Кіріспе

Массачусетс штатының губернаторы

Фрэнсис Уильямс Сарджент (29 шілде 1915 – 22 қазан 1998) – 1969 жылдан 1975 жылға дейін Массачусетс штатының 64-ші губернаторы қызметін атқарған американдық саясаткер. Республикалық партия мүшесі, ол бұрын 1967 жылдан 1971 жылға дейін Массачусетс штатының 63-ші вице-губернаторы болып қызмет еткен. 1969 жылы Джон А. Волп Никсон әкімшілігінде Көлік министрі болу үшін отставкаға кеткенде ол губернатор міндетін уақытша атқарушы болды. 1970 жылы ол Демократиялық партияның үміткері Кевин Уайтты жеңіп, сайлау арқылы губернатор болды. 1974 жылы ол Майкл Дукакиске жеңіліп қалды, ол кейін 1988 жылы Демократиялық партияның президенттікке үміткері болды.

Балалық шағы, білім алуы және алғашқы мансабы

Саргент 1915 жылы Массачусетс штатының Гамильтон қаласында Марджери (Ли) мен Фрэнсис Уильямс Саргенттің ұлы болып дүниеге келді. Ол өткір зейінділігімен және өзін-өзі сынай білуімен танымал болды. Республикалық саясаткер, "Сарж" Чарльз Ривер мектебін, содан кейін Нобл және Гринго мектебін бітірді. Саргент Массачусетс технология институтының сәулет бағдарламасының студенті (1939 жылғы түлек), онда ол архитектор И. М. Пеймен сыныптас және дос болды. Саргент бес жылдық бағдарламаның төрт жылын аяқтағаннан кейін сәулет саласындағы арнайы диплом алды, бұл әдеттегі түлектерден өзгеше болды. MIT-ден кейін Саргент Кулидж Шепли Булфинч пен Эббот архитектура фирмасында суретші болып жұмыс істеді, содан кейін құрылыс мамандығын үйрену үшін бас мердігерде ағаш ұстасы болып жұмыс істеді. Одан кейін ол өзінің "Саргент & Суини" фирмасын құрды. Саргент Екінші дүниежүзілік соғыста Италияда шайқасты, "Бронза жұлдызы" мен "Пурпур жүрек" ордендерін алды. 1942 жылы әскерге шақырылып, таулы әскерге ерікті болып кірді, Италиядағы 10-шы тау дивизиясында рядовойдан капралға, сержанттан лейтенантқа, капитанға дейін өрледі.

Үкімет және саясат

Сарджент 1947 жылдан 1957 жылға дейін он жыл бойы теңіз балық шаруашылығы директоры қызметін атқарды. 1959 жылдан 1962 жылға дейін ол Вашингтон қаласында АҚШ Ашық ауа демалыс ресурстарын зерделеу комиссиясының атқарушы директоры болып жұмыс істеді.

Сайлаулар

1962 жылы Саргент Массачусетс штатының сенатына үміткер болды, бірақ жеңіліске ұшырады. 1969 жылы губернатор Джон А. Волп (R) президент Ричард Никсонның көлік хатшысы болу үшін отставкаға кеткен кезде, Саргент губернатор міндетін атқарушы болды. 1970 жылы Саргент Бостон қаласының мэрі Кевин Уайтты жеңіп, губернаторлық сайлауда жеңіске жетті. Барни Франктің өмірбаянамасында айтылғандай, Уайт қалада нәсілдік мәселе бар екенін алғаш рет жариялаған мэр болды, және адамдар оны губернатор етпей, мэрияда қалдыруды қалады. Франк: "Саргент жақсы либерал ретінде танылды, және кейбір либералдар Кевин Уайтты губернатор етіп сайласақ, Бостон мэрі кім болатынын білмейміз" деді. Сондай-ақ, Франк Саргенттің танымалдылығы оның сайлауда жеңіске жетуіне себеп болғанын айтты. Саргент 1974 жылғы губернатор сайлауында демократ Майкл Дукакиске жеңіліп, қайта сайлануға тырысқаннан кейін саясаттан шықты. Бұл жеңілістің себептерінің бірі – сайлаушылардың Уотергейт жанжалына деген наразылығы және экономиканың баяулауы болды.

