Анри Нувен: Голланд дін қызметкері және жазушысы

Кіріспе

Голландиялық католик діни қызметкері және жазушы (1932–1996)

Анри Жозеф Махиел Ноувен (24 қаңтар 1932 – 21 қыркүйек 1996) – голландиялық католик діни қызметкері, профессор, жазушы және теолог. Оның қызығушылықтары негізінен психология, пасторлық қызмет, руханият, әлеуметтік әділдік және қоғамдық өмірге байланысты болды. Өмірі бойы Ноувен Антон Бойзен, Томас Мертон, Рембрандт, Винсент ван Гог және Жан Ваньердің еңбектерімен терең ықпалда болды. Нотр-Дам университеті, Йель діни мектебі және Гарвард діни мектебі сияқты академиялық оқу орындарында шамамен екі онжылдық оқытқаннан кейін, Ноувен Онтарионың Ричмонд-Хилл қаласындағы L'Arche Daybreak қауымдастығында зиякерлік және дамыту мүмкіндігі шектеулі адамдармен жұмыс істеді.

Ерте өмір

Анри Нувен 1932 жылдың 24 қаңтарында Нидерландының Ниджкерк қаласында дүниеге келген. Ол Лоран Дж. М. Нувен мен Мария Нувеннің (құрметіне Рамселар) төрт баласының ең үлкені болды. Нувеннің әкесі салық заңгері болса, анасы Амерсфорттағы отбасылық бизнесте бухгалтер болып жұмыс істеді. Нувен Гаагадағы иезуиттердің Алойзий колледжінде оқыды, содан кейін Апельдорндағы кіші семинарияда бір жыл білім алды. Оқу жылын Рийсенбургтегі үлкен семинарияда философия мен теологияны оқып, діни қызметкерлікке дайындалуға арнады, бұл алты жылдық оқуды қамтыды. Нувен Топека мемлекеттік ауруханасында клиникалық пасторлық тәжірибесін аяқтады және 1965 жылдың 19 маусымында Меннингер қорының теология және психиатриялық теория бойынша оқу бағдарламасын бітірді. Клиникада жұмыс істеген кезінде ол психологияның кейбір салаларындағы ғылыми және медициналық талдауға қарағанда пациенттермен тікелей байланысқа түсуді ұнатқанын байқады. Бұл оның кәсіби тәжірибесін қарастыруына және рухани қызметті қазіргі психологиямен үйлестіруді жақсартуға ынталандырды. 1966-1968 жылдары Нотр-Дам университетінде қонақ профессор болып жұмыс істеді. 1968 жылдан 1970 жылға дейін Амстердамдағы бірлескен пасторальдық институтында жұмыс істеді және Утрехттегі католиктік теологиялық университетінде психология және руханилықтан сабақ берді. 1971 жылы теология ғылымдарының магистрі дәрежесін алды. Йельде оқыған кезінде Нувен бірнеше демалысқа шықты, олардың кейбіреулері оның жазуына әсер етті. 1976 жылы Колледжвиллдегі Сент-Джонс аббаттығындағы Экуменикалық және мәдени зерттеулер институтының мүшесі болды, ал 1978 жылы Римдегі Солтүстік Америкалық Папалық колледжінде оқыды. Йель университетінің профессоры Нувен Генсези аббаттығында бірнеше ай өткізді. Оның алғашқы сапары 1974 жылдың 1 маусымында басталды және жеті айға созылды. Ол онда 1976 жылы «Дженсези күнделігі: траппист монастырынан хабар» деген атпен жарық көрген күнделік жүргізді. 1979 жылы анасы қайтыс болғаннан кейін ол қайта оралды, бұл «Мейірімге шақыру: Дженсезиден дұғалар» атты кітабының жарық көруіне себеп болды. Нувен трапписттік өмірге қолайлы емес деп шешкенімен, Генсези аббаттығы және сол кездегі аббат Джон Эудс Бамбергермен арадағы қарым-қатынасы оған өте маңызды болды. Ол діни қызметкер ретінде тағайындалғанына 25 жыл толуын 1982 жылдың 6 тамызында сол жерде атап өтті. 1981 жылы Йельден кеткеннен кейін Нувен Оңтүстік Америкаға, Боливия мен Перуға алты айлық сапар жасады. 1983 жылы АҚШ-қа оралғаннан кейін Нувен Гарвард діни мектебінде Діни ілімдер профессоры және Хорас Де Й. Ленц оқытушысы болып тағайындалды. Жарты күндік жұмысқа тағайындалу Нувенге уақытын Діни мектепте оқыту мен Латын Америкасындағы теологиялық орталықта жұмыс істеу арасында бөлуге мүмкіндік берді. Нувен 1985 жылы отставкаға шыққанға дейін мектепте сабақ берді. 1985 және 1986 жылдары ол Франциядағы «L'Arche» қауымдастығында тоғыз ай өткізді.

