Кіріспе

Final Fantasy IV (ファイナルファンタジーIV, Fainaru Fantajī Fō) – Солтүстік Америкада Final Fantasy II деп аталған, Square (қазіргі Square Enix) компаниясы Super Nintendo Entertainment System үшін жасаған және шығарған рольдік видео ойын. 1991 жылы шыққан бұл, Final Fantasy сериясының төртінші негізгі бөлігі. Ойынның сюжеті қараңғы рыцарь Сесилдің, сиқыршы Голбецтен күшті кристалдарды тартып алып, әлемді жоюына жол бермеуге жасаған тырысынан баяндайды. Бұл ізденісте оған жиі өзгеріп отыратын одақтастар тобы қосылады. Final Fantasy IV, Final Fantasy сериясының және жалпы рольдік ойындардың дамуына үлкен үлес қосты. Оның "Белсенді уақыт шайқасы" жүйесі келесі бес Final Fantasy ойынында қолданылды. Ал сериядағы бұрынғы ойындардан айырмашылығы, IV әр кейіпкерге өзгермейтін, белгілі бір класын берді. Бірақ, оқиғаның кейбір сәттерінде қараңғы рыцарь паладин жолын таңдаса, ал шақырушы сиқырдың жаңа деңгейіне жетеді. Final Fantasy IV бірнеше басқа платформаларға түрлі өзгерістермен көшірілді. 3D графикасы бар Final Fantasy IV ремейкі 2007 және 2008 жылдары Nintendo DS үшін шығарылды. Ойынның атауы Жапониядан тыс жерлерде шығарылғанда Final Fantasy II деп өзгертілді, себебі сол кезде бастапқы II және III ойындары Жапониядан тыс жерде шығарылмаған еді. Final Fantasy VII-ден кейін пайда болған Final Fantasy IV-тің барлық кейінгі локализациялары (бүкіл әлемде сол атаумен шығарылды) бастапқы атауын сақтап қалды. Ойынның әртүрлі нұсқалары әлем бойынша төрт миллионнан астам данада сатылды. Оның жалғасы Final Fantasy IV: The After Years, 2008 жылы жапондық ұялы телефондар үшін, ал 2009 жылдың 1 маусымында Wii Shop Channel арқылы бүкіл әлемде шығарылды. 2011 жылы Final Fantasy IV және The After Years екеуі де PlayStation Portable үшін Final Fantasy IV: The Complete Collection жинағының бөлігі ретінде шығарылды. Бұл жинаққа екі ойынның арасындағы оқиғаны баяндайтын жаңа ойын – Final Fantasy IV: Interlude де кірді. Nintendo DS ремейкіне арналған порттар iOS үшін 2012 жылы, Android үшін 2013 жылы және Windows үшін 2014 жылы шығарылды. FFIV-тің тағы бір жетілдірілген порты 2021 жылы iOS, Android және Windows үшін Final Fantasy Pixel Remaster жинақ сериясының бөлігі ретінде, ал 2023 жылы Nintendo Switch және PlayStation 4 үшін шығарылды. Көптеген ойыншылар Final Fantasy IV-ті барлық уақыттағы ең ұлы видео ойындардың бірі деп санайды, өйткені ол консольдік рольдік ойындардың көптеген қазіргі мүмкіндіктерін, соның ішінде РПГ-дегі драмалық оқиғаларды жеткізу тұжырымдамасын алғаш рет енгізді. Ойын барысында ойыншы кездейсоқ кездесетін монстрлармен дүниенің үстінде және зындандарда күреседі. Шайқас кезінде ойыншы шайқасуға, сиқырды немесе заттарды қолдануға, шегінуге, кейіпкерлердің орнын өзгертуге, қорғануға немесе пауза жасауға мүмкіндік алады. Кейбір кейіпкерлердің ерекше қабілеттері бар. Бұл жүйе Square компаниясының көптеген келесі ойындарында қолданылды. Super NES-тің жоғары өңдеу қуатының арқасында Final Fantasy IV, бұрынғы Final Fantasy ойындарымен салыстырғанда жақсартылған графикаға ие, олардың барлығы NES-те шығарылды. Ойын Super NES-тің Mode 7 технологиясын қолданады, бұл сиқырлы эффектілерді жақсартуға және дирижабльмен саяхаттауды жерді масштабтау және еңкейту арқылы көру бұрышын өзгерту арқылы одан да әсерлі етеді.

