Кіріспе
Алангаланг (,) – Филиппиннің Лейте провинциясындағы 2-ші сыныпты муниципалитет. 2020 жылғы халық санауы бойынша, халқы 57 185 адамды құрайды. Бұл құрлықтағы қаланың ауданы 151 км²-ды құрайды. Солтүстік жағынан Баруго және Сан-Мигель, оңтүстік жағынан Пастрана, солтүстік-шығысынан Таклобан қаласы, шығысынан Санта-Фе және батысынан Жаромен шектеседі. Каригараға қарай бара жатқанда Манит өзені үстінен өтетін болат көпір бар. Бұрын тек жаяу жолдар болған, ал өзен секіруге тым кең, ал суына енуге тым терең болғандықтан, саяхатшылар не істеу керектігін білмей дауласып тұрған. Сондықтан қалаға "Алангаланг" деген ат қойылды, бұл жергілікті тілдегі "алангаланг" сөзінен шыққан, ол "шешімсіздік" дегенді білдіреді. 2013 жылдың 8 қарашасында қалаға ең күшті тропикалық тайфун – Хайян, көбінесе "Йоланда" тайфуны деп белгілі болды, соқты.
Alangalang (IPA: [ʔɐlɐŋ'ʔalɐŋ]), officially the Municipality of Alangalang (; ; ), is a 2nd class municipality in the province of Leyte, Philippines. According to the 2020 census, it has a population of 57,185 people. It is a landlocked town with an area of 151 km2. It is bounded on the north by Barugo and San Miguel, on the south by Pastrana, on the north east by Tacloban City, on the east by Santa Fe and on the west by Jaro. On the way to Carigara is a steel bridge spanning the Mainit River. There was a time when only footpaths existed and the river was far too wide for a leap and too deep to wade in, travelers were undecided what to do. Hence the name Alangalang was given to the town, from the vernacular word alang alang which means "indecision". The strongest tropical typhoon Haiyan, more commonly known as Typhoon Yolanda impacted the town on November 8, 2013.
Этимология
Бұл жердің аты "Алаң-алаң" деген сөзден шыққан, ол – шешім қабылдау қиындықтарын білдіретін жергілікті сөз. Кез келген уақытта Манит өзені арқылы Каригараға тек жаяу жолдар ғана болған, олар секіруге тым кең, ал судың ішінде жүруге тым тар болғандықтан, саяхатшылар не істеу керектігін білмей дауласып қалатын.
Тарих
Қала шамамен 1596 жылы әртүрлі "rancherías" және "barangays" бірлесіп қалыптаса бастады. Инженер-пастор Косме де Флорес оны төртінші "доктринаға" енгізді. Әке Флорес 29 жасында қайтыс болғаннан кейін, Манила колледжінің профессоры Томас де Монтая оның орнын басты. Алангаланг пен Дулаг тоғыз қаланың "кабекерасы" болды, ал Матео Санчес басшылық етті. 1600 жылы қала морилердің шабуылына ұшырады. Себудан капитан Франсиско де Педраза басқаратын жазалаушы күш заңсыздыққа қарсы күресу үшін жіберілді. 1611 жылы қатты дауыл қаланың барлық бөлігін шарпып, су тасқыны жиі қайталады. 