Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Малайзиядағы аралдар
Islands in Malaysia
Перентин аралдары (малай: Kepulauan Perhentian; Теренггану малай: Perhentiang; Келантан-Паттани малай: Perhentiey) – Малайзияның Теренггану штатындағы Бесут ауданында орналасқан аралдар. Екі негізгі арал – Перентиан Бесар («Үлкен Перентиан») және Перентиан Кечил («Кіші Перентиан»). Кечилдің жанында Сусу-Дара («Құмшекер сүт»), Серенге және Рава сияқты кішкентай, адам тұрмайтын аралдар бар. Бесуттің қалған бөлігіндегідей, жергілікті тұрғындар көбінесе келантаниялық малай тілінде сөйлейді. Дегенмен, ағылшын тілі де кеңінен қолданылады.
The Perhentian Islands (Malay: Kepulauan Perhentian; Terengganu Malay: Perhentiang; Kelantan Pattani Malay: Perhentiey) are islands in Besut District, Terengganu, Malaysia. The two main islands are Perhentian Besar ("Greater Perhentian") and Perhentian Kecil ("Lesser Perhentian"). The small, uninhabited islands of Susu Dara (Virgin Milk), Serengeh and Rawa, lie off Kecil. As in the rest of Besut, people generally speak Kelantanese Malay. However, English is also widely spoken.
Тарих
"Перентиан" атауы малай тілінде "тоқтау орны" дегенді білдіреді, бұл аралдардың Бангкок пен Малайзия арасындағы саудагерлер үшін дәстүрлі тоқтау нүктесі болғандығын көрсетеді. Ғасырлар бойы аралдарда сирек балықшылар тұрған, бірақ қазір туризм экономикалық белсенділіктің басым бөлігін құрайды. Перентиан аралдары 19 және 20 ғасырлардағы көптеген карталарда "Станция аралдары" деп белгіленген. Бұл британдық отаршылдық кезеңде "тоқтау орны" сөзінің ағылшын тіліне аудармасынан туындаған. 1970 жылдары Плуа Перентианға вьетнамдық босқындар мен қайықпен келген адамдар қонған. 1994 жылы аралдар теңіз саябағы деп жарияланды, соның салдарынан жағалаудан екі мильге дейінгі аралықта балық аулауға тыйым салынды.
The name "Perhentian" means "stopping point" in Malay, referring to the islands' traditional role as a waypoint for traders between Bangkok and Malaysia. The islands were sparsely inhabited by fishers for centuries, although tourism now accounts for most of the economic activity. The Perhentian Islands appear on many maps from the nineteenth and twentieth century as 'The Station Islands'. This arises from the British colonial period, as an English translation of "stopping point". Pulau Perhentian was one of the islands where Vietnamese refugees or boat people landed during the 1970s. The islands were gazetted as a marine park in 1994, prohibiting all fishing within two miles from the shore.
Екі негізгі арал
Табиғат туризмі аралдардың экономикалық негізін құрайды. Екі аралдың да ақ маржан құмы бар және теңіз мөлдір. Көрікті туристік қызметтердің ішінде суға батыру, шнорхелинг және жүзу бар. Аралдарда көптеген түрлі монитор кесірткелері, уытты өрмекшілер және гекондар мекендейді. Суда және маржан рифтерінде теңіз тасбақалары, клоун балықтары, сиптегіштер, көк нүктелі шағалалар және қара ұшты акулалар, сондай-ақ тағы да көптеген жануарлар еркін жүзеді. Перентиан аралдарында тропикалық климат, температура шамамен 30°C (86°F) шамасында тұрақты және жиі, қысқа мерзімді дауылдар болады. Маусымның ең жақсы кезінде су тыныш болады, бұл суға батыру үшін жағдайды қолайлы етеді. Екі негізгі аралдың төңірегінде ондаған суға батыру орындары бар, сондай-ақ жағалаудан тыс жерлерде де осындай орындар бар.