Орнату

Final Fantasy IV-тің көп бөлігі Жерде, сонымен қатар Көк планета деп аталады, ол адамдар мекендейтін жер бетіндегі әлемнен (немесе Overworld) және жер астындағы әлемнен (немесе Underworld) тұрады. Жер шары орбитасында жасанды ай айналады, онда лунарлар тұрады. Лунарлар – бұл астероид белдеуі болып табылатын, Көк планетаны қоршап тұрған, жойылған әлемнен шыққан, ал маңдайларында ай пішінді белгісі бар жандар. Олар жасанды айды жасап, өздерінің түрлерінің адамдармен бірге өмір сүре алатынына сенгенше, оны тыныштады. Кейіннен, Каин мен Сесил қорқып, айуандар сақинаның ішінен шығып, ауылды қиратып жатқанын көреді. Жас қыз Ридия жалғыз аман қалған және ашулы Титан есімді жынды шақырады. Бұл жәндік Сесил мен Каинді бөліп, жер сілкінісін тудырады. Сесил оянып, жараланған Ридияны жақын маңдағы қонақүйге алып барады. Баронның сарбаздары Ридияға келеді, бірақ Сесил оны қорғайды, ал ол оған сапарға қосылады. Сесилдің сүйіктісі Роза оның артынан еріп, қатты қызуымен ауырып жатқаны белгілі болады. Көп ұзамай Сесил мен Ридия Дамсян қасабасына қашып кеткен қызы Аннаны алуға бара жатқан Телламен кездеседі. Алайда, Қызыл қанат қамалға бомба түсіргенде Анна қаза табады. Аннаның сүйіктісі және Дамкянның ханзадасы, сонымен қатар қасық бард Эдвард Қызыл қанаттардың жаңа қолбасшысы Голбез Барон үшін от кристалын ұрлау үшін мұны істегенін түсіндіреді, өйткені олар Мисидиядан су кристалын ұрлаған. Телла партиядан шығып, Аннаның өлімі үшін Голбезден кек алу үшін кетеді. Розаға ем тапқаннан кейін, партия Жел кристалын қорғау үшін Фабулға баруға шешім қабылдайды. Жолда олар патшалық пен кристалды қорғауға қызмет ететін майталмас саяхатшы-монах Янға кездеседі. Қызыл қанаттар Фабулға шабуыл жасайды, ал Каин Голбездің қызметшілерінің бірі ретінде қайта пайда болады. Ол Сесилге шабуыл жасап, оны жеңеді; Роза араласқанда, Голбез оны ұрлап, Каин кристалды алады. Баронға қайтып бара жатқанда, партияға Левиафан шабуыл жасап, бөлінеді. Сесил Мисидия маңында жалғыз оянады. Қалаға кіргенде ол тұрғындарының оған бұрынғы шабуыл үшін қатты реніш білдіргенін көреді. Мисидиялық ақсақалдың көмегімен ол Голбезді жеңу үшін Маунт-Арк тауына көтерілуі керектігін біледі. Сапарға шыққанға дейін оған Палом мен Пором есімді екі сиқыршы қосылады. Тауда ол Голбезді жеңу үшін тыйым салынған Метеорды іздеп жүрген Телламен кездеседі. Жын Scarmiglione-ді жеңіп, өзіндегі қараңғылықты бір жағына тастағаннан кейін Сесил Паладин болады, ал Телла Метеордың құпиясын біледі. Баронға жеткенде, топ амнезиямен ауыратын Янды тауып, оны есін жинайды. Содан кейін топ патшамен бетпе-бет келеді, бірақ оның алдамшы және Голбестің қол астындағы адамдарының бірі екенін біледі, Кагнаццо. Оны жеңгеннен кейін Сид келіп, оларды өзінің әуе кемелерінің бірі "Энтерпрайзға" алып кетеді. Жолда олар Кагнаццо тұтқындаған бөлмеге кіреді, онда Палом мен Пором Сесилді, Телла, Сид пен Янды құтқару үшін өздерін құрбан етеді. Дирижабльде Каин пайда болады және Сесилден Розаның өмірі үшін соңғы кристалды алуды талап етеді, оны партия төсекке жататын Эдвардтың көмегімен алады. Кейін Каин топты Роза тұтқындалған Зот мұнарасына алып барады. Қалқаның басында Голбез кристалды алып, қашып кетуге тырысады. Телла Гольбесті тоқтату үшін Метеорды жібереді, бұл