Губернатор ретінде саясаты

Саргент алғаш рет билікке келген кезде бюджет әлеуметтік және басқа да жәрдемақыларға жұмсалатын шығыстардың өсуіне байланысты дағдарыста болды. Ол медициналық көмек алу шарттарын қатаңдатты және жаңа корпоративтік салық енгізді. Массачусетс Жоғарғы Соты бірінші дәрежелі кісі өлтірушілерге де құқық танылғанын, себебі заңда оларды нақты алып тастау қарастырылмағандықтан, Массачусетс штатының заң шығарушы органы мұндай сотталғандарға уақытша босатуға тыйым салатын заң жобасын жылдам қабылдады. Алайда, 1976 жылы Майкл Дукакис бұл заң жобасына вето қойды. Сарджент 1972 жылы Апелляциялық сотты құрды және сол кездегі Жоғарғы сот судьясы Алан М. Хейлді, сондай-ақ Дэвид Роуз, Эдмунд Кевилл, Рубен Гудман, Дональд Грант және Кристофер Армстронгты сайлады. Олар 1972 жылдың қазан айында қызметке кірісер алдында ант берді. Сарджент осы тәжірибе туралы: «Мен мұнда келуге аса құлшыныс білдірмедім. Мен өз жұмымымды ұнаттым. Жоғарғы соттағы тәжірибемді, штаттың барлық аймақтарындағы адамдармен және заңгерлермен кездесуді қызықтырдым. Мен кеткім келмеді, бірақ толығымен жаңа сот құру мүмкіндігін қабылдамауға болмады», – деді. Сарджент бас судья Хейл және оның бес әріптесі туралы былай деді: «Мен құқықтық жетістіктерімен, даналығымен және жақсы шешімдер қабылдау қабілетімен өзінің сапасын дәлелдеген адамдарды іздедім. Менің сенімімше, біз таңдаған адамдар осы соттың біздің сот жүйесінде лайықты орын алуына мүмкіндік береді. Бұл теңгерімді және жауапты сот. Ол көп жылдар бойы жүктемелі болған апелляциялық істердің үлесін дер кезінде көтере алады». Ол Апелляциялық сотты құруды «Массачусетс штатының осы ғасырдағы сот реформасының ең маңызды қадамы» деп атады.

Кабинет

Сержант кабинетінің құрамы
ЛауазымАты-жөніМерзіміГубернаторФрэнсис В. Сержант1969–1975жж.Вице-губернаторДональд Р. Двайт1971–1975жж.Көлік министріАлан Алтшулер1972–1975жж.Қоғамдық және даму министріТомас И. Аткинс1971–1975жж.Қоршаған ортаны қорғау министріЧарльз Х. В. Фостер1971–1975жж.Тұтынушылар ісі жөніндегі министрУильям И. КовинДжон Р. Верани1971–1972жж.1972–1975жж.Еңбек ресурстарын дамыту министріМэри Б. Ньюман1971–1975жж.Адам қызметтері министріПитер С. Голдмарк, кіші Люси В. Бенсон1971–1974жж.1974–1975жж.Үлкендер ісі жөніндегі министрРоуз Клейфи1974–1975жж.Әкімшілік және қаржы комиссарыДональд Р. ДвайтЧарльз Р. ШепардРоберт ЯсиУильям И. КовинДэвид Маршанд1969–1970жж.1970ж.1971ж.1971–1972жж.1972–1974жж.1974–1975жж.Қоғамдық қауіпсіздік министріРичард Э. МакЛауглин1971–1975жж.Энергетика министріГенри Ли1971–1975жж.

Табиғатты қорғаушы

Сарджент Кейп-Кодта балық аулауды өте жақсы көрген және шамадан тыс балық аулау мен заңсыз торларды қолдану оны қынжыртуы себепті қоршаған ортаға қызығушылық танытты.

