Көрініс алдаулары мен түр өзгерту тәсілдері

Кіріспе

Көріністі өзгерту үшін иллюзиялар немесе трюктер

Арнайы эффектілер (көбінесе F/X немесе жай FX деп қысқартылады) – театр, кино, теледидар, бейнеойындар, ойын-сауық парктері мен симулятор индустриясында оқиғадағы қиял желісін немесе виртуалды әлемді сомдау үшін қолданылатын иллюзиялар немесе визуалды трюктер. Бұрын SFX деп аталатын, бірақ бұл қысқартылған түрі «дыбыс эффектілерін» де қамтиды. Арнайы эффектілер дәстүрлі түрде механикалық эффектілер мен оптикалық эффектілер санаттарына бөлінеді. Цифрлық киноның пайда болуымен арнайы эффектілер мен визуалды эффектілер арасындағы айырмашылық артты, соңғысы цифрлық пост-өндіріс пен оптикалық эффектілерге қатысты, ал «арнайы эффектілер» механикалық эффектілерге қатысты. Механикалық эффектілер (практикалық немесе физикалық эффектілер деп те аталады) әдетте түсірілім алаңында жүзеге асырылады. Бұған механикаландырылған реквизиттер, декорациялар, масштабты модельдер, аниматроника, пиротехника және атмосфералық эффектілер: физикалық жел, жаңбыр, тұман, қар, бұлттар жасау, көліктің өздігінен жүргендей көрінуі және ғимаратты жару сияқтылар кіреді. Механикалық эффектілер көбінесе декорация дизайны мен макияжға да енгізіледі. Мысалы, актерді адам емес жаратылыс сияқты көрсету үшін протездік макияж қолданылуы мүмкін. Оптикалық эффектілер (фотографиялық эффектілер деп те аталады) – суреттер немесе фильм кадрлары фотографиялық түрде жасалатын әдістер, олар бірнеше экспозиция, маттар немесе Шюффтан процесі арқылы «камерада» немесе пост-өндірісте оптикалық принтерді пайдалана отырып жасалады. Оптикалық эффектілер актерлерді немесе декорацияларды басқа фонға орналастыру үшін қолданылуы мүмкін. 1990 жылдан бері компьютерлік графика (CGI) арнайы эффектілер технологиясының алдыңғы қатарына шықты. Ол кино өндірушілерге үлкен бақылау мүмкіндігін береді және көптеген эффектілерді қауіпсіз орындауға мүмкіндік береді. Осының нәтижесінде көптеген оптикалық және механикалық эффектілер әдістері CGI-мен ығыстырылды.