процесте өзінің өмірін құрбан етеді, бірақ сиқыр Гольбесті тек әлсіретіп, Каинді ақыл-ойымен басқаруды тоқтатады. Кейін Сесилге Розаны құтқаруға көмектеседі және Барбариччадан басқа бір жынды жеңеді, Роза топты құлаған мұнарадан Баронға телепорттайды. Барон кітабында Каин Голбездің Айға жету мақсаты үшін жер астынан төрт "Қара кристалл" алуы керектігін айтады. Топ жер асты әлеміне барып, қазіргі уақытта Қызыл қанаттармен күресіп жатқан Карлыгастарға тап болады. Олар Голбезді жеңеді, бұл Ридияның кенеттен пайда болуымен байланысты, ол қазір Феймархта, Эйдолонның үйінде өткізген уақытынан кейін жас әйел. Алайда, партия Голбездің карликтер кристалын ұрлауына кедергі келтіре алмайды. Олар Гномдардың көмегімен Голбез сақтаған кристаллдарды алу үшін Бабил мұнарасына кіреді, бірақ олардың мұнараның жер бетіндегі бөлігіне көшірілгенін біледі. Кейінірек Ян мұнараның оқ-дәрілерін карликтерге атудан тоқтату үшін өзін құрбан етеді (бірақ кейін ол аман қалғаны белгілі болды). Голбез орнатқан тұзақтан құтылғаннан кейін, топ Ентерпрайздың борттарындағы жер астынан қашып кетеді, Сид екі әлем арасындағы жолды қайта жабылу үшін өзін құрбан етеді және Қызыл қанаттардың олардың артынан қууын болдырмайды. Топ, енді Эблан ханзадасы Эджге қосылып, ұрланған кристаллдарды қайтару және Рубиканттан кек алу үшін Бабил мұнарасына қайта оралады, ол жәндіктердің соңғысы. Кристалл бөлмесіне жеткенде, топ жер астына құлайды. Карлыгастармен қайтадан кездесіп, Сидтің тірі екенін білгеннен кейін, топ Голбез одан бұрын сегізінші кристалды алуға шығады. Кристалл алынғанда, Голбез пайда болып, Каинды әлі де бақылауда екенін жариялайды, ал кристаллды өзіне алады. Айға саяхатшыларды алып жүруге арналған кеме, Ай киті туралы білгеннен кейін, топ Мисидияға қайтады, онда қаланың ақсақалы мен сиқыршылар кемені шақырады. Айға жеткенде, топ дана Фусоямен кездеседі, ол Сесилдің әкесі Лунар екенін түсіндіреді. Фусоя Лунар Земустың Көк планетадағы өмірді жоюды және Лунарлардың оны басып алуын қадағалау үшін Голбесті пайдалануды жоспарлап отырғанын да түсіндіреді, соның ішінде Бабил гигантын шақыру. Топ Жерге қайтады және екі әлемнің күштері гигантқа шабуыл жасайды, соның ішінде Палом мен Пором, олар қайта тірілген. Топ роботты бұзғаннан кейін, Голбез бен Каин оларға қарсы тұрады, бірақ Фусоя Земустың Голбеске бақылауын бұзады, соның ішінде Каинді босатады. Сесил Голбездің өзінің үлкен ағасы екенін біледі. Голбез бен Фусоя Айдың ядросына Земусты жеңу үшін барады, ал Сесилдің тобы оларды қадам басады. Айдың ядросында топ Голбез бен Фусоя Земусты өлтіретінін көреді, бірақ одан кейін Земустың барлық жек көрушілік пен ашудың рухы болып табылатын Зеромус есімді жаман рухқа түседі. Жерде Мисидиялық ақсақал Сесилдің барлық одақтастары мен достарынан топ үшін дұға етуді өтінеді, бұл Сесил мен оның одақтастарына күш береді және Зеромусты жеңуге мүмкіндік береді. Шайқастан кейін Фусоя мен Голбез Жерді тастап, Аймен бірге кетеді. Сесил, соңғысынан, Голбесті өзінің ағасы деп мойындайды және оған қоштасады. Эпилогта топтың көп бөлігі Сесил мен Розаның тойын және Баронның жаңа патшасы мен патшайымы болып тағайындалуын тойлау үшін қайта жиналады, ал Каин Маунт-Арк тауының үстінде, өзінің жасаған қателіктері үшін өксінуге ант етеді.

