Веймар коалициясы: Германияның демократиялық үкіметінің тарихы

Кіріспе

Германия үкіметі және саяси одақ

Веймар коалициясы (Weimarer Koalition) – Германияның Социал-демократиялық партиясы (СДП), Германияның Демократиялық партиясы (ДДП) және Католик орталық партиясы (Z) құраған коалициялық үкімет. 1919 жылы Веймарда өткен Құрылтай жиналысына делегаттардың көп бөлігі осы үш партияда болды және олар Веймар Республикасының конституциясын жасаған басты күштер еді. Бұл үш партия Германияның жаңа демократиялық жүйесіне ең берілгендері саналды және 1920 жылғы сайлауларға дейін, жаңа конституция бойынша өткен алғашқы сайлауларға дейін Германияны бірлесіп басқарды. Осы кезде СДП және әсіресе ДДП көп дауыс жоғалтты. Коалиция 1921-1922 жылдары Жозеф Вирт үкіметінде қайта құрылғанымен, демократиялық топтар рейхстагта көпшілікке ие бола алмады және ДДП-ның әлсіреуімен жағдай нашарлай берді. Сондықтан, көпшілікке қол жеткізуді көздеген кез келген республикалық топ консервативті-либералдық Германия халық партиясымен (DVP) «Үлкен коалиция» құруға мәжбүр болды. DVP Веймар Республикасының кезеңінде монархиядан республикаға біртіндеп көшті және 1929 жылы сыртқы істер министрі Густав Стресеманның қайтысынан кейін саяси аренадан мүлдем шығып қалды. Дегенмен, коалиция Германиядағы республикалық үкіметтің басты қолдаушысы ретінде маңыздылығын сақтап, 1932 жылға дейін Пруссия еркін штатының (халық саны және аумағы бойынша Германияның ең ірі құрамы) және басқа штаттардың үкіметтерінде коалициялық үкімет құрды. 1925 жылғы президенттік сайлаудың екінші турында Веймар коалициясының партиялары бұрынғы канцлер Вильгельм Маркстың кандидатурасын қолдады, бірақ ол DVP, Германия Ұлттық халық партиясы (DNVP) және Бавария халық партиясы (BVP) қолдаған фельдмаршал Пол фон Гинденбургтен жеңіліс тапты. Германия Коммунистік партиясының (КПД) екінші турда Эрнст Тельманды кандидат ретінде тікелей ұсынғаны Гинденбургтің жеңісіне көмектескен деп саналды. Коминтерн де, Шығыс Германия тарихнамасы да КПД басшылығының бұл қадамын қателік деп сынады. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін қайта құрылған СДП және Орталық партияның де-факто мұрагері (Христиан-демократиялық одақ (ХДО) (Баварияда БВП де-факто Бавариядағы Христиан-әлеуметтік одақ (ХСО) болып бірікті, олар орталық-оңшыл одақ құрды) және ДДП мен ДВП-ның бірлескен де-факто мұрагері (Азаттық демократиялық партия) Батыс Германияның демократиялық Бундестагының негізгі саяси күштеріне айналды.

The Weimar Coalition (Weimarer Koalition) is the name given to the coalition government formed by the Social Democratic Party of Germany (SPD), the German Democratic Party (DDP) and the Catholic Centre Party (Z), who together had a large majority of the delegates to the Constituent Assembly that met at Weimar in 1919, and were the principal groups that designed the constitution of the Weimar Republic. These three parties were seen as the most committed to Germany's new democratic system, and together governed Germany until the elections of 1920, when the first elections under the new constitution were held, and both the SPD and especially the DDP lost a considerable share of their votes. Although the Coalition was revived in the ministry of Joseph Wirth from 1921 to 1922, the pro democratic elements never truly had a majority in the Reichstag from this point on, and the situation gradually grew worse for them with the continued weakening of the DDP. This meant that any pro republican group that hoped to attain a majority would need to form a "Grand Coalition" with the conservative liberal German People's Party (DVP), which only gradually moved from monarchism to republicanism over the course of the Weimar Republic and was virtually wiped out politically after the death of their most prominent figure, Foreign Minister Gustav Stresemann in 1929. Nevertheless, the coalition remained at least theoretically important as the parties most supportive of republican government in Germany, and continued to act in coalition in the government of the Free State of Prussia (by far Germany's largest constituent state both by population and by area) and other states until as late as 1932. In the second round of voting in the 1925 presidential election, the Weimar Coalition parties all supported the candidacy of the Centrist former chancellor Wilhelm Marx, who was narrowly defeated by Field Marshal Paul von Hindenburg, supported by a centre right coalition of the DVP, the German National People's Party (DNVP), and the Bavarian People's Party (BVP). The fact that the Communist Party of Germany (KPD) decided to run their candidate Ernst Thälmann in the second round was widely seen as a spoiler candidate who in effect threw the election to Hindenburg. Both the Comintern and East German historiography later criticized this action by the KPD leadership as a mistake. After World War II the reconstituted SPD and the de facto successor of the Centre Party (the Christian Democratic Union (CDU) (within Bavaria the BVP was de facto succeeded by the Christian Social Union in Bavaria (CSU) which together formed the centre right Union) and the DD' and DVP's joint de facto successor (Free Democratic Party) formed the main political basis of the democratic Bundestag of West Germany.