Nature tourism provides the economic base for the islands. Both the islands have white coral sand beaches and a clear sea. Popular tourist activities include scuba diving, snorkeling, and swimming. The islands are home to numerous different species of monitor lizards, venomous spiders, and geckos. In the water and on the coral reefs, sea turtles, clownfish, cuttlefish, blue spotted rays, and black tipped sharks swim freely among many others. The Perhentian islands have a tropical climate with temperatures steadily around 30 °C (86 degrees F) and frequent, brief thunderstorms. During peak season, the waters are calm, making conditions favourable for diving. There are dozens of dive sites around both main islands, as well as several off shore sites.
Бес адам тұрмайтын арал
Перентиан архипелагында Перентиан Бесар мен Перентиан Кецилден өзге тағы бес арал бар. Бұл бес аралда адам тұрмайды, бірақ кейде шноркелинг пен суастына жүзуге арналған орындар ретінде пайдаланылады. Рава, Серенге және Токонг Бурунг аралдарына қайықпен баруға болады.
There are five more islands in the Perhentian archipelago other than Perhentian Besar and Perhentian Kecil. These five islands are uninhabited, but are sometimes used as snorkeling and scuba diving sites. Three of the islands, Rawa, Serengeh and Tokong Burung, are accessible by boat.
Көлік
Перентиан аралдарында асфальтталған жолдар мен әуе жолақтары жоқ. Аралдарға, аралынан және аралдар арасындағы көлік құралы негізінен Малайзия материгіндегі Куала-Бесут портынан жылдам қайықтармен жүзеге асырылады. Екі аралдағы жеке жағажайларды ормандық жолдар байланыстырады.
The Perhentian Islands do not have any paved roads or air strips. Transportation to, from and between the islands is primarily on speed boats from the jetty at Kuala Besut on the Malaysian mainland. Jungle trails connect the individual beaches on both islands.
Климат
Перентиан аралдары қараша мен ақпан аралығында қатты муссондық маусымды бастан кешіреді, сол кезде аралдардың көп бөлігі туристер үшін жабылады. Ауа райының нашарлауына байланысты бұл кезеңде курорттар мен паромдық қатынастар тоқтатылады, бірақ Плаула Перентиан Кецилдегі балықшылар ауылына күн сайын қайық қатынайды. Жыл сайын Перентиан аралдарында орташа есеппен 98,3 дюймнен астам жаңбыр жауады және шамамен 12 сағат күн болады.
The Perhentian islands experience a heavy monsoon season between November and February, and most of the islands are essentially closed off to tourists. Resorts and ferry services are stopped during this time due to the weather but there is still a boat service daily to serve the fishermen village at Pulau Perhentian Kecil. On average each year, the Perhentian Islands receive over 98.3 plus inches of rain and experience roughly 12 daylight hours.
Коммуналдық қызметтер
Аралдағы коммуналдық қызметтер туризмнің қарқынды өсуіне жете алмай отыр. 2007 жылдың жазында екі жел турбинасы орнатылды, алайда 2013 жылдың тамызына дейін олар желіге қосылмады, нәтижесінде дизельдік генераторлар аралдардың электр қуатының басты көзі болып қала берді. Аралдарда ұялы телефон байланысы бар, бірақ 2022 жылға дейін әлі де кәріз жүйесі жоқ, сондықтан кейбір демалыс орындары қалдық суларды тікелей теңізге төгуге мәжбүр.
Utilities on the island have not kept pace with the rapid expansion in tourism. In the summer of 2007, two wind turbines were installed, although they were still not connected to the network as of August 2013, leaving diesel generators as the main source of the islands' electrical power. The islands have mobile phone coverage, but as of 2022 still lack a sewerage system, leading some resorts to discharge wastewater directly into the sea.
Қалқандарды қорғау
Перентиан аралдарында маңызды жасыл және қазқайың теңіз тасбақаларының көбею орындары бар. Балық шаруашылығы департаменті аралдарда тасбақалардың азайып бара жатқан санына көмектесу үшін тасбақа шарасын (инкубаторын) басқарады. Жағажайлардан жұмыртқаларды заңсыз алып қашу мәселесі әлі де жалғасуда.
The Perhentian Islands are home to a significant green and hawksbill sea turtle nesting population. The Department of Fisheries runs a turtle hatchery on the islands to help address the declining turtle populations. Egg poaching from the beaches is a continuing problem.