Ерте дамуы

1957 жылы Оскар Рейландер 32 негативтің әртүрлі бөліктерін біріктіріп, бір суретті құрастырып, әлемдегі алғашқы «арнайы эффекттер» бейнесін жасады. 1895 жылы Альфред Кларк алғашқы киноарнайы эффектін жасады. Шотландия королевасы Мэридің басын кесу сахнасын қайта түсіріп жатқанда, Кларк актерге Мэринің костюмімен орындауға тапсырды. Палач балтасын көтергенде, Кларк камераны тоқтатып, барлық актерлерді қозғалмай тұруға бұйрық берді, ал Мэри рөлін сомдаған актерді жинап алды. Ол актердің орнына Мэридің манекенін қойып, түсіруді қайта бастады, сосын палачқа балтасын түсіріп, манекеннің басын кесуге рұқсат берді. Осындай техникалар бір ғасыр бойы арнайы эффекттерді жасауда басымдық құрды. Бұл кинодағы алғашқы айла-шарғы ғана емес, сонымен қатар, тек кинода ғана мүмкін болатын фототрюк еді, оны «тоқтату әдісі» деп атады. Киноның алғашқы пионері Жорж Мелиес та осы «тоқтату әдісін» кездейсоқ түрде ашты. Мелиестің айтуынша, Париждегі көше көрінісін түсіріп жатқанда камерасы істен шыққан. Фильмді көрсеткенде, «тоқтату әдісі» арқасында жүк көлігі жаназалық көлікке, жаяу жүргіншілер бағытын өзгертіп, ал ер адамдар әйелдерге айналған. Театрдың сахналық менеджері Мелиес 1896 мен 1914 жылдар аралығында 500-ден астам қысқа фильмдер сериясын жасауға шабыттанды. Осы процесте бірнеше экспозиция, уақыт аралығындағы фотосурет, еріту және қолмен боялған түс сияқты әдістерді әзірледі немесе ойлап тапты. Кинотаспа арқылы шындықты өзгертіп, түрлендіре алу қабілеті үшін Мелиес кейде «Киномагия» деп аталады. Оның ең танымал фильмі — Le Voyage dans la lune (1902), Жюль Верннің «Жерден Айға» романына жасалған пародиалық туынды, жанды түсірілім мен анимацияның үйлесімін көрсетті, сондай-ақ, кең көлемді миниатюралық және матта суреттерді пайдаланды. 1910-1920 жылдар аралығында арнайы эффекттердегі негізгі жаңалықтар Норман Доунның матта суретіндегі жетістіктері болды. Бастапқы матта суреті кезінде фильмнің экспозициясын жабу үшін картон бөліктері орналастырылды, олар кейіннен экспозицияға шығарылатын болады. Доун бұл әдісті «шыныдан түсіру» әдісімен біріктірді. Фильмнің белгілі бір бөліктерін жасыру үшін картонды емес, қара бояумен бояды. Содан кейін жартылай түсірілген пленкадан бір кадр проекторға шығарылып, содан кейін матта суреті салынды. Кескінді тікелей фильмнен матта суретіне көшіру арқылы, масштаб пен перспективаны ескере отырып, кескінді бояу өте оңай болды (шыныдан түсірудің негізгі кемшілігі). Доунның әдісі оның табиғи суреттерін пайдаланғаны үшін матта суретін жасау бойынша оқулыққа айналды. 1920-1930 жылдары арнайы эффекттер техникасы киноиндустриясымен жетілдірілді. Көптеген техникалар, мысалы, Шуффтан процесі, театрдан алынған иллюзиялардың (мысалы, қырыққабаттың жұлдызы) және фотосуретке түсірудің (мысалы, қос экспозиция және матта суреттерін біріктіру) өзгерткен нұсқалары болды. Артқы проекция — театрдағы суреттелген фонды қолданудың жетілдірілген түрі, қозғалатын фонды жасау үшін қозғалатын суреттерді ауыстыру. Жүзді жасау дәстүрлі маска жасаудан алынған. Макияж жетістіктерімен қатар, актерге өте жақсы сәйкес келетін тамаша маскалар жасауға мүмкіндік болды. Материалдық ғылымның жетістіктерімен қатар, қорқынышты фильмдердің маскаларын жасау да сол сияқты дамыды. Көптеген студиялар «арнайы эффекттер» бөлімдерін құрды, олар кинофильмдердің барлық оптикалық және механикалық аспектілеріне жауапты болды. Сонымен қатар, қозғалыстағы көрерменді таң қалдыру қиындығы миниатюраларды қолдануды дамытуға ықпал етті. Анимация, қимылдың иллюзиясын жасау, суреттермен (әсіресе Герти Динозаврындағы Винсор Маккей) және үш өлшемді модельдермен (әсіресе Уиллис О'Брайеннің «Жоғалған әлем» және «Кинг Конг» фильмдерінде) жасалды. Теңіз шайқастарын студиядағы модельдермен бейнелеуге болады. Танкілер мен ұшақтар өмір мен денсаулыққа қауіпсіздіксіз ұшуға (және құлауға) мүмкіндік берді. Ең қызығы, миниатюралар мен матта суреттер ешқашан болмаған әлемдерді бейнелеу үшін пайдаланылуы мүмкін. Фриц Лангтың «Метрополис» фильмі миниатюраларды, матта суреттерін, Шуффтан процесін және күрделі композицияны инновациялық пайдаланумен ерекшеленді. Фотографияның арнайы эффекттері үшін маңызды жаңалық — оптикалық принтердің пайда болуы. Негізінде, оптикалық принтер — бұл камера линзасына бағытталған проектор, және ол таратуға арналған фильмдердің көшірмелерін жасау үшін жасалды. Линвуд Г. Данн оптикалық принтердің дизайнын және қолдануын жетілдіргенге дейін эффекттер сахналары камера ішінде жасалатын. Данн оның суреттерді жаңа тәсілдермен біріктіруге және жаңа иллюзиялар жасауға болатынын көрсетті. Даннның алғашқы жұмыстарының бірі — Орсон Уэллстің «Гражданин Кейн» фильмі, онда Ксанаду сияқты жерлер (және Грег Толандтың танымал «терең фокус» кадрлары) Даннның оптикалық принтерімен жасалған.