Henri Nouwen was born in Nijkerk, the Netherlands on January 24, 1932. He was the oldest of four children born to Laurent J. M. Nouwen and Maria Nouwen (née Ramselaar). Nouwen's father was a tax lawyer and his mother worked as a bookkeeper for her family's business in Amersfoort. Nouwen studied at the Jesuit Aloysius College in The Hague before spending a year at the minor seminary in Apeldoorn. His year at the school was spent preparing for six years of study for the priesthood, consisting of training in philosophy and theology, at the major seminary in Rijsenburg. Nouwen completed his clinical pastoral training at the Topeka State Hospital and graduated from the Menninger Foundation's training program in theology and psychiatric theory on June 19, 1965. During his time at the Clinic he found he preferred direct contact with patients over the more scientific and medical analysis of certain branches of psychology. This prompted an examination of his professional practice in order to better integrate spiritual ministry with modern psychology. From 1966 to 1968 he was a visiting professor at the University of Notre Dame. From 1968 to 1970 he worked at the Amsterdam Joint Pastoral Institute and taught psychology and spirituality at the Catholic Theological University of Utrecht. In 1971 he received his doctorandus degree in theology. During his time at Yale, Nouwen took several sabbaticals, some of which informed his writing. In 1976 he was a Fellow at the Collegeville Institute for Ecumenical and Cultural Research at Saint John's Abbey, Collegeville, Minnesota, and in 1978 he was scholar in residence at the Pontifical North American College in Rome. While a professor at Yale Nouwen also spent several months at the Abbey of the Genesee. His first visit began on June 1, 1974, and lasted seven months. While there he kept a journal that was published as Genesee Diary: Report from a Trappist Monastery in 1976. He returned again in 1979, after the death of his mother, which led to the publication of A Cry For Mercy: Prayers from the Genesee. Though Nouwen concluded he was not suited for Trappist life, the Abbey of the Genesee and his relationship with then abbott John Eudes Bamberger continued to be of great importance to him. and it was where he chose to celebrate the 25th anniversary of his ordination as a priest on August 6, 1982. After leaving Yale in 1981, Nouwen took a six month trip to South America visiting Bolivia and Peru. Upon his return to the United States in 1983, Nouwen was appointed at the Harvard Divinity School as Professor of Divinity and Horace De Y. Lentz Lecturer. The half time appointment allowed Nouwen to split his time between teaching at the Divinity School and working with a theological center in Latin America. Nouwen taught at the school until his resignation in 1985. In 1985 and 1986 he spent nine months with the L'Arche community in France.

"Л'Арк"

Ноувеннің рухани күйіне Жан Ваньемен достығы зор ықпал етті. Екеуі Ноувен Гарвардта сабақ берген кезде танысты. Ванье Ноувеннің қаншалықты адасқанын сезіп, оны Тросли Брейльге шақырды. Бұл сапар Ноувенге ұзақ іздеген мақсатын табуға көмектесті. Роберт А. Джонас мынадай деп түсіндіреді: "Генри әрқашан Евхаристияға бағытталған қауым қалай болар екен деп ойлаған, енді ол оны Л’Арк қауымдастығында тапты". Францияда болған кезінде Ноувен Торонтоға (Онтарио штаты) тойға барып, Ричмонд-Хиллдегі L'Arche Daybreak-те бір апта тұруға рұқсат сұрады. Сол жерде қауымның негізгі мүшесінің бірі Реймондты көлік қағып, ауыр жағдайда қалды. Ноувен қауымға және Реймондтың отбасына рухани қолдау көрсетті, нәтижесінде қауым мен отбасын татуластыруға көмектесті, олар Реймондтың жарақаттары үшін ішінара "Күн шапағатын" кінәлады. Ноувеннің араласуы соншалықты әсерлі болды, "Күн шапағы" мүшелері оны өздерінің пасторы қызметіне шақырды. Ноувен келісіп, 1986 жылдың күзінде L'Arche Daybreak-қа көшіп келді, және өмірінің соңғы он жылын осы жерде өткізді. Daybreak-те Ноувен Адам Арнеттпен, L'Arche Daybreak қауымдастығының дамуында қиындықтары бар негізгі мүшесімен дос болды. "Біздің достығымыздан Адам емес, мен көп пайда табамын", - деп тікелей айтты Ноувен. Ноувен Арнеттпен арақатынасы туралы "Адам: Құдайдың жақын туысы" атты кітапта жазды.

