Кіріспе

Кішкентай, дөңгелек, жалпақ ашытқымен қамыры көтерілген нан.

Ағылшын маффині – кішкентай, дөңгелек және жалпақ, ашытқымен қамыры көтерілген (кейде қышқыл ашытқымен) нан, көбінесе дөңгелек және биік болады. Ол әдетте көлденең жарылып, қыздырылып беріледі. Солтүстік Америкада, Австралияда, Жаңа Зеландияда және Ұлыбританияда оны көбінесе сары май, жеміс джемі, бал, жұмыртқа, шұжық, бекон немесе ірімшік сияқты тәтті немесе тұзды қосымшалармен жейді. Ағылшын маффині – Бенедикт жұмыртқасының және одан жасалған, мысалы, McMuffin сияқты әртүрлі таңғы ас сэндвичтерінің маңызды құрамы. Бұл өнімдер ағылшын маффині деп аталады, оларды тәтті кекс пішіндес өнімдерден, сондай-ақ маффиндерден ажырату үшін, бірақ Ұлыбританияда ағылшын маффинін көбінесе маффин деп атайды. Ағылшын маффинінің көптеген түрлері бар, оның ішінде – толық бидай, көп дәнді, даршынмен құрамындағы кішмісі бар, жусан және алма-даршынды маффиндер.

Шығу тегі

"Маффин" сөзінің төменгі неміс тіліндегі "муффен" сөзінен шыққандығы айтылады, ол "кішкентай торттар" деген мағынаны білдіреді. Оксфорд ағылшын сөздігі бұл сөздің ескі француз тіліндегі "мофлет" нанының бір түрімен де байланысты болуы мүмкін екенін ұсынады. Бастапқыда "наның немесе торттың әртүрлі түрлері" дегенді білдірген. "Маффин" сөзі алғаш рет 1703 жылы қолданылған, ал маффин рецепттері 1747 жылы Ханна Глассенің "The Art of Cookery" атты британдық аспаздық кітабында пайда болған. Олардың іші "бал ұясына" ұқсас сипатталған. "Оксфорд тағамдарының серігінде" Алан Дэвидсон былай деп жазады: "[Р]ецепттерде де, атауларында да маффиндер, крампеттер және пикелеттер арасында шатасушылық болған". 19-шы ғасырда жалпақ наннан жасалған маффиндердің танымалдылығы артқан, мұны көптеген үйлерде жеке пештер болмаған кезде үйден-үйге ағылшын маффиндерін жеңіл тағам ретінде сататын маффин сатушылардың болуы дәлелдейді. Бұрын маффин сатушылардың қоңырау шалуына тыйым салатын заң болған, бірақ сатушылар оған көнбеген. 1861 жылы көше сатушыларының "жақсы мөлшердегі" маффиндері әрқайсысы жарты пенниге, ал крампеттер шамамен бір пенниге сатылған.

Танымал мәдениетте

1820 жылға дейін сона толған дәстүрлі ағылшын балалар әні "Маффин жігіті" осы дәстүрге қатысты. Ағылшын маффиндері туралы кең таралған сілтеме Оскар Уайльдтың 1895 жылғы "Ернесттің маңыздылығы" пьесасында кездеседі.

Ұлыбритания

Ағылшын маффиндері Ұлыбританияда көбінесе жай ғана маффин деп аталады; тәтті, американдық үлгідегі маффиндерді ерекшелеу үшін кейде «американдық маффин» деп атайды. Оларды әдетте шаймен немесе кофемен ішеді, және кейде Ұлыбританиядағы қонақүйлерде ұсынылатын кешкі шайға қосады. Сонымен қатар, оларды американдық үлгідегі таңғы ас бутербродтары түрінде таңғы асқа да жейді.

Америка Құрама Штаттары

Муш кексі (Жаңа Англияда slipperdowns деп аталады) – асылған грильде пісірілген колониялық [американдық] кекс. Бұл және басқа да жалпақ наннан жасалған кекстер американдық қоныс аударушыларға белгілі болды, бірақ жылдам дайындалатын кекстердің пайда болуымен олардың танымалдылығы азайды. Ағылшын кексіне сілтемелер 1859 жылдан бастап АҚШ газеттерінде кездеседі, ал олардың толық сипаттамалары мен рецепттері 1870 жылға дейін жарияланды. АҚШ-тағы ағылшын кексінің танымал бренді – Томас, ол 1880 жылы Нью-Йорк штатының Манхэттен қаласында ағылшын иммигранты Сэмюэл Бат Томас құрған. Томас бірінші нан пісіру орнынан бұрышта, 337 Батыс 20-шы көшеде орналасқан "Кекс үйі" деп аталатын ғимаратта екінші нан пісіру орнын ашты. Бүгінде компанияға Bimbo Bakeries USA ие, ол сонымен қатар Entenmann's, Boboli, Stroehmann, Oroweat және Arnold брендтерін де қамтиды. Фостердің ашытқылы ағылшын кексі – бастапқыда Сан-Францискодан шыққан ағылшын кексінің танымал бренді. Олар 1940-1970 жылдар аралығында Фостер мейрамханаларының айрықша тағамдары болды және 2008 жылға дейін таңбаланған өнім ретінде шығарылды.

Португалия

Ағылшын маффиндері португалдық bolo do caco-ға өте ұқсас.