In 1857, Oscar Rejlander created the world's first "special effects" image by combining different sections of 32 negatives into a single image, making a montaged combination print. In 1895, Alfred Clark created what is commonly accepted as the first ever motion picture special effect. While filming a reenactment of the beheading of Mary, Queen of Scots, Clark instructed an actor to step up to the block in Mary's costume. As the executioner brought the axe above his head, Clark stopped the camera, had all of the actors freeze, and had the person playing Mary step off the set. He placed a Mary dummy in the actor's place, restarted filming, and allowed the executioner to bring the axe down, severing the dummy's head. Techniques like these would dominate the production of special effects for a century. It wasn't only the first use of trickery in cinema, it was also the first type of photographic trickery that was only possible in a motion picture, and referred to as the "stop trick". Georges Méliès, an early motion picture pioneer, accidentally discovered the same "stop trick." According to Méliès, his camera jammed while filming a street scene in Paris. When he screened the film, he found that the "stop trick" had caused a truck to turn into a hearse, pedestrians to change direction, and men to turn into women. Méliès, the stage manager at the Theatre Robert Houdin, was inspired to develop a series of more than 500 short films between 1896 and 1914, in the process developing or inventing such techniques as multiple exposures, time lapse photography, dissolves, and hand painted color. Because of his ability to seemingly manipulate and transform reality with the cinematograph, the prolific Méliès is sometimes referred to as the "Cinemagician." His most famous film, Le Voyage dans la lune (1902), a whimsical parody of Jules Verne's From the Earth to the Moon, featured a combination of live action and animation, and also incorporated extensive miniature and matte painting work. From 1910 to 1920, the main innovations in special effects were the improvements on the matte shot by Norman Dawn. With the original matte shot, pieces of cardboard were placed to block the exposure of the film, which would be exposed later. Dawn combined this technique with the "glass shot." Rather than using cardboard to block certain areas of the film exposure, Dawn simply painted certain areas black to prevent any light from exposing the film. From the partially exposed film, a single frame is then projected onto an easel, where the matte is then drawn. By creating the matte from an image directly from the film, it became incredibly easy to paint an image with proper respect to scale and perspective (the main flaw of the glass shot). Dawn's technique became the textbook for matte shots due to the natural images it created. During the 1920s and 1930s, special effects techniques were improved and refined by the motion picture industry. Many techniques—such as the Schüfftan process—were modifications of illusions from the theater (such as pepper's ghost) and still photography (such as double exposure and matte compositing). Rear projection was a refinement of the use of painted backgrounds in the theater, substituting moving pictures to create moving backgrounds. Lifecasting of faces was imported from traditional maskmaking. Along with makeup advances, fantastic masks could be created which fit the actor perfectly. As material science advanced, horror film maskmaking followed closely. Many studios established in house "special effects" departments, which were responsible for nearly all optical and mechanical aspects of motion picture trickery. Also, the challenge of simulating spectacle in motion encouraged the development of the use of miniatures. Animation, creating the illusion of motion, was accomplished with drawings (most notably by Winsor McCay in Gertie the Dinosaur) and with three dimensional models (most notably by Willis O'Brien in The Lost World and King Kong). Naval battles could be depicted with models in studio. Tanks and airplanes could be flown (and crashed) without risk of life and limb. Most impressively, miniatures and matte paintings could be used to depict worlds that never existed. Fritz Lang's film Metropolis was an early special effects spectacular, with innovative use of miniatures, matte paintings, the Schüfftan process, and complex compositing. An important innovation in special effects photography was the development of the optical printer. Essentially, an optical printer is a projector aiming into a camera lens, and it was developed to make copies of films for distribution. Until Linwood G. Dunn refined the design and use of the optical printer, effects shots were accomplished as in camera effects. Dunn demonstrating that it could be used to combine images in novel ways and create new illusions. One early showcase for Dunn was Orson Welles' Citizen Kane, where such locations as Xanadu (and some of Gregg Toland's famous 'deep focus' shots) were essentially created by Dunn's optical printer.

