер анасы оның айтқанына сене келісімшартқа қол қойса, ал Джон оны күштеп орындауға тырысса, анасы «фактіге қатысты алаяқтық» деп шағымдануға құқылы. Мәмілені жасауға итермелеу арқылы жасалған алаяқтық – әділеттік қорғаныс құралы, ол А келісімшартқа қол қойған кезде пайда болады, ол келісімшарт екенін біледі және (кем дегенде, оның мазмұны туралы жалпы түсінікке ие), бірақ А келісімшартқа қол қойған себебі В берген жалған ақпаратқа байланысты. Мысалы, Джон анасына өзіне мүлігін беру туралы келісімшартқа қол қоюын сұрайды, анасы бастапқыда бас тартады, содан кейін Джон оған келісімшартты оның қайтысына дейін сақтауға уәде береді. Егер анасы Джонның осы уәдесіне сене келісімшартқа қол қойса, ал Джон анасының қайтысынан бұрын оны күштеп орындауға тырысса, анасы «мәмілені жасауға итермелеу арқылы жасалған алаяқтық» деп шағымдануға құқылы.
Intrinsic fraud is an intentionally false representation that goes to the heart of what a given lawsuit is about, in other words, whether fraud was used to procure the transaction. (If the transaction was fraudulent, it probably does not have the legal status of a contract.) Intrinsic fraud is distinguished from extrinsic fraud (a/k/a collateral fraud) which is a deceptive means of keeping a person from discovering and/or enforcing legal rights. It is possible to have both intrinsic and extrinsic frauds. The U. S. Supreme Court defined and distinguished intrinsic from extrinsic fraud in its unanimous 1878 United States v. Throckmorton decision, written by Justice Samuel Freeman Miller. It described intrinsic fraud as "any matter which was actually presented and considered in the judgment assailed", declining to grant equitable relief to the federal government over an allegation that a settler's land claim in Mexican ruled California had been secured two decades earlier after California became a U. S. territory through falsified documents and perjured affidavits. Even though the issue had not been raised at the original trial, the Court held that the government had had ample opportunity to exercise due diligence and investigate the evidence. During a trial, perjury, forgery, and bribery of a witness constitute frauds that might have been relieved by the court. Such actions will usually lead to a mistrial being declared and after any penalties for the involved parties a new trial will take place on the same matter. Two types of intrinsic fraud in contract law are fraud in the inducement and fraud in the factum. Fraud in the factum is a legal defense, and occurs where A signs a contract, but either does not realize that it is a contract or does not understand the nature of the contract, because of some false information that B gave to A. For example, if John tells his mother that he is taking a college course on handwriting analysis, and for his homework, he needs her to read and sign a pretend deed. If Mom signs the deed believing what he told her, and John tries to enforce the deed, Mom can plead "fraud in the factum." Fraud in the inducement is an equitable defense, and occurs when A signs a contract, knowing that it is a contract and (at least having a rough idea) what the contract is about, but the reason A signed the contract was because of some false information that B gave to A. For example, if John tells his mother to sign a deed giving him her property, Mom refuses at first, then John explains that the deed will be kept in a safe deposit box until she dies. If Mom signs the deed because of this statement from John, and John tries to enforce the deed prior to Mom's death, Mom can plead "fraud in the inducement."