Тарих

Неміс империясы дәуірінде, 1918–1919 жылғы неміс революциясына дейін Орталық партиясы мен Социал-демократиялық партияның саясаткерлері, сондай-ақ кейіннен Германия демократиялық партиясын құратын солшыл либералдар 1913 жылы канцлер Теобальд фон Бетман Холлвегті Заберн ісіне қатысқаны үшін сынап, кейіннен 1917 жылы Рейхстагтың бейбітшілік резолюциясын қолдады, ол аннексиясыз бейбітшілікке шақырды. Осы ынтымақтастығын үйлестіру үшін үш парламенттік топтың мүшелерін қамтитын партияаралық комитет (interfraktioneller Ausschuss) құрды. Үш партия 1912 жылдан бастап оңшыл оппозициямен күресуге мәжбүр болды, тіпті соғыс барысында СДПГ Спартак лигасы сияқты, соғысқа ғана емес, империяның саяси жүйесінде жұмыс істеуге тырысудың барлық әрекеттеріне де қарсы болған, өте солшыл топтармен бөлінді. Оңшылдар кейіннен Германияның соғыстағы жеңілісі үшін Веймар коалициясының «жеңілісшіл» партияларын кінәлады, бейбітшілік резолюциясын және Фридрих Эберт (СДПГ) сияқты саясаткерлердің империя құлағаннан кейін билікті алуға дайындығын атады. Олар Веймар коалициясы қолдаған үкіметті Версаль шартына қол қойғаны үшін де кінәлады, ол тек тиімсіз наразылық білдіргеннен кейін жасалды. 1920 жылдың 6 маусымындағы сайлаулар оңшыл Капп төңкерісінің сәтсіздігі Рейхстаг партияларының саяси бағытын өзгертуге әсер етеді деген үміттерге қарамастан, Коалицияның парламенттік күшінің күрт төмендеуіне әкелді. СДПГ 1919 жылдың қаңтарында 37,9% дауыс алғанмен, енді 21,7% ғана алды. DDP ең көп шығынға ұшырады, 18,5% -тан 8,4% -қа дейін төмендеді. Орталық партия 13,6% дауыс алды, бұл бұрынғы 15,1% -ынан сәл ғана төмендеді. Бұл өзгеріс Веймар коалициясының партиялары Веймар республикасы бойында кездесетін негізгі мәселені көрсетті. СДПГ дауыс үлесінің көп бөлігін Германияның тәуелсіз социал-демократиялық партиясына жоғалтты, ол солшыл және «буржуазиялық» партиялар арасындағы кез келген ынтымақтастыққа қарсы болған солшыл фракция болды, ал демократиялық оңшыл орталық партиялары Версаль шартына байланысты кең таралған наразылықты пайдаланған монархистік және реваншистік оңшыл партияларға жеңілді. Веймар коалициясының партиялары қолдаған прагматизм, келісім және орталықтандырылған саясат сол және оң жақтағы келісімге қарсы күштердің шабуылына ұшырады. 1930 жылға қарай Рейхстагтың күшті және өсіп келе жатқан бөлігі қалыптасты, қазір негізінен Германия Коммунистік партиясы мен Нацистік партиядан тұрады, бұл бұрынғысы әлеуметтік фашизм тезисіне байланысты кез келген халық фронты стиліндегі ынтымақтастықты қабылдамайтын. Коммунистер және, аз дәрежеде, нацистер Генрих Брюнинг үкіметіне, ол 1930–1932 жылдары үнемдеу шараларын қабылдады, шабуыл жасады. Коммунистер Социал-демократиялық партиямен кез келген ынтымақтастықты қабылдамағандықтан, СДПГ Брюнингке қарсы нацистер мен/немесе коммунистер бастаған сенімсіздік дауысында қолдау көрсетті, одан да оңшыл үкімет құрылуын болдырмау үшін.

