Кіріспе

1948 жылы ғылым және техника саласында маңызды оқиғалар болды, олар төменде тізілген.

Астрономия және ғарыш ғылымдары

16 ақпан – Уран планетасының ірі серіктерінің арасындағы ең ішкісі Миранданы Джерард Койпер Техас штатындағы Макдональд обсерваториясынан ашқан. 10 қазан – Сынақтан өткен R-1 (ракетасы) кеңістікке шыққан алғашқы советтік ұшыру құралы болды.

Биология

7 тамыз – Кеңес Одағында Мендель генетикасын оқыту мен зерттеуге тыйым салынып, оның орнына Лысенконың ұрпаққа қабылданған белгілердің мұрагерлігі туралы теориясы қолдауға алынады. 5 қазан – Сэр Джулиан Хаксли ұйымдастырған Фонтенблодағы конференцияға қатысушылар Халықаралық табиғатты қорғау одағын құруға келіседі. 20 қараша – Жаңа Зеландияның Оңтүстік аралындағы Те-Анау көлінің жанында Джеффри Орбелл ұзақ жылдар бойы жоғалып кеткені саналған қанатсыз такахе құсын қайта табады. Каспий жолбарысы Қазақстанда соңғы рет көрілгені туралы мәлімет тіркелді. Фэрфилд Осборнның "Біздің тоналған планетамыз" кітабы жарық көрді, ол адамның қоршаған ортаны жоюына қатысты Мальтус тұрғысынан сынға алады.

Компьютерлік ғылым

12 мамыр – Дүниедегі алғашқы сақталған бағдарламалық компьютер, механикалық ARC (Автоматты релелік калькулятор) Лондон университетінің Биркбек колледжінде жұмыс істей бастайды (көбінесе Кэтлин Бут жасаған). 21 маусым – Дүниедегі алғашқы жұмыс істейтін бағдарлама электрондық сақталған бағдарламалық компьютерде – Манчестер Бэбиде (Том Килберн жазған) іске қосылады. Шілде-қазан – Клод Э. Шеннон «Белл жүйесінің техникалық журналында» «Коммуникацияның математикалық теориясы» атты мақаласын жариялайды, ол ақпарат теориясының негізі саналады, Шеннон энтропиясы тұжырымын енгізеді және Бит терминін қабылдайды.

Ғылым тарихы

17 желтоқсан – бастапқы Wright Flyer Смитсондар институтында қойылымға шығарылды.

Медицина және гуманитарлық ғылымдар

5 қаңтар – Америка Құрама Штаттарында алғашқы Кинси есебі, «Адам еркегінің жыныстық мінез-құлқы» жарияланды. 7 сәуір – Біріккен Ұлттар Ұйымы Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымын құрды. 5 шілде – Ұлыбританияда Ұлттық денсаулық сақтау жүйесі жұмыс істей бастады, ол барлық азаматқа тегін медициналық көмек алу құқығын берді. 1948/49 жылғы қыс – Исландияда Акурейри ауруының жайылған ошағы тіркелді. Психология саласында Бертрам Форр Барнум әсерін көрсетті (адамдардың жеке ерекшеліктеріне қатысты екен деп ойлап, жалпылама сипаттамаларды қабылдауға бейімділігі). Джулиус Аксельрод және Бернард Броди ацетаминофеннің ауырсық басушы қасиеттерін анықтады.

Метеорология

25 наурыз – Оклахома-Ситидегі Тинкер әуе базасының метеорологтары 1948 жылғы Тинкер әуе базасы торнадоларының екіншісі үшін әлемдегі алғашқы торнадо болжамын шығарды.

Физика

1 сәуір – Физиктер Ральф Ашер Альфер мен Джордж Гамов Үлкен жарылыс туралы Альфер–Бете–Гамов мақаласын жариялайды. 29 мамыр – Голланд физигі Хендрик Казимир Казимир эффектісін болжады. Герберт Фролих Ливерпуль университетінде суперөткізгіштікті түсінуде маңызды табысқа қол жеткізеді.

Технология

18 маусым – Columbia Records компаниясы CBS Laboratories зертханасының Питер Голдмарк әзірлеген LP пластинкаларын таныстырды. Кельн мен Дюц қалалары арасындағы алғашқы қазіргі заманғы ұзақ көпірлі, берік қораптық арқалық көпір құрылысы аяқталды.

Жарияланымдар

Норберт Винердің «Кибернетика: немесе жануар мен машинадағы басқару және байланыс» атты еңбегінің тұңғыш рет жариялануы. Бұрынғы авиациялық инженер Невил Шуттің «No Highway» романы Ұлыбританияда жарық көрді, ол ұшақтардағы металл шаршауының салдарына арналған.

Туылғандар

30 қаңтар – Акира Йошино, жапон химигі, Химия саласындағы Нобель сыйлығының лауреаты. 1 наурыз – Элисон Ричард, ағылшын приматологы және ғалым. 9 наурыз – Ласло Ловас, венгр компьютер ғалымы. 21 наурыз – Роберт Уотсон, британдық атмосфералық химик. Мамыр – Дэвид Мабберли, ағылшын туған өсімдіктер таксономы. 13 маусым – Нина Л. Эткин (2009 жылы қайтыс болды), американдық антрополог және биолог. 28 маусым – Кеннет Алан Рибет, американдық математик. 20 шілде – Мартин Грин, австралиялық күн батареяларын зерттеуші. 4 тамыз – Джорджо Паризи, итальяндық теориялық физик, Физика саласындағы Нобель сыйлығының лауреаты. 7 тамыз – Джеймс П. Эллисон, американдық иммунолог, Физиология немесе Медицина саласындағы Нобель сыйлығының лауреаты. 25 тамыз – Николас А. Пеппас, грек химия және биомедициналық инженеры. 29 тамыз – Роберт С. Лангер, американдық биомедициналық инженер. 30 тамыз – Виктор Скумин, орыс ғалымы, психиатр және психолог; 1978 жылы Скумин синдромын сипаттаған. 2 қыркүйек – Криста МакАулиф, туған аты Шарон Криста Корриган (1986 жылы қайтыс болды), американдық астронавт. 29 қазан – Франс де Ваал, голланд приматологы. 31 қазан – Му Минг Пу, қытайлық нейробиолог. 30 желтоқсан – Рэнди Шекман, американдық клеткалық биолог, Физиология немесе Медицина саласындағы Нобель сыйлығының лауреаты. Маргарет Аллен, американдық кардиоторакалық хирург. Роберт Пломин, американдық психолог.

Өлімдер

30 қаңтар – Орвилл Райт (1871 жылы туған), американдық авиацияның алғашқы дамушысы. 26 мамыр – Джордж Ньюман (1870 жылы туған), ағылшын халық денсаулығының дәрігері. 10 маусым – Филиппа Фосетт (1868 жылы туған), ағылшын математигі. 21 маусым – Д’Арси Вентворт Томпсон (1860 жылы туған), шотланд биологы. 12 желтоқсан – Марджори Стивенсон (1885 жылы туған), ағылшын биохимигі.