1968 жылғы ғылым мен технологияның маңызды жетістіктері
1968 in science
1968 жылғы ғылым мен технология: радиопульсарлар, Intel құрылуы, алғашқы электрондық кітап және компьютерлік тышқанның тұңғыш көрсетілімі. Жаңалықтарды оқыңыз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1968 жылғы ғылым және технология саласындағы маңызды оқиғалар төменде тізілген.
The year 1968 in science and technology involved some significant events, listed below.
Астрономия
Томас Голд жақында ашылған радиопульсарларды жоғары жылдамдықпен айналатын нейтронды жұлдыздар ретінде түсіндірді; кейінгі байқаулар осы пікірді растады.
Thomas Gold explains the recently discovered radio pulsars as rapidly rotating neutron stars; subsequent observations confirm the suggestion.
Компьютерлік ғылым
Сәуір – Электронды жинақталған алғашқы кітап, Эндрю Гарвтың "The Long Short Cut" триллерінің АҚШ басылымы. 18 шілде – Гордон Э. Мур мен Роберт Нойс Калифорния штатының Маунтин-Вью қаласында Intel жартылай өткізгіш чип компаниясын құрды. 9 желтоқсан – Кейін "Барлық демонстрациялардың анасы" деп аталған көрсетілімде Стэнфорд зерттеу институтының Ұлғайту зерттеу орталығының Дуглас Энгельбарт алғаш рет компьютерлік тышқанды, бейнеконференцияны, телеконференцияны, гипермәтінді, мәтіндік өңдеуді, гипермедианы, объектілерді адрестеуді, динамикалық байланысты және NLS жүйесін пайдаланатын бірлескен нақты уақыт редакторын көрсетті.
April – First book printed completely using electronic composition, the United States edition of Andrew Garve's thriller The Long Short Cut. July 18 – The semiconductor chip company Intel is founded by Gordon E. Moore and Robert Noyce in Mountain View, California. December 9 – In what becomes retrospectively known as "The Mother of All Demos", Douglas Engelbart of Stanford Research Institute's Augmentation Research Center demonstrates for the first time the computer mouse, the video conference, teleconferencing, hypertext, word processing, hypermedia, object addressing, the dynamic linker and a collaborative real time editor using NLS.
Математика
Беньямино Сегре теннис доп теоремасының бір түрін сипаттайды.
Beniamino Segre describes a version of the tennis ball theorem.
Медицина
2 қаңтар – Доктор Кристиан Барнард Оңтүстік Африкада Филип Блейбергке екінші сәтті жүрек трансплантациясын жасады, ол он тоғыз ай өмір сүрді. Қараша – Огайо штатының Норвок қаласындағы мектеп оқушылары арасында "Норвок вирусы" деп белгіленген норовирус салдарынан асқын ішек қабынуы (гастроэнтерит) жайылды. Гарвард комитетінің қайтарымсыз кома туралы баяндамасы ми өлімін анықтаудың жаңа үлгісін енгізді. Франция ми өлімін өлімнің заңдық анықтамасы (немесе белгісі) ретінде қабылдаған алғашқы еуропалық ел болды. Дәрігерлер ауыр біріктірілген иммуножеткіліксіздікті (SCID) емдеу үшін алғашқы сүйек миы трансплантациясын сәтті жасады. Педиатриялық эндокринолог Анджело ДиДжордж ДиДжордж синдромын алғаш рет сипаттады.
January 2 – Dr. Christiaan Barnard performs the second successful human heart transplant, in South Africa, on Philip Blaiberg, who survives for nineteen months. November – Outbreak of acute gastroenteritis among schoolchildren in Norwalk, Ohio, caused by "Norwalk agent", the first identified norovirus. Publication of a Harvard committee report on irreversible coma establishes a paradigm for defining brain death. France becomes the first European country to adopt brain death as a legal definition (or indicator) of death. Doctors perform the first successful bone marrow transplant, to treat severe combined immunodeficiency (SCID). DiGeorge syndrome is first described by pediatric endocrinologist Angelo DiGeorge.
Физика
Жорж Шарпак CERN-де бөлшектерді анықтау үшін көп сымды пропорционалды камераны құрастырады.
Georges Charpak develops the multiwire proportional chamber for particle detection at CERN.
Психология
Джон Дарли мен Бибб Латане бақылаушы әсерін көрсетеді. Уолтер Мишель "Тұлға және бағалау" кітабын жариялайды.
John Darley and Bibb Latané demonstrate the bystander effect. Walter Mischel publishes Personality and Assessment.
Робототехника
Қаңтар – Миомир Вукобратович екі аяқты жүрісті түсіндіруге арналған нөлдік моменттік нүкте атты теориялық модельді ұсынды.
January – Miomir Vukobratović proposes Zero Moment Point, a theoretical model to explain biped locomotion.
Ғарышты зерттеу
15-22 қыркүйек – Зонд бағдарламасы: Кеңес ғарыш кемесі «Зонд-5» Айды айналып (18 қыркүйекте) Жерге сәтті қонды. Ол сонымен қатар Айды айналып өткен алғашқы тірі организмдерді – екі орыс тасбақасын, пиофила, ұн құрттарын, өсімдіктер мен бактерияларды да алып жүрді. 11 қазан – Аполлон бағдарламасы: NASA «Аполлон-7» ғарыш кемесін ұшырды, ол экипажы бар алғашқы «Аполлон» миссиясы болды. Ғарышкерлер Уолли Ширра, Донн Фултон Эйзель және Р. Уолтер Каннингэм миссияның мақсаттарының ішінде орбитадан тікелей телеарнамен хабар тарату және Ай модулімен доқталу маневрін сынау болды. 24 желтоқсан – «Аполлон-8» Ай орбитасына енді. Фрэнк Борман, Джим Ловелл және Уильям А. Андерс Айдың жарық көрмейтін жағын және Жер планетасын тұтастай алғаш рет көрді. Андерс «Жер көтерілісі» деп аталатын суретті түсірді.
September 15–22 – Zond program: Soviet spacecraft Zond 5 becomes the first vehicle to circle the Moon (September 18) and return to splashdown on Earth. It also carries the first living organisms to circle the Moon, including two Russian tortoises, Piophila, mealworms, plants and bacteria. October 11 – Apollo program: NASA launches Apollo 7, the first crewed Apollo mission, with astronauts Wally Schirra, Donn Fulton Eisele and R. Walter Cunningham aboard. Goals for the mission include the first live television broadcast from orbit and testing the lunar module docking maneuver. December 24 – Apollo 8 enters Moon orbit. Frank Borman, Jim Lovell and William A. Anders are the first humans to see the far side of the Moon and planet Earth as a whole. Anders photographs Earthrise.
Технология
6 маусым – Рой Джакузи АҚШ-та Жакузидің гидромассаждык ваннасына патент алды.
June 6 – Roy Jacuzzi is granted a patent for the Jacuzzi whirlpool hot tub in the United States.
Оқиғалар
4 сәуір – Стэнли Кубриктің Артур Кларктың әңгімесі негізінде түсірілген "2001: Ғарыш саяхаты" фильмі АҚШ кинотеатрларында көрсетіле бастады.
April 4 – United States theatrical release of Stanley Kubrick's film 2001: A Space Odyssey, based on a story by Arthur C. Clarke.
Жарияланымдар
Джеймс Д. Уотсон – "Қос спираль": ДНК құрылымын ашу тарихы. Жеке естеліктер.
James D. Watson – The Double Helix: A Personal Account of the Discovery of the Structure of DNA.