During the era of the German Empire, before the German Revolution of 1918–1919, politicians of the Centre Party and Social Democratic Party as well as the left liberals who would later form the German Democratic Party had cooperated when they censured Chancellor Theobald von Bethmann Hollweg in 1913 for his handling of the Zabern Affair and then later in 1917 with their support of the Reichstag peace resolution which called for a peace with no annexations. To coordinate their cooperation they also formed an inter party committee (interfraktioneller Ausschuss) that included members of all three parliamentary groups. The three parties had to deal with opposition from the right from 1912 on even though in the course of the war the SPD split with far left groups like the Spartacus League that were fundamentally opposed not just to the war but to all attempts at working within the political system of the Empire. The right wing, through the stab in the back myth, would later pin the blame for Germany's loss in the war on the alleged "defeatist" parties of the Weimar Coalition and cited the peace resolution as well as the willingness of politicians like Friedrich Ebert (SPD) to take power after the collapse of the Empire. They also blamed the Weimar Coalition backed government for signing the Treaty of Versailles after it had lodged no more than an ineffectual complaint. The elections of 6 June 1920 resulted in severe decline in the Coalition's parliamentary strength, despite hopes that the dramatic failure of the right wing Kapp Putsch would lessen the political reorientation of the Reichstag parties. The SPD received 21.7% of the vote, a significant drop from the 37.9% it had in January 1919. The DDP suffered the greatest loss, dropping from 18.5% to 8.4%. The Centre Party received 13.6% of the vote, only a slight decline from the 15.1% it had previously held. The swing shows the fundamental problem the Weimar Coalition parties faced throughout the Weimar Republic. The SPD lost most of its vote share to the Independent Social Democratic Party of Germany, a left wing splinter faction opposed to any cooperation between leftist and "bourgeois" parties while the democratic center right parties lost to the monarchist and revanchist right wing parties which capitalized on the widespread outrage at the Treaty of Versailles. Politics of pragmatism, comprise and moderation as espoused by the parties of the Weimar Coalition thus always faced attacks from strong anti compromise forces on both the left and the right, which by 1930 formed a strong and growing share of the Reichstag, now mostly composed of the Communist Party of Germany and the Nazi Party, with the former rejecting any popular front style cooperation due to the social fascism thesis. The communists and to a lesser extent the Nazis particularly attacked the Heinrich Brüning government in office 1930 1932 due to the austerity measures it enacted. Given that the communists rejected any cooperation with the Social Democratic Party, the SPD backed Brüning in any motion of no confidence initiated against him by Nazis and/or communists in hope of preventing an even more right wing government.

Мұралық

Әлеуметтік-либералдық коалиция (SPD FDP), үлкен коалиция (Union SPD), оңшыл-орталық «Ямайка» коалициясы (CDU/CSU FDP Жасылдар) және солшыл-орталық «Светофор» коалициясы (SPD FDP Alliance 90/The Greens) либералды демократияға ұмтылған сол және оңшыл орталық партияларды қамтитындықтан, Веймар коалициясының кейбір ерекшеліктерін бөліседі. ХДС/ХСС негізінен орталық христиан демократиясы мен бавариялық регионализмнің «мұрагері» болып табылады, бірақ соңғы онжылдықтарда бұл ықпал азайды. FDP кейде солшыл-орталық әлеуметтік либерализмді (ескі DDP сияқты) көрсетеді, бірақ қазір көбінесе DVP-ге ұқсас экономикалық либерализмді, консервативтік либерализмді ұстанады және оңшыл-либералдық партияға жақындаған. Ал Жасылдар экологиялық саясатты, мәдени либерализмді және солшыл-орталық әлеуметтік либерализмді (DDP-ге ұқсас) біріктіреді және саяси спектрде DDP-нің орнын ресми түрде иеленеді.

Веймар ұлттық ассамблеясы

+Жеңілген сайлау орындарыӨзгерісЖалпы дауыс саныДауыс үлесіАйналым мәртебесі1919N/A23,140,61776.09%N/A

Рейхстаг

+Сайлау жеңіп алған орындарӨзгерісЖалпы дауыс саныДауыс үлесіДауыс үлесіҚозғалысЗаң шығарушы органдағы статусы192012312,358,73343.84%32.25%Мамыр 19241511,578,41339.54%4.30%Желтоқсан 19243913,919,71945.96%6.42%1928714,344,50546.64%0.68%1930814,024,27840.12%6.52%Шілде 19321912,985,14435.03%5.09%Қараша 19321911,814,89333.31%1.72%Наурыз 1933511,940,77630.35%2.96%