18 немесе 20 "rancherías" маңыздылығын жоғалтты және 1628 жылдың желтоқсанында Алангаланг Баругоның "визитасына" айналды. Алангалангтың ескі қаласы 1748 жылы Бинонгтодағы болат көпірдің ар жағында, Букид биіктігі деп аталатын жерде құрылды. Бұл елді мекенге батыл көшбасшы Франсиско Антонис, Понгал, Манамот, Франсиско Гариандо, Хидальго Педерра және Соланг Адлао басшылық етті. Антонис шабуыл кезінде ұстаған мори бандитінің бауырларын жегенімен танымал болды. Әке Байса, францискандық, олардың рухани кеңесшісі болды. Морилердің шабуылдарының мақсаты – шіркеудің алтын қоңырауы еді. Морилер шабуыл жасаған сайын, тұрғындар алтын қоңырауды төбелерге алып кететін. Бірде, қала тұрғындары қуғындалған кезде, олар алтын қоңырауды Банга өзеніне тастауға мәжбүр болды, осылайша оны жаудан сақтап қалды, бірақ содан бері ол табылмады. 1809 жылы, тарихшы Кузиннің айтуынша, Алангаланг приходқа айналды. 18 ғасырдың соңында Букидтегі елді мекен өркендеп, әке Жозе Ольмо, сол кездегі шіркеудің діни қызметкері, қаланы Манит өзенінің арғы жағына көшірді, онда провинциялық балабақша осы күнге дейін орналасқан. Сол кездегі үкімет шенеуніктері – губернаторцильо, лейтенант-мэр, лейтенант-секундо, борайганың басшысы немесе гуиньяопан, дельгадо де лас рентас және куадриллер болды. Оқушылардың арасында Евлогио Баррантес, Санто Пабилона, Евлогио Даролес және Эстебан Педеро болды. 19 ғасырдың ортасына қарай Алангалангта діни қызметкер және алты ауылдық мектеп болды, сонымен қатар Пало мен Баругоға жолдар ашылды. Қала абакасымен, копрасымен, "кабалонга" тұқымымен, балауызбен, какаомен, темекімен және күрішпен танымал болды. 1883 жылы үлкен су тасқыны қаланы қиратты. Сол жылдың қарашасында губернаторцильо қаланы қазіргі орнына көшірді. 1892 жылы елде көтеріліс болған кезде Алангаланг соғыстың ортасында болды. Леокардио Пабилона қаладағы испан билігін құлатты және жаңа гуиньяопан жиынтығымен шефе немесе капитан болды. Америкалықтар Пабилонаның бұйрығымен қаланы басып алған кезде, тұрғындар бұл жерді тастап кетті. Америкалықтар ашуланып, қаланы өртеп жіберді. Тау өмірінің қиындықтары қала тұрғындарын американдық билікке мойынсұнуға мәжбүр етті. Сол кезден бастап қаланың өсуі тұрақты болды. Алангаланг копра мен күріштің ірі өндірушісі және провинцияның ең жұмыр ұлттық тас жолының бойында орналасқан. Қала испандықтар салған ең үлкен шіркеулердің біріне ие және соғыстан аз уақыт бұрын бассейнмен жаңа бетондық муниципалдық ғимарат салынды. 1942 жылдың мамырында Коррегидордың құлауынан кейін муниципалитет провинцияның төтенше астанасы болды. Осыған байланысты провинциялық және ұлттық кеңселер мен мемлекеттік құжаттар қауіпсіздік үшін сол жерге көшірілді. 1942 жылдың 16 желтоқсанында жапондық ұшақтар қалаға бомба тастады. Алангаланг қайтадан қарсылық қозғалысының бекінісіне айналды, оның жетекшілері Филемон Пабилона мен Элиас Мацина болды. 1944-1945 жылдары Филиппин армиясының 4-ші, 9-шы, 92-ші, 93-ші және 95-ші жаяу әскер дивизиялары Лейтедегі Алангаланг қаласында екінші дүниежүзілік соғыста жапондық әскерлерге қарсы шайқастар жүргізді. Азат болғаннан кейін аймақтық орта мектеп ашылды. Қала ауыл шаруашылығы саласындағы көшбасшылықты жалғастыруда.
Сан-Мигельдің Алангалангқа бірігуі
1903 жылы Сан-Мигель муниципалитеті Алангалангқа қосылды, бірақ 1909 жылы генерал-губернатор 81-ші жарлық арқылы бұл шешімді кері қайтарды.
Демография
2020 жылғы санақта Алангаланг, Лейте халқының саны 57 185 адамды құрады, халық тығыздығы .