Түстер дәуірі

Түсті фотосуреттің дамуы эффектілер техникасын одан да жетілдіруді қажет етті. Түс, көк экран және натрий буы процесі сияқты қозғалмалы матта техникаларының дамуына мүмкіндік берді. Көптеген фильмдер арнайы эффектілердегі жетістіктермен атақты болды: «Тыйым салынған планета» ғажайып шетелдік ортаны жасау үшін матта суреттерін, анимацияны және миниатюралық жұмыстарды пайдаланды. «Он қазынатта» Paramount компаниясының Джон П. Фултон, A.S.C., Exodus көріністеріндегі актерлердің көптігін мұқият монтаждау арқылы көбейтті, Рамзестің алып құрылыстарын модельдермен көрсетті және Қызыл теңізді әлі де әсерлі қозғалмалы матталар мен су резервуарларын үйлестіре отырып, екіге бөлді. Рей Гаррихаузен тоқтатылған анимация өнерін өзінің арнайы монтаждау техникаларымен кеңейтіп, «Джейсон және Аргонавттар» сияқты керемет фантастикалық шығармаларды жасады (оның шешімі, жеті анимацияланған қаңқамен болған қылышпен шайқас, арнайы эффектілердегі маңызды жетістіктердің бірі саналады).

Ғылыми фантастиканың өрлеуі

1950-1960 жылдары көптеген жаңа арнайы эффекттер жасалды, олар ғылыми фантастика фильмдерінде қол жетімді реализм деңгейін айтарлықтай арттырды. 1950 жылдары ғылыми-фантастикалық ерекше эффекттер кезеңінде «Годзилла» фильмдері, «Жер тоқтаған күні» (Клаатумен бірге) және 3D фильмдері болды. Жапон ғылыми-фантастикалық фильмдер мен теледидардағы токусацу жанры, оның ішінде жәндік фильмдерінің кейджу жанры бар, 1950 жылдары танымал болды. Арнайы эффекттер режиссері Эйджи Цубурая және режиссер Иширо Хонда алғашқы «Годзилланың» (1954) қозғаушы күші болды. «Кинг Конгтан» (1933) шабыт алып, Цубурая токусацу жанрының негізгі элементтері болатын көптеген әдістерді жасады, мысалы, костюмдеу – үлкен жәндікті ойнау үшін костюм киген актерді пайдалану, сондай-ақ шағын және шағын қалалар жасау. «Годзилла» жапон киносының, ғылыми фантастикасының және фантастикасының пейзажын өзгертті және Жапонияда «Monster Boom» деп аталатын кайжу жанрын бастады, ол бірнеше онжылдықтар бойы өте танымал болды, жоғарыда аталған «Годзилла», «Гамера» және «Король Гидора» сияқты кейіпкерлер нарықты басқарды. Токусацу фильмдері, әсіресе «Ғарыштан ескерту» (1956), Стэнли Кубриктің ғылыми фантастика фильмдеріне деген қызығушылығын оятты; оның өмірбаяны Джон Бакстердің айтуынша, «қақырық модельдік ретіне қарамастан, фильмдер көбінесе түсте суретке түсіп, олардың қараңғы диалогтары жақсы жасалған және жақсы жарықтандырылған декорацияларда орындалды». 