Даму

1990 жылы Final Fantasy III-ді аяқтағаннан кейін, Square екі Final Fantasy ойынын жасауды жоспарлады – бірі Famicom үшін, екіншісі жаңа Super Famicom үшін, олар тиісінше Final Fantasy IV және V деп аталады. Қаржылық және кестелік шектеулерге байланысты Square Famicom ойыны туралы жоспарларын тоқтатты және Super Famicom нұсқасын жасауды жалғастырды, оны Final Fantasy IV деп атады. Аталмыш жобаның скриншоты жапондық журнал үшін жасалды, бірақ оның басқа да мәліметтері аз. Final Fantasy IV – жетекші дизайнер Такаши Токитаның Square компаниясындағы толық уақытты қызметкер ретіндегі алғашқы жобасы. Бұрын Токита театр актері болуды қалаған, бірақ ойынмен жұмыс істеу оны бейне ойындардың "үлкен жасаушысы" болуға итермеледі. Бастапқыда Final Fantasy III-нің бас дизайнері Хиромичи Танака да ойынды дамытуға қатысты. Алайда Танака жеке шайқас экраны жоқ және мәзірге тәуелді емес, үздіксіз шайқас жүйесін құруды қалады. Final Fantasy IV сол бағытта дамымағандықтан, ол Secret of Mana экшн-RPG-де жұмыс істеу үшін дамыту тобын ауыстырды. Танаканың айтуынша, ол бастапқыда ойынның "әрекетке негізделген, динамикалық әлемге" ие болуын қалаған, бірақ ол "Final Fantasy IV" болмай, кейін Seiken Densetsu 2 (Secret of Mana) болған жеке жобаға айналды, ол даму кезінде "Chrono Trigger" деп аталды. Final Fantasy IV командасының құрамында барлығы 14 адам болды және ойын шамамен бір жылда аяқталды. Сакагучи ойынның сюжеті мен Баронның "Қызыл қанаттар" атты әуе күшінің атын қоса, бастапқы идеяларын ұсынды. Active Time Battle (ATB) жүйесін Хироюки Ито Формула-1 жарысын тамашалағанда, жарыскерлердің әртүрлі жылдамдықпен өтісіп жатқанын көргенде ойлап тапты. Бұл оған әрбір кейіпкер үшін әртүрлі жылдамдық мәндерін пайдалану идеясын берді. Жүйені Кадзухико Аоки, Ито және Акихико Мацуи жасады. Ойынның бас дизайнері ретінде Токита сценарийді жазды және пиксельдік суреттерге үлес қосты. Ол жобаға үлкен қысым болғанын және ол тырыспаса жоба аяқталмайтынын айтты. Токитаның сөзіне сүйенсек, Final Fantasy IV алдыңғы үш бөлімнің ең жақсы бөліктерін ескере отырып жасалған: Final Fantasy III-нің жұмыс жүйесі, екінші ойынның сюжетке назар аударуы және бірінші бөлімдегідей "ойынның символы" болған төрт элементтік бас директорлар. Ойынның тақырыбы Сесилмен "қараңғыдан жарыққа" қарай өту, үлкен және әртүрлі актерлік құрам арасындағы отбасы мен достыққа назар аудару және "тек күшпен жеңіске жете алмайсың" деген идея болды. Картридждің жад сыйымдылығының шектеулеріне байланысты ойынның сценарийін бастапқы көлемінің төрттен біріне дейін қысқартуға тура келді, бірақ Токита тек "қажетсіз диалогтар" ғана қысқартылғанына көз жеткізді, ал маңызды сюжеттік элементтерге тиіспіді. Super Famicom-ның графикалық мүмкіндіктері серияның тұрақты кейіпкер дизайнері Йошитака Аманоға бұрынғы бөлімдерге қарағанда кейіпкерлердің дизайнын күрделірек жасауға мүмкіндік берді, кейіпкерлердің