Жыныстық қатынас

Ноуэн өзінің сексуалды бағдарымен күресті, бұл оның өзін-өзі күмәндеу сезіміне себеп болуы мүмкін. Бұл күрес оған жақын адамдарға мәлім болғанмен, Ноуэн достарымен әңгімелескенде және жеке күнделіктерінде осы мәселеге қысқаша тоқталғанмен, өзін гомосексуал ретінде ашық мойындаған емес. "Бұрынғы ұлдың оралуы" атты кітабында Ноуэн оны баурап алған, пайдасы тимеген және ақыры күйреген достық туралы айтады, бұл оны депрессияға ұшыратып, өзіне деген құрмет пен басқалардың қабылдауын іздеуге мәжбүр етті. Биограф Майкл Форд осы оқиғаларды Ноуэннің өлімінен кейін жарық көрген "Жаралы Пайғамбар" атты өмірбаяндық еңбегінде атап өтті. Фордтың пікірінше, Ноуэн өзінің сексуалды бағдарымен өмірінің соңғы жылдары ғана толыққанды татулыққа келген, ал оның депрессиясының себебі, ішінара, діни уәде берген бойжетімдік пен жалғыздық сезімі және жақындыққа деген құштарлық арасындағы қайшылық болды. Ноуэн Л'Арк Дейбрайк-тың "The Woodery" шеберханасында жасалған, қауым мүшелері түрлі түстермен бояған қарағайдан жасалған табытқа қойылды. Ол Ричмонд-Хиллдегі Сент-Джонс Англикан шіркеуінің зиратында, Daybreak қауымының басқа мүшелерінің қабірлеріне жақын жерленді, осылай болуын өзі қалаған. Сондай-ақ, Нидерландыдағы Гейстеренде, оның ата-анасының қабірі жанында Ноуэнге арналған ескерткіш тақта орнатылған. Өлімі алдында ол Сью Мостеллерге мүлкін сеніп тапсырып, оны өзінің шығармаларының әдеби мұрагері етті. Сент-Майкл колледжінің Джон М. Келли кітапханасында Анри Дж. М. Ноуэннің мұрағаты мен зерттеулер жинағының құрылуы Мостеллердің Ноуэннің жеке жазбаларын біріктіруге жасаған күш-жігерінің нәтижесі болды. Бұл жұмысқа оның жеке хаттарын, түпнұсқа қолжазбаларын және аудиовизуалды материалдарды ұйымдастыру, сондай-ақ 1975 жылдан бастап Йель діни мектебінің кітапханасына сақтауға берген жазбаларды алу үшін келіссөздер жүргізу кірді. Оның құрметіне Америкалық Зияткерлік және Даму Еңбектерінің қауымдастығының Діни және Руханилық бөлімімен берілетін Анри Нувен көшбасшылық сыйлығы тағайындалған. Дрю университетінде оның есімімен аталған Классикалық Христиандық Руханиаты бойынша бекітілген лекциялық курс бар. Сондай-ақ, Онтариодағы Ричмонд-Хилл қаласында оның есімімен аталатын бастауыш мектеп бар.