1968 жылы Стэнли Кубрик «2001: Ғарыш саяхаты» үшін үйдегі эффекттер бөлімін пайдаланудың орнына өзінің эффекттер командасын (Дуглас Трамбулл, Том Говард, Кон Педерсон және Уоли Виверс) жинады. Бұл фильмде ғарыш кемесінің миниатюралары өте егжей-тегжейлі және нақты тереңдік үшін суретке түсірілді. Ғарыш кемесінің кадрлары қолмен салынған ротоскопия және мұқият қозғалыс бақылау арқылы біріктірілді, бұл элементтердің камерада дәл біріктірілуін қамтамасыз етті – үнсіз кезеңге таңғажайып қайта оралу, бірақ тамаша нәтижелермен. «Адамның таң шапағы» эпизодындағы Африка пейзаждары сол кездегі жаңа алдыңғы проекция техникасы арқылы дыбыс сахнасының суреттерімен біріктірілді. Нөлдік гравитациядағы көріністер жасырын сымдар, айнаға түсірілген кадрлар және үлкен масштабтағы айналып тұрған декорациялармен сахналандырылды. Финал, галлюциногендік пейзаж арқылы саяхат, Дуглас Трамбулл жаңа «slit scan» техникасын пайдаланып жасалды. 1970 жылдары арнайы эффекттер саласында екі маңызды өзгеріс болды. Біріншісі экономикалық: 1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдардың басында индустрияның төмендеуі кезінде көптеген студиялар өздерінің ішкі эффекттер бөлімдерін жапты. Техниктер фрилансерлерге айналды немесе кейде белгілі бір техникаларға (оптика, анимация және т.б.) маманданған өздерінің эффекттер компанияларын құрды. Екіншісі 1977 жылы екі ғылыми-фантастикалық және фантастикалық фильмдердің блокбастерлік табысымен туды. Джордж Лукастың «Жұлдыздар соғысы» қымбат және әсерлі арнайы эффекттері бар ғылыми фантастика фильмдерінің дәуірін бастады. Эффекттерді қадағалаушы Джон Дайкстра, A.S.C. және командасы қолданыстағы эффекттер технологиясын көптеген жақсартты. Олар «Dykstraflex» деп аталатын компьютерлік басқарылатын камераны жасады, ол камера қозғалысын дәл қайталауға мүмкіндік берді, бұл маттты композициялауды жеңілдетті. Композициялау кезінде фильмнің суретінің нашарлауын басқа да жаңалықтар азайтты: Dykstraflex кең экранды суреттерді горизонтальды түрде суретке түсіретін VistaVision камераларын қолданды, әр кадрда фильмнің әлдеқайда көп бөлігі пайдаланылды, ал композициялау процесінде жұқа эмульсиялық фильмдер қолданылды. Лукастың жинаған эффекттер тобы Industrial Light & Magic деп аталды және 1977 жылдан бастап көптеген эффекттер инновацияларын бастады. Сол жылы Стивен Спилбергтің «Үшінші сұрыпты жақын кездесулер» финалында 2001 жылғы Дуглас Трамбуллдың әсерлі арнайы эффекттері болды. Өзінің қозғалыс бақылау жүйесін әзірлеумен қатар, Трамбулл фильмнің ұшқыш табақшалардың анықталмайтын пішіндерін беру үшін қасақана «линза жалыны» (камера линзаларында жарық шағылысқанда пайда болған пішіндер) жасау әдістерін де әзірледі. Бұл фильмдердің және содан кейінгі басқа фильмдердің табысы студиялардың ауыр ғылыми-фантастикалық фильмдерге үлкен инвестиция салуына себеп болды. Бұл көптеген тәуелсіз эффекттер үйлерін құруға, қолданыстағы техниканы жетілдіруге және компьютерлік бейнелеу (CGI) сияқты жаңа техникаларды дамытуға ықпал етті. Сонымен қатар, индустрияда арнайы эффекттер мен визуалды эффекттер арасында үлкен айырмашылық туды; соңғысы постпродакшн және оптикалық жұмыстарды сипаттау үшін қолданылады, ал «арнайы эффекттер» көбінесе түсірілім алаңындағы және механикалық эффекттерге қатысты.