мінездері суреттерден-ақ көрініп тұрды. Сондықтан Токита сценарийдің қысқартылуы ойынның қарқынын жақсартқанын сезінді. Дегенмен ол кейінірек шыққан қайта жасалған нұсқаларда ғана оқиғаның кейбір бөліктері "түсініксіз" немесе "жеткілікті зерттелмеген" екенін мойындады. Ойынның соңына қарай әрбір кейіпкер өз бетінше өтуі керек болатын, уақыт және кеңістік шектеулеріне байланысты енгізілмеген идеялардың бірі – Lunar Ruins болды, ол Game Boy Advance нұсқасында ғана қолданылды. Музыкасы жақсы қабылданды, сыншылар шектеулі мүмкіндіктерге қарамастан, композицияның сапасын жоғары бағалады. Уэмацу әлі де Final Fantasy концерттік сериясында белгілі бір шығармаларды орындауды жалғастыруда. Жапонияда Final Fantasy IV музыкасының үш альбомы жарық көрді. Бірінші альбом, Final Fantasy IV: Original Sound Version, 1991 жылдың 14 маусымында шығарылды және ойыннан 44 трек қамтиды. Екінші альбом, Final Fantasy IV: Celtic Moon, сол жылдың 24 қазанында жарық көрді және кельт музыканты Маир Бреатнахтың орындауындағы ойыннан таңдалған тректерді қамтиды. Соңғысы, Final Fantasy IV Piano Collections, Тошиюки Моридің орындауындағы фортепианоға арналған тректердің реттелгені 1992 жылдың 21 сәуірінде шығарылды және әрбір келесі Final Fantasy ойыны үшін Piano Collections трендін бастады. Бірнеше тректер Square компаниясы шығарған Final Fantasy жинақ альбомдарында пайда болды, соның ішінде The Black Mages және Final Fantasy: Pray. Final Fantasy IV музыкасының тәуелсіз, бірақ ресми лицензияланған релизін бейне ойын музыкасын ұйымдастыруға бағытталған Project Majestic Mix сияқты топтар ұйымдастырды. Таңдамалы композициялар жапондық ремикс альбомдарында, доджин музыкасы деп аталады, сондай-ақ OverClocked ReMix сияқты ағылшын тілінде ремикс жасайтын сайттарда да қолданылады.

Солтүстік Америкада таралған

Final Fantasy сериясының алдыңғы екі бөлімі сол кезде Солтүстік Америкада жергіліктілендіріліп шығарылмағандықтан, Final Fantasy IV атаудың сабақтастығын сақтау үшін Final Fantasy II ретінде таралды. Бұл, Солтүстік Америкада Final Fantasy VII шыққанға дейін (Final Fantasy VI Final Fantasy III деген атпен шыққаннан кейін) және түпнұсқа Final Fantasy II және III әртүрлі платформаларда жарық көргенге дейін қалыпты жағдай болды. Кейіннен ойын барлық нұсқаларында Final Fantasy IV деп аталды. Final Fantasy IV-тің ағылшын тіліндегі локализациясы түпнұсқаның сюжетін, графикасын және дыбысын сақтайды, бірақ әзірлеушілер жаңадан бастаған ойыншылар үшін қиындығын едәуір төмендетті. Басқа өзгерістердің ішінде, айқын еврей-христиан діни сілтемелері мен кейбір көңіл көнбіс графикалық элементтер алынып тасталды. Мысалы, "Қасиетті" сиқырлы айтылысы "Ақ" деп өзгертілді, ал дұғаға қатысты барлық сілтемелер жойылды; Мисидиядағы Дұғалар мұнарасы Тілектер мұнарасы деп аталды. Өлім туралы тікелей сілтемелер де болдырмады, бірақ ойын барысында бірнеше кейіпкерлер анық көрінеді.

