Кіріспе

Советтер Одағының әкімшілік бөлінісінің түрі – Автономиялық Кеңес Социалистік Республикасы (АССР, автономная советская социалистическая республика, АССР) – белгілі бір этникалық топтар үшін құрылған, олардың титулды ұлттары болып табылатын Советтер Одағындағы (КСРО) әкімшілік бірлік түрі. АССР-лердің мәртебесі КСРО-ның құрамына кіретін одақ республикаларынан төмен, бірақ автономиялық облыстар мен автономиялық округтерден жоғары болды. Мысалы, Ресей КСР-інде АССР Үкіметінің төрағалары ресми түрде РСФСР Үкіметінің мүшелері болып саналды. Одақ республикаларынан өзгеше, автономиялық республикалар Одақтан бөлінуге, олардан тәуелсіз Одақта қалуға құқылы болды. Олардың саяси, әкімшілік және мәдени автономия деңгейі уақыт өте келе өзгеріп отырды – ол 1920 жылдары (Коренизация), Иосиф Сталиннің қайтысынан кейінгі 1950 жылдары және Брежнев дәуірінде ең айқын болды. КСРО Конституциясына сәйкес, егер одақ республикасы Советтер Одағынан шығу туралы дауыс берсе, автономиялық республикалар, автономиялық облыстар және автономиялық округтер референдум арқылы КСРО-да қалу немесе бөлініп шыққан одақ республикасымен бірге кету мәселесін дербес шешуге, сондай-ақ өздерінің мемлекеттік-құқықтық мәртебесі туралы мәселені көтеруге құқылы болды.

Украина КСР

Молдавия АКСР (1924–1940). 1940 жылы ол Румыниядан қосылған аумақтармен бірге Молдавия КСР-іне біріктірілді (қазіргі тәуелсіз Молдова мемлекеті, бірақ де-факто көбінесе барлық аумақтар Трансднестрмен бақыланады). Қырым АКСР (12 ақпан 1991 – 1992). 1991 жылғы 20 қаңтарда өткен референдум нәтижесінде Крым облысы АССР мәртебесіне көтерілді (қазіргі Қырым Автономиялық Республикасы / Қырым Республикасы, Украина мен Ресей Федерациясы арасында даулы аумақ).