Кіріспе

Жазбаша заңдық мәлімдеме, ант беру арқылы жасалған

Антхат (/audio=LL Q1860 (eng) Артқы ауыртпалық антхат.wav/,/æ//f//ɪ/'/d//eɪ//v//ɪ//t/ AFihDAYvit; орта ғасырлық латын тілінде "антпен мәлімдеме жасады" деген мағынада) – ант немесе растау беру арқылы ерікті түрде жасалған, заң бойынша уәкілеттік алған адам куәландырған ант берушінің немесе куәгердің жазбаша мәлімдемесі. Мұндай мәлімдеме ант берушінің қолтаңбасының дұрыстығын нотариус немесе ант беру комиссары сияқты ант қабылдауға уәкілеттік алған адам куәландырады. Антхат – бұл расталған мәлімдеме немесе көрсету түрі, яғни ол растауды қамтиды, бұл оның жалған куәлік беру жазасымен ант беру арқылы жасалғанын білдіреді, және бұл оның дұрыстығының куәсі ретінде сот ісінде қажетті дәлел болып табылады.

Австралия

2016 жылғы 2 наурызда Австралияның Жоғарғы соты ACT Бірыңғай дәлелдеу заңнамасының ант берілген және ант берілмеген жақсылықтарды бірдей салмақта қарастыру тұрғысынан бейтарап екендігін мәлімдеді.

Ұлыбритания

Ұлыбританияда "афидавит" термині қолданылады. Ұлыбритания үкіметінің веб-сайтында көрсетілгендей, "Афидавитты заңгер, нотариус немесе ант беру комиссары (ақы алу арқылы) немесе сот қызметкерлерінің уәкілетті мүшесі ант беру немесе растау арқылы куәландыруы мүмкін".

Үндістан

Үндістан заңында, ант беруші мәлімдемеде баяндалған фактілерді дәлел ретінде қабылдауға болысты, бірақ соттардың ант беруші мәлімдеме арқылы дәлелдерді қабылдауға құқығы жоқ. Ант беруші мәлімдеме Дәлелдеу туралы заңның 3-тарауына сәйкес "дәлел" деп есептелмейді. Дегенмен, Жоғарғы Сот ант беруші мәлімдемені тек соттың жеткілікті негіздермен, атап айтқанда, қарсы тарапқа куәгерді тексеруге шақыру құқығы болған жағдайда ғана дәлел ретінде пайдалануға болатынын мәлімдеді. Сондықтан, соттың арнайы шешімі болмаса, ант беруші мәлімдеме әдетте дәлел ретінде қолданылмайды.

Шри-Ланка

Шри-Ланкада, Ант беру туралы жарлыққа сәйкес, әскери соттан басқа, адам ант беру комиссарының немесе бейбіт судьясының куәлігінде қол қойылған мәлімдеме ұсына алады.

Ирландия

Анттар Англия мен Уэльстегідей жасалады, бірақ кейде "ант беру" сөзі жіберіліп қалады. Ант беруге қарсы болған жағдайларда, көптеген жағдайларда ант берілген мәлімдеме орнына расталған мәлімдеме қолданылуы мүмкін. Мәлімдеме жасаған адам куәлік беруші деп аталады және мәлімдемеге қол қояды. Мәлімдеме стандартты форматта аяқталады: "Менің алдымда ант берді/растады (мәлімдеді), [ант беру комиссары/сот өкілінің аты-жөні], ант беру комиссары (сот өкілі), [аудан/қаланың] [мекенжайында] [күні], және мен куәлік берушіні білемін", содан кейін комиссар қол қойып, мөрмен бекітеді. Комиссар өзінің атын анық көрсетуі маңызды, себебі атын анықтау мүмкін болмаған жағдайда құжаттар қабылданбауы мүмкін. 2020 жылдың тамызынан бастап анттарды ұсынудың жаңа әдісі қолданысқа енді. Азаматтық және қылмыстық құқық (әртүрлі ережелер) заңының 2020 жылғы 21-бабына сәйкес, куәгерлер енді ант беруге немесе ант беру кезінде растауға міндетті емес. Оның орнына куәгерлер діни сипаттамасыз "шындық туралы мәлімдеме" жасайды және егер бұл бұзылса, қылмыстық іс бойынша айыпталып, бір жылға дейін бас бостандығынан айырылуы мүмкін немесе сот шешімімен 250 000 еуроға дейін айыппұл салынып, немесе бес жылдан аспайтын мерзімге сотталуы мүмкін, немесе екеуі де қолданылуы мүмкін. Бұл сотқа құжаттарды электрондық түрде ұсыну немесе тапсыру тәсілдері қарастырылған 20-бапта көрсетілген жағдайларда анттар мен заңды мәлімдемелерді алмастыруға арналған. 2022 жылдың қаңтарына қарай ол кеңінен қабылданбады және жеке құжаттарды әкелетін сотқа қатысушылар оны көп уақыт бойы қолданбауы күтілуде.

