Кіріспе

Ресейлік бард және ақын (1933 жылы туған)

Александр Моисеевич Городницкий (20 наурыз 1933 жылы туған) – танымал совет және орыс бард және ақыны. Ол 60-тан астам кітап, өлең, ән және басқа да әдеби туындылардың авторы. Оның "Атланттар аспанды ұстап тұр" әні Эрмитаж мұражайының ресми гимні және Санкт-Петербургтың бейресми гимні саналады. Кәсіби тұрғыдан ол геолог және океанограф. Городницкий мұхит түбінің геофизикасы және тектоникасы бойынша 250-ден астам ғылыми жарияланымның авторы. Саян тауларындағы бір өткел Александр Городницкийдің құрметіне аталған. Оның әкесі – Мосей Афроимович Городницкий (1908–1986) – баспа саласында жұмыс істеген инженер. Анасы – Рахиль Моисеевна Городницкая (1908–1981).

Академиялық мансап

1957 жылдан 1972 жылға дейін Гордницкий Арктика геологиясы ғылыми-зерттеу институтында жұмыс істеді (оның қазіргі атауы – академик И.С. Грамберг атындағы Дүниежүзілік мұхит геологиясы және минералды ресурстары жөніндегі Бүкілресейлік ғылыми-зерттеу институты). Ол көптеген геологиялық экспедицияларға қатысқан. Гордницкий Игарск мыс кен орнын ашқандардың бірі (1962). 1962 жылдан бастап теңіз геофизикалық экспедицияларына қатысты. Гордницкий мұхиттың электр өрісін өлшеудің жаңа әдісінің авторларының бірі (1967). В.Д. Федоров пен А.Н. Парамоновпен бірлесіп фитопланктонның биоэлектрлік әсерін ашты (1967). 1968 жылы ғылым кандидаты ғылыми дәрежесін алды (“Магнитометрия және электрометрияны мұхит түбін зерттеуде қолдану” тақырыбындағы диссертациясымен). 1969 жылдан 1972 жылға дейін Гордницкий Арктика геологиясы ғылыми-зерттеу институтының Теңіз геофизикасы зертханасын басқарды. 1972 жылы Гордницкий Ленинградтан Мәскеуге көшіп, П.П. Ширшов атындағы Океанология институтында бас ғылыми қызметкер болып жұмыс істей бастады. 1982 жылы геология және минералогия ғылымдарының докторы ғылыми дәрежесін алды (“Океандық литосфераның құрылымы және су асты тау құрылысы” тақырыбындағы диссертациясымен). 1991 жылы Гордницкийге профессор ғылыми атағы берілді. Ол Орта мұхит қырқа аймақтарының петромагниттік құрылымының түпнұсқалық моделін жасады (1997). Наукоград Дубна мемлекеттік университетінде қонақ профессор ретінде дәріс оқиды. “Ресей Федерациясының еңбек сіңірген ғылым қайраткері” (2005) құрметті атағымен марапатталды. Гордницкий Солтүстік полюсте (1964) және Антарктидада (1973) дрейфтік станцияда болды. 1982 және 1984 жылдары Солтүстік Атлантикадағы Ампер тауындағы аңызға айналған Атлантиданы іздеуге арналған экспедицияларға қатысты. Гордницкийдің зерттеулеріне 1978 жылы Папуа-Жаңа Гвинеядағы Эрмит атолынан басталган батискафтармен жасалған көптеген терең суға түсулер кірді. 1988 жылы “Академик Мстислав Келдыш” ғылыми-зерттеу кемесімен Солтүстік Атлантикадағы экспедиция кезінде “Мир” терең су аппаратымен (суасты кемесі) 4,5 километр тереңдікке түсті. Гордницкий Ресей Жазушылар одағының және Халықаралық ПЕН клубының мүшесі. Сондай-ақ, ол Фазил Искандер атындағы халықаралық әдеби сыйлығының қамқорлық кеңесінің мүшесі. “Ресей Федерациясының еңбек сіңірген өнер қайраткері” (2013) құрметті атағымен марапатталды.

Отбасы

Городницкийдің бірінші әйелінен Владимир (1955 жылы туған) атты ұлы бар, ол 1984 жылдан бері Израильде тұрып жатыр. Екінші әйелі Анна Нал (28 қыркүйек 1942 – 11 қыркүйек 2017), кәсіби аудармашы. Бұл неке баласыз болды.

Альбомдар

Русские бардтар. Александр Городницкий («Имка Пресс», Париж, 1977). «Атланты» («Мелодия», Ленинград, 1987), («Мелодия», Москва, 1987). «Берег» (1988). «Около площади» (1993). «За тех, кто на Земле» (1995). «Давай поедем в Царское Село» (1997). «Вперёдсмотрящий» (1996). «Система Декарта» (1999). «На материк» (1998). «Как медь умела петь» (1997). «За шпилей твоих окоём» (2003). «Александр Городницкий» (двойной альбом, 2002). «Двадцать первый тревожный век» (2003). «Уйти на судне» (2005). «Гадание по ладони» (2003). «Река времён» (2008). «Навстречу судьбе» (2009). «От Оренбурга до Петербурга» (2009). «Новая Голландия» (2009). «Глобальное потепление» (2012). «Почему расстались» (2013). «У Геркулесовых столбов» (2013). «Детям» (2014). «Споём, ребята, вместе» (2014). «Давайте верить в чудеса» (2015). «Перезагрузка» (2017). «Октава» (2018). «Книжечки на полке» (2019). «Блокадный метроном» (2019). «Пока звенит струна» (2020). «Бухта Наталья» (двойной альбом, 2022). «Лебединая гавань» (2022). Песни были написаны в 2020–2022 годах. Песня «Лебединая гавань» (Russian: «Лебединая гавань») посвящена Гамбургу.