Nouwen struggled with his sexuality, which may have contributed to his feelings of self doubt. Although this struggle was known by those close to him, Nouwen never publicly identified himself as homosexual despite acknowledging the matter in discussions with friends and alluding to a personal struggle in his private journals. In his book The Return of the Prodigal Son, Nouwen describes a friendship that had him under a spell, did him no good and when it finally collapsed left him in a depressive mood and in search of self esteem and acceptance by others. Biographer Michael Ford referenced these instances in the biography Wounded Prophet, which was published after Nouwen's death. Ford suggests that Nouwen only became fully comfortable with his sexual orientation in the last few years of his life, and that Nouwen's depression was caused, in part, by the conflict between his priestly vows of celibacy and the sense of loneliness and longing for intimacy that he experienced. Nouwen was laid to rest in a pine coffin built in L'Arche Daybreak's The Woodery and colourfully painted by members of the community. He is buried in St. John's Anglican Church Cemetery in Richmond Hill in keeping with his desire to be near the graves of other Daybreak community members. There is also a memorial marker for Nouwen in Geysteren, NL at the grave site of his parents. Prior to his death he entrusted Sue Mosteller with his estate, making her the literary executrix of his works. The founding of the Henri J. M. Nouwen Archives and Research Collection at the John M. Kelly Library, University of St. Michael's College, was the culmination of Mosteller's effort to centralize Nouwen's personal records. The work involved organizing his material at L'Arche Daybreak, which included personal correspondence, original manuscripts, and audio visual material, and negotiating with the Yale Divinity School Library for the release of records Nouwen had begun depositing there as a faculty member in 1975. He has an award named for him, the Henri Nouwen Leadership Award, given out by the American Association on Intellectual and Developmental Disabilities, Religion and Spirituality Division. There is an endowed lectureship in Classical Christian Spirituality named after him at Drew University. There is also an elementary school named after him in Richmond Hill, Ontario.

Жазу

Өлер алдында Ноувен 39 кітап және жүздеген мақала жариялады. Оның кітаптары әлем бойынша 7 миллионнан астам данада сатылып, 30-дан астам тілде жарық көрді. Оның кітаптарының ішінде "Жаралы емші", "Иса атымен", "Римдегі клоун", "Жақсы көрілген өмір" және "Жүректің жолы" кітаптары бар. Сонымен қатар, оның ең танымал кітаптарының бірі – "Сағынышпен оралған бала" кітабы. Франциядағы Л'Арш Тросли Брейль қауымына сапар барысында ол Рембрандттың "Сағынышпен оралған бала" картинасының суретін көріп, терең әсер алды. Ол картинаны өз көзімен көргісі келіп, Санкт-Петербургке (сол кездегі Ленинградқа) барып, оның сақталып тұрған Эрмитаж мұражайына барды. Бұл оған картинаны бірнеше күн бойы зерделеуге мүмкіндік берді, соның нәтижесінде ол осы аттас кітапты жазды. "Сағынышпен оралған бала" кітабы 2014 жылы Church Times құрастырған 100 ең жақсы христиан кітабының тізімінде 66-шы орынға ие болды.

Тақырыптар

Ноувен жалғыздықтан және адамдар арасындағы байланысқа деген қажеттіліктен зардап шегетіні белгілі болды, ол бұл туралы ашық жазды. Ол өзінің көзқарасын адамдардың күнделікті өміріне қызығушылық танытуымен және христиандық өмірдегі жеке тәжірибесімен байланыстырды: text=Мен Мәсіхтің өмірін күнделікті мәселелерімізге қалай үйлестіре алатынымызды білгім келді. Мен әрқашан немен айналысатынымды түсіндіруге тырыстым. Егер бұл терең болса, басқа адамдар да соған ұқсас қиындықтармен күресіп жатқан болуы мүмкін деп ойладым. Бұл идея ең жеке нәрсенің ең баламалы болуы мүмкін дегенге негізделген. Ноувеннің маңызды тақырыптарының бірі – депрессиясы мен христиандық сенімін қабылдау арасындағы күресі болды. Осы тақырыптағы ең белгілі еңбегі – "Махаббаттың ішкі дауысы", ол 1987 жылдың желтоқсанынан 1988 жылдың маусымына дейінгі кезеңдегі, клиникалық депрессиямен күрескен кездегі күнделігі. Ноувен бұл тақырыпты "Сарбаз ұлдың оралуы" кітабында да зерттейді, онда махаббат пен кешірімді шартсыз деп сипаттайды. Кітапта ол оқырмандарды өзінің рухани бастауларына қайта оралуында және осы уақияның барлық кейіпкерлері, Рембрандттың оларды бейнелеуі және суретшінің жеке өмірі туралы ойлармен бірге жүргізілген терең ойларға шақырады.

Деректі фильм

Windborne Productions, және Сьюзан Сарандонның басты рөлін сомдаған "Жүрек жолы: Анри Нувеннің өмірі". Документалды фильмде Нувеннің өліміне бір жыл қалғанда түсірілген ақылға қонымды әңгімелері көрсетілген. Маңызды таныстарымен, көрнекті әріптестерімен және отбасы мүшелерімен жүргізілген сұхбаттар Нувеннің өзінің мызғымас сенімін толыққанды бейнелеуге үлкен үлес қосты – ол ынтасымен және мейірімділігімен ерекшеленетін адам.