Ішкі белдеуге қарсы

Сарджент 1970 жылы Солтүстік экспресс-жолын қоспағанда, 128-ші маршруттың ішіндегі көптеген тас жол құрылыстарын тоқтату арқылы табиғатты қорғаушылар мен көп режимді қалалық көлік жүйесін жақтаушылар арасында танымал болды. Сарджент штаттарға тас жол салуға көмектесуді регламенттеуші федералды заңдарды өзгертуді ынталандырды, осылайша метро және жеңіл рельсті көліктер сияқты қоғамдық көлік жобаларына көбірек қаржы жұмсалуы керек болды. Инженер Фредерик П. Сальвуччи Сарджент пен ішкі айналма жолын тоқтату туралы былай деді: «Әрине. Тас жолға қарсы күрестің тарихындағы ең қызықты сәт – біздің жеңісіміз болды. Содан кейін губернатор Сарджент теледидардан былай деді: «Мен бұрын қоғамдық жұмыстар комиссары болып ішкі айналма жол үшін күрескенмін, ал губернатор ретінде бұл қателік екенін мойындаймын. Мен бұл қателікті мойындап, бағдарламаны тоқтатамын және қоғамдық көлікке көшеміз». Бұл керемет болды. Біз көп еңбек еткендіктен, бізге қызықты болды, бірақ Сарджентке әділдік таныту үшін, мемлекеттік қызметкердің «Мен қателестім» деп мойындауын көру неге сирек кездеседі? Фрэнк Сарджент үшін мұндай батылдық көрсету өте керемет болды, ал мен демократпын. Республикашылар туралы көп жақсы нәрсе айтпаймын. Бірақ ол ұлы адам болды. Ол осы бағдарламада жұмыс істеді. Оның экологиялық санасы жоғары болды. Көптеген адамдар оның неге осылай істегенін саяси тұрғысынан талдайды. Менің ойымша, ол өзінің айтқандарына сенді. «Бұл қателік болды және біз басқа бағытқа бет бұрамыз». Бұл оның тарихындағы керемет сәт болды. Содан кейін біз жаңа бағытқа көштік. Біз қаржыны бөліп, губернатор Сарджент пен губернатор Дукакис басқаруымен сол аудандарды қиратуға немесе тас жолдар салуға жұмсалатын ақшаны қалалық теміржол жүйесін жаңартуға, Қызыл желіні кеңейтуге, Апельсин желісін ауыстыруға, негізінен қаланың қоғамдық көлік инфрақұрылымын қайта құруға жұмсадық. Бұл шешімнің тағы бір бөлігі – Франк Сардженттің сөйлеген сөзін қараңыз – 128-ші маршруттың ішінде тек Орталық артерияны кеңейту және I-90 тас жолын Логанға дейін қосымша туннель арқылы салу зерттеледі. Бұл, егер қаласаңыз, тас жолға қарсы – «тас жолға қарсы» дегеніміз дұрыс емес – қаланы құруға бағытталған шешім болды. Оның басты бөлігі – қиратушы жолдар салуды тоқтату. Тағы бір маңызды бөлігі – қоғамдық көлікті жақсартуға көп қаржы жұмсау. Үшінші бөлігі – қазіргі Орталық артерияны жөндеу. Мен оны көлік тұрғысынан жөндеуге тырысамын, өйткені ол тиімді жұмыс істемейді, сонымен қатар қалаға тигізген зиянын түзетуге тырысамын, оны жер астына жіберіп, қаланы қайта біріктіруге тырысамын. Сарджент осылай істегенде, мен үшін бұл өте қызықты сәт болды. Мен оны әрқашан осының үшін құрметтеймін, себебі осылай істеу үшін оған батылдық керек болды. Сарджент сонымен қатар МТИ-дегі саяси ғылымдар профессоры Алан А. Алтшулерді көлік саясатының болашағын жаңаша қарастыруға шақырды. Сарджент оны Көлік министрі етіп тағайындады және ол Бостонның көлік жоспарлауын қарады. Бұл қайта қарау негізінен ішкі айналма жол мен оңтүстік-батыс экспресс-жолын тоқтатуға әкелді. Фредерик П. Сальвуччи оларды «өте зиянды екі ірі мемлекетаралық тас жол» деп атады. Бірақ қаражат қоғамдық көлікке қайта бағытталды, Қызыл желі Брентвайге дейін ұзартылды және Апельсин желісі ауыстырылды.

Кейінгі өмірі

Сарджент 1974 жылғы сайлауда жеңілгеннен кейін, ол МТИ-Гарвард қалалық зерттеулер орталығында аға оқытушы болып тағайындалды. Олардың Фрэнсис У. "Билл" Сарджент кіші ұлы және Фэй мен Джесси (Джей) есімді екі қызы болды. 1978 жылғы Массачусетс штатының жалпы сайлауында Саргенттің ұлын Мемлекеттік республикалық комитеті Массачусетс штатының аудиторы лауазымына республикалық кандидат ретінде Уильям А. Кейсидің орнын басуға қарастырды, Кейси губернаторлық жарыста демократ Эдвард Дж. Кингті қолдау үшін жарыстан бас тарғаннан кейін. 1996 жылы Саргенттің ұлы Массачусетс штатының 10-шы округінен АҚШ Өкілдер палатасына үміткер болды. Ол Эдвард Б. Тиг III-ке қарсы республикалық іріктеуден жеңілді. Сарджент 1998 жылдың 21 қазанында Массачусетс штатының Довер қаласында қайтыс болды. Оның әйелі Джесси 2008 жылдың 15 тамызында қайтыс болды.