Қайта шығарылғандар

Бастапқы шығарылымынан басқа, Final Fantasy IV көптеген түрлі нұсқаларға қайта жасалды. Біріншісі – Final Fantasy IV Easy Type, ойынның Жапонияда Super Famicom үшін шығарылған өзгертілген нұсқасы. Бұл нұсқада қарудың шабуыл күші күшейтілді, ал кейбір сиқырлар мен қару-жарақтардың қорғаныш қабілеті арттырылды. Бұл нұсқа түпнұсқа ойынмен бірдей, бірақ Easy Type-та енгізілген шағын өзгерістер бар. PlayStation нұсқасындағы ең маңызды өзгерістер – толық қозғалыс бейнесінің кіріспесі мен аяқталуы, жер астында және қалаларда Cancel батырмасын ұстап тұрып жылдам қозғалу мүмкіндігі, сондай-ақ әлем картасында кез келген жерде "мемо" сақтау опциясы. Жинақтың 50 мың лимиттік данасы шығарылды, оларға Final Fantasy тақырыбындағы сағат кірді. PlayStation порты кейіннен Солтүстік Америкада 2001 жылы Final Fantasy Chronicles жинағының бір бөлігі ретінде Chrono Trigger ойынымен бірге, ал 2002 жылы Еуропа мен Австралияда Final Fantasy Anthology жинағының бір бөлігі ретінде Final Fantasy V ойынымен бірге шығарылды. Ағылшын тіліндегі аударма жаңа аударманы ұсынады, бірақ бұрынғы аудармадан Каору Морияма жасаған бірнеше аудармалар, мысалы "Сен қасық бард!" деген сөздер сақталды, себебі олар жанкүйерлердің сүйікті сөздеріне айналды. WonderSwan Color үшін жасалған ремейк, PlayStation нұсқасынан аздаған өзгерістермен, 2002 жылдың 28 наурызында Жапонияда жарық көрді. Графикалық жағынан кейіпкерлердің суреттері мен фондар жақсартылды. Final Fantasy IV ойыны Tose компаниясымен Game Boy Advance үшін қайта портталды және Final Fantasy IV Advance (ファイナルファンタジーIVアドバンス) деп аталды. Ол Солтүстік Америкада 2005 жылдың 12 желтоқсанында Nintendo of America, Жапонияда 15 желтоқсанда Square Enix, Австралияда 2006 жылдың 23 ақпанында және Еуропада 2 маусымда шығарылды. Жапонияда Сесил мен Каиннің суреттері бейнеленген арнайы бет тақтасы бар Game Boy Micro лимиттік нұсқасы қол жетімді болды. WonderSwan Color портының жақсартылған графикасы одан әрі жетілдірілді, ал музыкаға шағын өзгерістер енгізілді. Аудармашылар ағылшын тіліндегі аударманы қайта қарастырып, оқиғаның ағымын жақсартты және түпнұсқада болмаған сюжеттік егжей-тегжейлерді қалпына келтірді. Mt. Ordeals тауында бес қосымша кейіпкерге арналған қуатты қару-жарақтары бар жаңа үңгір, сондай-ақ ойын соңында ғана қол жетімді Lunar Ruins қосылды. Ремейк түпнұсқада жоқ көптеген мүмкіндіктерді қосады, мысалы дауыстық актерлік, мини-ойынтар және негізгі ойынға енгізілген өзгерістер. Ойынды Final Fantasy III DS ремейкіне жауапты Matrix Software компаниясы жасады, ал оны бастапқы әзірлеу тобының мүшелері бақылады: Такаши Токита атқарушы продюсер және режиссер, Томоя Асано продюсер, ал Хироюки Ито шайқас дизайнері болды. Аниматор Йосинори Канада жаңа кескіндердің сценарийін жасады. Ойынның бастапқы нұсқасы Wii Virtual Console-да Жапонияда 2009 жылдың 4 тамызында, ал PAL аймақтарында 2010 жылдың 11 маусымында шығарылды. I-mode телефондары үшін жаңартылған порт 2009 жылдың 5 қазанында Жапонияда шығарылды. Ол Wonderswan Color және Game Boy Advance порттарында енгізілген мүмкіндіктерді сақтайды, сонымен қатар The After Years ойынында кездесетіндей жақсартылған кейіпкерлердің графикасын, сондай-ақ ойынды аяқтағаннан кейін қол жетімді эксклюзивті "қосымша тұңғыш" деңгейін ұсынады. Final Fantasy IV: The After Years ойынымен бірге, ойын PlayStation Portable үшін Final Fantasy IV: The Complete Collection жинағының бөлігі ретінде шығарылды. Бұл нұсқада DS ремейкінде көрінген 3D графикасына қарамастан, жаңартылған 2D графика қолданылды. Жинаққа Final Fantasy IV: Interlude деп аталатын жаңа эпизод та кіреді, ол түпнұсқа ойын мен The After Years арасында өтеді. Масаши Хамаузу ойынның негізгі тақырыбын аранжировкалады. Ол 2011 жылдың сәуірінде бүкіл әлемде, наурыз айында Жапонияны қоспағанда, шығарылды. PlayStation порты Final Fantasy 25th Anniversary Ultimate Box Japanese жинағының бөлігі ретінде 2012 жылдың желтоқсанында қайта шығарылды. 2012 жылдың желтоқсанында Final Fantasy IV-тің Nintendo DS нұсқасы iOS және Android (2013 жылдың маусымы) мобильді платформалары үшін шығарылды, онда оңай деңгей деңгейі қосылды. Final Fantasy IV Windows үшін 2014 жылдың қыркүйегінде жарнамасыз шығарылды. PlayStation нұсқасы PSOne Classic ретінде Жапонияда 2012 жылдың 27 маусымында PlayStation 3, PlayStation Vita және PlayStation Portable-мен үйлесімді болып шығарылды. Super Famicom нұсқасы 2014 жылдың 19 ақпанында Жапонияда Wii U виртуалды консоліне шығарылды, ал Game Boy Advance нұсқасы 2016 жылдың 13 сәуірінде шығарылды.

