Кіріспе

Заң саласындағы дәлелдер түрі

Растау дәлелдері, сондай-ақ растау деп те аталады, заңды тәртіпте қолданылатын дәлелдердің бір түрі болып табылады.

Түрлері мен қолданылуы

Растаушы дәлелдер бастапқы дәлелдермен қолдауға ұмтылған болжамды нығайтады, осылайша болжамды растайды. Мысалы, куәгер Ә. куәлік етеді, Х өзінің көлігін жасыл түсті машинаға соғып өткенін көргенін айтады. Ал, тағы бір куәгер Б., Х-тің көлігін қарағанда, сол күні оның қанатында жасыл бояудың ізі бар екенін куәлік етеді, бұл болжамды растайды. Сондай-ақ, нақты бір дереккөзбен байланысты растаушы дәлелдер де болуы мүмкін, мысалы, куәгерлер немесе заттар ұсынған дәлелдерге сүйеніп, автордың ой-өрісі қалыптасуы. Растаушы дәлелдердің тағы бір түрі – Бэкон әдісін қолдану, яғни келісім әдісі, айырмашылық әдісі және бірдей өзгерістер әдісі. Бұл әдістер эксперименттік жобалауда қолданылады. Оларды Фрэнсис Бэкон жүйеледі, ал Джон Стюарт Милл одан әрі дамытты. Бұл әдістер себеп-салдар байланысындағы айнымалыларды анықтау үшін бірнеше айнымалыны реттеуден тұрады. Бұл қағидалар эксперименттік жобалаудың негізі болып табылады, сонымен қатар түрлі дәлелдеулерде, демонстрацияларда және зерттеулерде интуитивті түрде кеңінен қолданылады. Заң бойынша, растау – Шотландия заңындағы сияқты кейбір юрисдикцияларда, ұсынылған кез келген дәлелді кем дегенде бір басқа дереккөзбен растау қажеттігін білдіреді (Шотландия заңындағы растау туралы қараңыз).

Қосалқы дәлелдеу үлгісі

Айыпталушы: "Ол куәгер айтқандай болды, бірақ…". Бұл – куәгердің берген куәлігінің рас және дұрыс екенін айыпталушының растауы. Растау кейбір жағдайларда қажет емес. Мысалы, заңмен белгіленген ерекшеліктер бар. Шотландияның білім беру заңында, оқуға қатыспауды дәлелдеу үшін тек тізілімді ұсыну жеткілікті. Қосымша дәлелдер қажет емес.