1949 жылғы ғылым мен технология: Hale телескопы, әлемдегі алғашқы ғарышқа ұшқан сүтқоректі (сары маймыл), радиокөміртек талдауы және пенициллин құрылымы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1949 жылы ғылым және техника саласында маңызды оқиғалар болды, олар төменде тізілген.
The year 1949 in science and technology involved some significant events, listed below.
Астрономия және ғарыш зерттеулері
26 қаңтар – Калифорниядағы Паломар обсерваториясындағы Хейл телескопы, 28 жыл бойы әлемдегі ең үлкен апертурасы бар оптикалық телескоп ретінде танылған, алғашқы жарықты көрді. 14 маусым – Альберт II, резус маймылы, АҚШ ұшырған V 2 зымыранымен ғарышқа шыққан алғашқы сүтқоректі болды, 83 миль (134 км) биіктікке жетті, бірақ парашют ашылмағандықтан жерге соқтығысып қаза тапты.
January 26 – The Hale Telescope at Palomar Observatory in California, the largest aperture optical telescope in the world for 28 years, sees first light. June 14 – Albert II, a rhesus monkey, becomes the first mammal in space, in a U. S. launched V 2 rocket, reaching an altitude of 83 miles (134 km) but dying on impact after a parachute failure.
Химия
Уиллард Либби және Чикаго университетіндегі әріптестері радиокөміртекпен талдау әдісін ашты, осы еңбегі үшін Либби 1960 жылы Нобель сыйлығын алды. Дороти Ходжкин және оның командасы пенициллиннің үш өлшемді молекулалық құрылымын жариялады, оның құрамында β-лактам сақинасы бар екенін көрсетті.
Radiocarbon dating technique discovered by Willard Libby and his colleagues at the University of Chicago—work for which Libby will receive the Nobel prize in 1960. A group including Dorothy Hodgkin publish the three dimensional molecular structure of penicillin, demonstrating that it contains a β lactam ring.
Компьютерлік ғылым
Сәуір – Манчестер Mark 1 компьютері Англиядағы Манчестер университетінде қолданысқа кірді. 6 мамыр – EDSAC, алғашқы іс жүзіндегі сақталған бағдарламалық компьютер, Англиядағы Кембридж университетінде өзінің алғашқы бағдарламасын іске қосты, оның мақсаты квадраттар кестесін есептеу болды.
April – Manchester Mark 1 computer operable at the University of Manchester in England. May 6 – EDSAC, the first practicable stored program computer, runs its first program at University of Cambridge in England, to calculate a table of squares.
Жер ғылымдары
5 тамыз – Эквадордағы Амбато жер сілкінісі, Рихтер шкаласы бойынша 6,8 дейін жетеді. Сібірдегі Патомский кратерін орыс геологы Вадим Колпаков тапты.
August 5 – Ambato earthquake in Ecuador, measuring 6.8 on the Richter magnitude scale. Patomskiy crater in Siberia is discovered by Russian geologist Vadim Kolpakov.
Ғылым тарихы
Герберт Баттерфилд 1300-1800 жылдары "Қазіргі ғылымның пайда болуы" атты еңбегін жариялайды.
Herbert Butterfield publishes The Origins of Modern Science, 1300 1800.
Математика
Акос Цсасар Цсасар көпбұрышын ашты. Д. Р. Капрекар 6174 санының жуысу қасиетін ашты.
Ákos Császár discovers the Császár polyhedron. D. R. Kaprekar discovers the convergence property of the number 6174.
Метеорология
11 қаңтар – Лос-Анджелес, Калифорнияда алғаш рет қар жау жазылды.
January 11 – Los Angeles, California receives its first recorded snowfall.
Философия
Гилберт Райлдің "Аң-сананың тұжырымдамасы" кітабы, сана философиясының негізін қалаушы еңбек ретінде жарық көрді.
Gilbert Ryle's book The Concept of Mind, a founding document in the philosophy of mind, is published.
Физика
Фримен Дайсон кванттық электродинамиканың сол кездегі формулаларының эквиваленттілігін көрсетеді, сонымен қатар Дайсон қатарын ойлап табады. Корнелиус Ланчос жалпы салыстырмалылық теориясында Ланчос тензорын енгізеді. Паули-Вилларс реттелуі алғаш рет жарияланады.
Freeman Dyson demonstrates the equivalence of the formulations of quantum electrodynamics existing at this time, incidentally inventing the Dyson series. The Lanczos tensor is introduced in general relativity by Cornelius Lanczos. Pauli–Villars regularization is first published.
Зоология
Дж. Б. С. Холдейн эволюциялық өзгерістің бірлігі ретінде Дарвинді ұсынады. Конрад Лоренц "Соломон патшаның сақинасы" (Er redete mit dem Vieh, den Vögeln und den Fischen) атты еңбегін жариялайды.
J. B. S. Haldane proposes the Darwin as a unit of evolutionary change. Konrad Lorenz publishes King Solomon's Ring (Er redete mit dem Vieh, den Vögeln und den Fischen).
Туылғандар
25 қаңтар – Пол Нурс, ағылшын клеткалық биологы, физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының иегері. 1 ақпан – Элис Оллдредж, Австралияда туған океанограф. 17 ақпан – Питер Пиот, бельгиялық микробиолог және эпидемиолог. 19 ақпан – Даниэль Бунтен Берри, туған есімі Дэн (Дэниел Пол) Бунтен (1998 жылы қайтыс болды), американдық бағдарламалық жасақтаманы жасаушы. 22 ақпан – Туллио Позан (2022 жылы қайтыс болды), итальяндық биохимик. 28 наурыз – Майкл У. Янг, американдық генетик және хронобиолог, физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының иегері. 5 сәуір – Джудит Ресник (1986 жылы қайтыс болды), американдық астронавт. 18 сәуір – Ясумаса Канада, жапон математигі. 24 мамыр – Томаж Писански, словен математигі. 26 мамыр – Уорд Каннингэм, американдық компьютерлік бағдарламашы. 2 маусым – Хизер Купер (2020 жылы қайтыс болды), ағылшын астрономы. 23 шілде – Эндрю Одлицко, Польшада туған американдық математик. 31 тамыз – H. Дэвид Политцер, американдық физик, физика саласындағы Нобель сыйлығының иегері. 24 қараша – Сали Дэвис, ағылшын бас медициналық қызметкері. Майкл Хоутон, британдық вирусолог, физиология және медицина саласындағы Нобель сыйлығының иегері.
January 25 – Paul Nurse, English cell biologist, winner of the Nobel Prize in Physiology or Medicine. February 1 – Alice Alldredge, Australian born oceanographer. February 17 – Peter Piot, Belgian microbiologist and epidemiologist. February 19 – Danielle Bunten Berry, born Dan(iel Paul) Bunten (died 1998), American software developer. February 22 – Tullio Pozzan (died 2022), Italian biochemist. March 28 – Michael W. Young, American geneticist and chronobiologist, winner of the Nobel Prize in Physiology or Medicine. April 5 – Judith Resnik (died 1986), American astronaut. April 18 – Yasumasa Kanada, Japanese mathematician. May 24 – Tomaž Pisanski, Slovenian mathematician. May 26 – Ward Cunningham, American computer programmer. June 2 – Heather Couper (died 2020), English astronomer. July 23 – Andrew Odlyzko, Polish born American mathematician. August 31 – H. David Politzer, American physicist, winner of the Nobel Prize in Physics. November 24 – Sally Davies, English Chief Medical Officer. Michael Houghton, British born virologist, winner of the Nobel Prize in Physiology or Medicine.