Қабылдау

Ойын жарық көрген кезде оң пікірлер алды. Famitsu журналының төрт рецензентінен құралған комиссиясы оған 9, 9, 10 және 8 бағасын берді, жалпы есеп бойынша 40 баллдан 36 балл жинады. Бұл 1991 жылы ойынға берілген ең жоғары баллдардың бірі еді, The Legend of Zelda: A Link to the Past ойынынан кейін екінші орынды иеленді. Олар шайқастарды "бұрынғы RPG-лерге қарағанда қызықтырақ" деп бағалады, себебі ойыншы "жылдам шешімдер қабылдауы тиіс" және "жаулар сіздің ойлануыңызды күтпейді". Сонымен қатар, "оқиғасы, графикасы, ойын процесі және дыбысы жанкүйерлерді қызықтырады" деп қорытындылады. Рецензент Монти Хаул бұл ойынның "фантастикалық приключенческая ойындар стандартын жаңадан анықтайтынын" айтты, сондай-ақ "бір өлшемді кейіпкерлер, мағынасыз шайқастар және түзу жолмен өтетін ойын процесі егер басқа RPG-лер осыдан бір-екі сабақ алса, өткеннің нәрсесіне айналады" деді. Ол бұл "Square Soft үшін шағын қадам, ал SNES рөлдік ойындары үшін алып секіріс" екенін қорытындылады. Дегенмен, кейбір кейінгі шолулар ойынның түпнұсқа ағылшын тіліндегі аудармасын сынады. 2005 жылы 200-ші нөмірде жиырма сегізінші орын алды. IGN оны барлық уақыттағы ең ұлы 100 ойынның тізіміне енгізіп, 2003 жылы ең жоғары бағаланған RPG ретінде 9-орынға, ал 2005 жылы ең жоғары бағаланған Final Fantasy ойыны ретінде 26-орынға қойды. 2007 жылы ол Final Fantasy VI және Final Fantasy Tactics ойындарынан кейін 55-орынға түсті. Famitsu журналы 2006 жылы оқырмандар арасында жүргізілген сауалнамада оны жасалған ең жақсы алтыншы ойын деп таныды. Electronic Gaming Monthly журналы (2001 және 2006 жж.), Game Informer (2001 және 2009 жж.), GameSpot (2005 ж.), GameFAQs (2005, 2009 және 2014 жж.) журналдары да оны барлық уақыттағы ең жақсы ойындардың қатарына қосты. Weekly Famitsu журналы Final Fantasy Collection ойынына алты рецензенттен тұратын комиссия 60 баллдан 54 балл берді. Рецензенттер кейбір жанкүйерлердің жаңа аудармадағы кейбір қателерге назар аударып, сынға алатынын атап өтті. Ол 2008 жылғы IGN видео ойындары сыйлығында Nintendo DS платформасындағы ең жақсы RPG номинациясына ие болды.