During the 1950s and 1960s numerous new special effects were developed which would dramatically increase the level of realism achievable in science fiction films. Sci fi special effects milestones in the 1950s included the Godzilla films, The Day the Earth Stood Still (featuring Klaatu), and 3 D films. The tokusatsu genre of Japanese science fiction film and television, which includes the kaiju sub genre of monster films, rose to prominence in the 1950s. The special effects director Eiji Tsuburaya and the director Ishirō Honda became the driving forces behind the original Godzilla (1954). Taking inspiration from King Kong (1933), Tsuburaya formulated many of the techniques that would become staples of the tokusatsu genre, such as so called suitmation—the use of a human actor in a costume to play a giant monster—combined with the use of miniatures and scaled down city sets. Godzilla changed the landscape of Japanese cinema, science fiction and fantasy, and kickstarted the kaiju genre in Japan called the "Monster Boom", which remained extremely popular for several decades, with characters such as the aforementioned Godzilla, Gamera and King Ghidorah leading the market. Tokusatsu films, notably Warning from Space (1956), sparked Stanley Kubrick's interest in science fiction films; according to his biographer John Baxter, despite their "clumsy model sequences, the films were often well photographed in colour and their dismal dialogue was delivered in well designed and well lit sets." In 1968, Stanley Kubrick assembled his own effects team (Douglas Trumbull, Tom Howard, Con Pederson and Wally Veevers) rather than use an in house effects unit for 2001: A Space Odyssey. In this film, the spaceship miniatures were highly detailed and carefully photographed for a realistic depth of field. The shots of spaceships were combined through hand drawn rotoscoping and careful motion control work, ensuring that the elements were precisely combined in the camera—a surprising throwback to the silent era, but with spectacular results. Backgrounds of the African vistas in the "Dawn of Man" sequence were combined with soundstage photography via the then new front projection technique. Scenes set in zero gravity environments were staged with hidden wires, mirror shots, and large scale rotating sets. The finale, a voyage through hallucinogenic scenery, was created by Douglas Trumbull using a new technique termed slit scan. The 1970s provided two profound changes in the special effects trade. The first was economic: during the industry's recession in the late 1960s and early 1970s, many studios closed down their in house effects houses. Technicians became freelancers or founded their own effects companies, sometimes specializing on particular techniques (opticals, animation, etc.). The second was precipitated by the blockbuster success of two science fiction and fantasy films in 1977. George Lucas's Star Wars ushered in an era of science fiction films with expensive and impressive special effects. Effects supervisor John Dykstra, A. S. C. and crew developed many improvements in existing effects technology. They created a computer controlled camera rig called the "Dykstraflex" that allowed precise repetition of camera motion, greatly facilitating travelling matte compositing. Degradation of film images during compositing was minimized by other innovations: the Dykstraflex used VistaVision cameras that photographed widescreen images horizontally along stock, using far more of the film per frame, and thinner emulsion filmstocks were used in the compositing process. The effects crew assembled by Lucas was dubbed Industrial Light & Magic, and since 1977 has spearheaded many effects innovations. That same year, Steven Spielberg's film Close Encounters of the Third Kind boasted a finale with impressive special effects by 2001 veteran Douglas Trumbull. In addition to developing his own motion control system, Trumbull also developed techniques for creating intentional "lens flare" (the shapes created by light reflecting in camera lenses) to provide the film's undefinable shapes of flying saucers. The success of these films, and others since, has prompted massive studio investment in effects heavy science fiction films. This has fueled the establishment of many independent effects houses, a tremendous degree of refinement of existing techniques, and the development of new techniques such as computer generated imagery (CGI). It has also encouraged within the industry a greater distinction between special effects and visual effects; the latter is used to characterize post production and optical work, while "special effects" refers more often to on set and mechanical effects.