Америка Құрама Штаттары

Америкалық сот жүйесінде, куәлік ретінде келтірілген, расталмаған анттама қабылдау ерекше жағдайларға жатады (әсіресе, ант берушіні қайтадан тексеруге мүмкіндік болмаса), егер оның айғақтары істің шешілуіне әсер ете алатын маңызды фактілерді қамтитын болса. Егер ант беруші қайтыс болса, денсаулығына қапа болса, іздеуге келмейтін болса немесе сотқа жеткізілмейтін болса, сот оның анттамасын қабылдауы мүмкін, бірақ көбінесе оны растайтын дәлелдердің болуы қажет. Куәгердің естелігін жаңарту үшін, оқиғаларға жақын уақытта фактілерді жақсырақ түсінгенін көрсететін анттама қолданылуы мүмкін. Естелікті жаңарту үшін пайдаланылған материалдар куәлік ретінде қабылданады. Егер анттаманы беруші іс бойынша тарап болса, қарсы тарап анттаманы куәлік ретінде қабылдауға қол жеткізе алады, себебі тараптың мәлімдемелері куәлік ережелерінен туындаған ерекшеліктер бойынша қабылданады. Алдын ала жауаптар әдетте сауалнамаларға қоса беріледі. Алайда, АҚШ Федералдық азаматтық іс жүргізу ережесінің 36-шы тармағына сәйкес, қабылдау туралы өтініштерде ант беру міндетті емес. Егер адам анттамаға қол қойса, ол сотта куәлік беруге құқылы. Бір тарап анттаманың мазмұнын растау үшін ант берушіні шақыруы мүмкін, ал екінші тарап анттама бойынша ант берушіні тексеруді қалауы мүмкін. Кейбір өтініштерді сот, өтініштің қажеттілігін растайтын тәуелсіз анттама немесе басқа дәлелдер болмаса қабылдамайды. Мұндай жағдайда, сот өтінішті қолдау үшін өтініш беруші адвокаттың анттамасын қабылдай алады, себебі белгілі бір болжамдар жасалады, атап айтқанда: анттама куәліктің орнына сот жүйесінің тиімділігін арттырады. Адвокат соттың өкілі болып табылады және жалған ант беруі анықталған жағдайда, оны қызметтен шеттетуге дейін қатаң жазаға тартылуы мүмкін екенін біледі. Егер адвокат шақырылса, ол анттамада келтірілген фактілерді дәлелдеу үшін тәуелсіз және толыққанды дәлелдер ұсына алады. Анттаманы жалған куәлік беру жазасы бойынша антсыз мәлімдемелермен шатастыруға болмайды. 2006 жылғы мәліметтер бойынша, АҚШ федералдық соттарында және шамамен 20 штатта, антсыз мәлімдемелер, анттаманың орнына заңмен рұқсат етілген. Басты айырмашылық – антсыз мәлімдемеде нотариустың куәландыру белгісі болмайды және мәлімдеуші ант беруге міндетті емес. Керісінше, мәлімдеушінің "жалған куәлік беру жазасы бойынша" өзінің мәлімдемелерінің шындығына байланысты мұқият формулировкаланған сөздермен қол қоюы, мәлімдеушіге шындықты, толық шындықты және ешқандай өтірік айтпау міндетін еске түсіреді деп заңмен қарастырылады. Мұндай анттаманы алмастыру туралы заңдардың мақсаты – антсыз мәлімдемелерді анттамаға қарағанда тез және арзан дайындауға және рәсімдеуге болады, себебі куәгер нотариуспен жеке кездесуге және куәландыру рәсімінен өтуге міндетті емес. Бір мемлекетте анттаманы қабылдау, оның басқа юрисдикцияларда заңды құжат ретінде қабылдануын растамайды. Сол сияқты, адвокаттың сот өкілі екендігі (афидавитті ант беру үшін) де автоматты түрде қарастырылмайды. Бұл мәселе 1961 жылғы Гаага конвенциясының шарттарына сәйкес, шетелдік мемлекеттік құжаттарды заңдастыру қажеттілігін жою туралы конвенцияға сәйкес, құжаттың халықаралық қолданысқа заңдылығын растайтын апостильді пайдалану арқылы шешіледі. Нотариус куәландырған және басқа да белгілі бір құжаттар, содан кейін апостильмен куәландырылған құжаттар, Гаага конвенциясына қол қойған барлық елдерде заңды қолданыс үшін қабылданады. Осылайша, көптеген анттамалар, егер олар мемлекеттер аралық мәселелерде қолданылса, апостильделуі керек.