Сатылымдар

Жапонияда шыққаннан кейін, Final Fantasy IV алғашқы күні шамамен картридждер сатылды, бұл бір жылдан кейін Final Fantasy V-тің алғашқы күні сатқан көлемінен 4,5 есе аз болды, себебі көрермендер осыған ұқсас ойынды күткен. Final Fantasy IV Super Famicom нұсқасы Жапонияда 1,44 миллион дана сатылды. PlayStation нұсқасы 1997 жылы Жапонияда тағы 261 000 дана сатылды. 2003 жылдың наурызына дейін, PlayStation және WonderSwan Color ремейктерін қоса алғанда, ойын бүкіл әлем бойынша 2,16 миллион дана жеткізілді, оның 1,82 миллионы Жапонияда, ал 340 000 данасы шетелде сатылды. Ойынның Game Boy Advance нұсқасы 2006 жылдың соңына дейін Жапонияда 219 000 данадан астам сатылды. 2007 жылы, Nintendo DS нұсқасы шығар алдында, әлем бойынша ойынның шамамен 3 миллион данасы сатылды. 2009 жылдың мамырына дейін DS нұсқасы бүкіл әлем бойынша 1,1 миллион дана сатылды. Steam Spy деректеріне сәйкес, 2018 жылдың сәуір айына дейін PC нұсқасының тағы 190 000 данасы сатылды. Сонымен қатар, Final Fantasy IV-ті қамтитын Final Fantasy Collection 1999 жылы 400 000-нан астам данада сатылды. Бұл оны сол жылы Жапониядағы ең көп сатылған 31-ші өнім етті.

Мұра

Final Fantasy IV: The After Years, Final Fantasy IV-тің жалғасы, түпнұсқа оқиғаларынан он жеті жыл өткен соң өрбуді. Ойынның алғашқы екі тарауы 2008 жылдың ақпан айында Жапонияда NTT DoCoMo FOMA 903i сериялы телефондарға, ал көктемде au WIN BREW сериялы телефондарға шығарылды. Ойын Сесил мен Розаның ұлы Сеодордың төңірегінде айналады, көптеген түпнұсқа актерлер қайта оралады, олардың кейбіреулері бұрынғыдан да маңызды рөлдерде, сондай-ақ жаңа кейіпкерлер де бар. Мобильдік нұсқасынан кейін The After Years Жапониядан тыс Wii-нің WiiWare сервисі үшін шығарылды. Бірінші екі тарау 2009 жылдың маусым айында Солтүстік Америка және PAL аймақтарында жарық көрді, ал келесі айларда қосымша тараулар шығарылды. Final Fantasy IV бойынша екі томдық роман 2008 жылдың 25 желтоқсанында Жапонияда жарық көрді.