Компьютерлік бейнелеудің (КГИ) енгізілуі

Компьютерлік анимацияны кинода қолдану 1980-жылдардың басында, «Трон» (1982) фильмімен басталды. 1990-жылдардан бері арнайы эффекттердегі маңызды жаңалық – компьютерлік бейнелеудің (CGI) дамуы болды, ол кинофильмдердің арнайы эффекттерінің барлық аспектілерін өзгертіп жіберді. Цифрлық монтаждау (композициялау) оптикалық монтаждауға қарағанда әлдеқайда көп бақылау мен шығармашылық еркіндік береді және аналогтық (оптикалық) процестердегідей бейнені бұрмаламайды. Цифрлық бейнелер техникаға компьютерлік бағдарламалық қамтамасыз ету арқылы егжей-тегжейлі модельдер, «матта» суреттер және тіпті толыққанды кейіпкерлер жасауға мүмкіндік береді. CGI-ның ең ірі және ең «көрнекі» қолданылуы – ғылыми фантастика мен фэнтези кейіпкерлерінің, оқиға орындарының және заттарының фотореалистік бейнелерін жасау болып табылады. Компьютерде анимациялық мультфильмдер мен модельдік анимация техникаларын пайдаланып суреттер жасауға болады. «Соңғы Жұлдыздық Көшбасшы» (1984) фильмінде физикалық масштабты модельдердің орнына компьютерлік ғарыш кемелері қолданылды. 1993 жылы Стивен Спилбергтің «Джурассик паркі» фильміндегі динозаврларды түсірген аниматорлар компьютерлік құрылғыларды пайдалануды үйренді. 1995 жылы «Той Сторі» сияқты фильмдер жанды фильмдер мен анимациялық фильмдер арасындағы шекараның енді бұрынғыдай анық емес екенін көрсетті. Басқа да маңызды мысалдарға «Жас Шерлок Холмс» фильміндегі сынған витраж терезелерінен жасалған кейіпкер, «Уиллоу» фильміндегі пішінін өзгертетін кейіпкер, «Абисс» фильміндегі судан жасалған икемді дене, «Терминатор 2: Қиямет күні» фильміндегі Т-1000 Терминатор, «Жұлдыздық соғыстар» (преквел) және «Сақиналар мырзасы» трилогиясындағы роботтар мен фантастикалық жаратылыстардың әскерлері және «Аватар» фильміндегі Пандора планетасы кіреді.

Жоспарлау және пайдалану

Визуалды эффекттер жұмысының көп бөлігі постпродакшн кезінде аяқталғанымен, оны алдын ала дайындық және түсірілім кезеңдерінде мұқият жоспарлау және үйлестіру қажет. Визуалды эффекттер супервайзері әдетте өндіріс басталғаннан ерте кезеңнен-ақ жұмысқа тартылып, режиссермен және барлық қатысты мамандармен тығыз байланыста жұмыс істейді, арзу еткен эффекттерге қол жеткізу үшін. Практикалық эффекттерге де жанды дайындық және актерлермен, түсірілім тобымен үйлестіру қажет. Эффектілердің тікелей көрсетілуі салдарынан, қателік, жаңылыс немесе қауіпсіздік талаптарына байланысты эффектіні қайта жасауға елеулі шығын кетіп, немесе эффектінің жойғыш сипатына байланысты мүлдем мүмкін болмайтын жағдайлар туындауы мүмкін.

Тіріде арнайы эффекттер

Тірі арнайы эффекттер – театр, спорттық іс-шаралар, концерттер және корпоративтік шоулар сияқты көрермендердің тікелей қатысуымен өтетін шараларда қолданылатын эффекттер. Көбінесе қолданылатын эффекттердің түрлері: ұшу эффектілері, лазерлік жарықтандыру, театрлық түтін мен тұман, CO2 эффектілері және пиротехника. Атмосфералық эффектілердің ішінде от, конфетти, көпіршіктер және қар да болады. Театрлық қойылымдардағы тірі арнайы эффекттердің айқын мысалы – Брейгенц фестивалі, онда сахнадағы оқиғаны күшейту үшін үлкен, күрделі және жылдам қозғалатын сахна пайдаланылады.

Механикалық әсерлер

Механикалық әсерлер механикалық инженерияны кеңінен пайдаланады. Автомобильдердің аударылып, ғимараттардың үстінен сүйрелуі көбінесе арнайы құрылғылар мен гимбалдарға негіделген эффектілер болып табылады. Мұндай эффектілерді әдетте инженерлер тобы немесе тәуелсіз кинокомпаниялар продюсерлерге ұсынады. Операторлар, каскадерлер немесе дублерлер, режиссерлер және инженерлер бірлесіп, жасыл экранға түсірілген кадрларға сәйкес эффектіні жасайды. Содан кейін ол өңделіп, жариялауға дейін қарастырылады.