Теледидар бағдарламалары мен деректі фильмдер

2003–2012 жылдар аралығында Kultura телеарнасында «Атланттар: шындықты іздеу» атты танымал ғылыми-танымдық бағдарламаның авторы және жүргізушісі (42 серия). 2008 – «Идишті іздеу». Авторлары: Александр Городницкий, Наталья Касперович, Юрий Хащевский, Семен Фридлянд. Фильмде Холокост кезінде дерлік жойылған еуропалық еврейлердің тілі – идиштің трагикалық тағдыры баяндалады. 75 жасқа толу мерейтойы қарсаңында белгілі ақын және ғалым Александр Городницкий Белоруссияның Могилев қаласына сапар шегеді, онда оның ата-анасы туып өскен және 1941 жылдың күзінде нацистер оның барлық туыстарын өлтірген. Ол Беларусьтің басқа қалалары мен ауылдарына барып, тірі қалған туыстарын және идиш мәдениетінің іздерін табуға тырысады. Іздестіруді жалғастыра отырып, Городницкий ұлы мен немерелері тұратын Израильге ұшып келеді. Көрермен әртүрлі адамдардың тағдырларымен және әлемге Шолем Алейхем, Шмуэль Галкин, Соломон Михоэлс, Марк Шагал және Хаим Сутин сияқты тұлғаларды сыйлаған, бірақ бір кездегі ұлы идиш мәдениетінің күрт құлдырауымен танысады. Фильмде бірегей деректі кадрлар бар. Мұндағы әндер мен өлеңдер Александр Городницкий осы жоба үшін арнайы жазылған, оның ішінде «Идишті іздеу» атты жаңа эпостық поэманың үзінділері де бар. 2009 жылы «Идишті іздеу» Нью-Йорк халықаралық тәуелсіз кино және бейнефестивалінде «Мәдениет» номинациясы бойынша үздік шетелдік деректі фильм деп танылды. 2009 – «Атланттар аспанды ұстайды», 34 сериядан тұратын автобиографиялық деректі фильм. Авторлары: Александр Городницкий, Наталья Касперович. Бұл деректі фильмде Александр Городницкий Екінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі балалық шағын, соғыс және қоршаудағы Ленинградты, студенттік жылдарын, Арктика мен Әлем мұхитындағы ұзақ мерзімді экспедицияларын, алыс елдерге жасаған саяхаттарын, Ресейдегі гитара поэзиясының пайда болуын және оның қайтыс болған ақын-жырауларын еске алады. Сериалдың маңызды бөлігі 1960 жылдарға, Кеңес Одағының «60-шы жылдар» буынына және тағы басқа көп нәрсеге арналған. Фильмде Александр Городницкийдің өлеңдері мен әндері оның өзінің орындауында көрінеді, олар повестің поэтикалық фонын жасайды. Фильм түсірілімі 2005–2009 жылдары Ресейде, Белоруссияда, Украинада, Әзірбайжанда, Израильде, Германияда, Францияда, АҚШ-та, Канадада, Австралияда және Жаңа Зеландияда өтті. Фильмде Ресейдегі және әлемдегі жеке мұрағаттардан алынған сирек деректі кадрлар мен көптеген бейне және фотоматериалдар пайдаланылды. 2012 жылы авторлар Царское Село өнер сыйлығына ие болды. Кейіннен авторлар тобы «And Hope Will Go On Living» (2012), «My Petersburg» (2013), «Александр Городницкийдің аңыздары мен мифтері» (2014) және «Қабырғадағы портреттер» (2015) сияқты деректі фильмдер шығарды. 2015 жылы «Қабырғадағы портреттер» картинасы да Царское Село өнер сыйлығын жеңіп алды. «Александр Городницкийдің аңыздары мен мифтері» үш бөлімнен тұрады: «Атлантида тереңдікте», «Киелі кітаптағы апаттар» және «Соңғы заман мен геоғылым». Бұл деректі фильмде ғалым және ақын Александр Городницкий ежелгі заманның ең танымал мифтері мен қазіргі заманғы танымал мифтерді – антропогендік климаттың өзгеруі және озон қабатының тесілуі сияқты мәселелерді қазіргі ғылым тұрғысынан қарастырады. Городницкийдің өлеңдері мен әндері повестің поэтикалық фонды болып табылады. Фильмде Киелі кітаптағы Мұса пайғамбар және Лоттың қыздары, ежелгі грек философтары Платон, Сократ және Аристотель, ғалымдар Чарльз Дарвин, Жорж Кувье және Евгений Шахнович, әйгілі мұхит зерттеушісі Жак Ив Кусто және тарихшы Натан Эйдельман, ақын Гомер және Пушкин, саясаткер Ал Гор және тағы да көптеген тұлғалар бейнеленген. Фильмде Ресей мен әлемнің жеке мұрағаттарынан алынған ғылыми-иллюстративтік материалдармен қатар фото және бейнесуреттер де пайдаланылды. Авторлары: Александр Городницкий, Наталья Касперович, 2014. 2020 – «Иектің және сөздің үні», КСРО-дағы бард әнінің тарихы туралы үш бөлімді деректі фильм. Авторлары: Александр Городницкий, Наталья Касперович.