Кіріспе

Вэйфан - Қытай Халық Республикасының Шаньдун провинциясының орталық бөлігінде орналасқан префектуралық деңгейдегі қала. Қала солтүстік-батыста Дунъинмен, батыста Цзыбомен, оңтүстік-батыста Линьимен, оңтүстікте Жижаомен, шығыста Циндаомен шектеседі және солтүстікке Лайчжоу шығанағына қарайды. 2020 жылғы халық санауы бойынша қаланың халқы 9 386 705 адамды құрайды, олардың 3 095 520-сы төрт қалалық ауданнан (Куйвэнь, Вэйчэн, Хантин және Фанцзы) және көбінесе қалалық аймаққа айналған Чанлэ ауданынан тұратын дамыған (немесе метрополитен) аймақта тұрады. Вэйфанда Шиху бағы (Кейінгі Мин және ерте Цин дәуірінен), Фангонг павильоны (Сун дәуірінен), қазба орындары (Шаньван, Линьцюде динозаврлардың қазбалары қоса алғанда), И тауының ұлттық орман паркі, Циньюнь тауы және Ескі Аждаһа бұлағы сияқты көптеген табиғи және тарихи орындар бар. Янцзябудан шыққан боялған Жаңа жылдық ағаш кескіндері де кеңінен танымал. Қала Вэйфан әуежайы арқылы Қытайдың түрлі қалаларымен байланысады.

География және климат

Жақын маңдағы ірі қалалар батыста Цзинань мен Цибо, солтүстік-шығыста Янтай және оңтүстік-шығыста Циньдао қалалары. Вейфанда муссондық әсер ететін, төрт маусымдық ылғалды континенттік климат (Кёппен Dwa) басым, ыстық, ылғалды жаздар мен суық, бірақ құрғақ қыстар болады. Қантар айындағы күндізгі орташа температурадан шілде айындағы күндізгі орташа температураға дейін ауытқиды, ал жылдық орташа температура – . Жылдық жауын-шашынның 70%-дан астамы маусым мен қыркүйек аралығында жауады, ал күн сәулесі жыл бойы мол. Жылдық жауын-шашынның көп бөлігі шілде және тамыз айларында ғана түседі. Айлық күндізгі сәулелену мүмкіндігі шілдеде 47%-дан сәуірде 62%-ға дейін өзгереді, қала жылына 2536 сағат жарқыраған күн сәулесін алады, жаз айларын қоспағанда күн сәулесі мол.

Экономика

Қалада ірі дизельді қозғалтқыштар компаниясы және Вэйчай фабрикасы, сондай-ақ Шэнгрюй қоробкалар шеберханасы орналасқан. Хантинг ауданындағы Янцзябу ауылы халықтық ағашқа басылған суреттермен (нианхуа) және қағаз желкендер жасауымен мәшһүр. 1980 жылдары Чангле округінде көптеген сапфир кен орындары табылды. Жарияланған мәліметтерге сәйкес, миллиардтаған карат сапфирдің кен орындары бар екендігі болжанып отыр, бұл аймақ әлемдегі төрт ірі сапфир өндірушінің біріне айналды. Бұл сапфирдің ерекшелігі – жоғары темір құрамының нәтижесіндегі қара көк немесе қара түсі. 1995 жылдың тамызында құрылған Вейфан Бинхай экономикалық және технологиялық даму аймағы (БЭТА) – Мемлекеттік кеңес бекіткен ұлттық экономикалық және технологиялық даму аймағы. 150,5 км² аумақты алып жатқан БЭТА-ның халқы 100 000 адамды құрайды. БЭТА ғылым мен технология арқылы теңізді дамыту бойынша ұлттық үлгілік аймақ, ғылым мен технология арқылы сауданы жандандыру бойынша ұлттық инновациялық база және ұлттық үлгілік экологиялық индустриялық парк мәртебесіне ие. Вейфан – Шандоң провинциясының маңызды экономикалық орталығы, онда көптеген сауда орталықтары бар. Вейфан қаласының Фанцзи ауданында орналасқан Фанцзи Тайхуа қаласы Shandong Century Taihua Group компаниясымен 130 000 шаршы метрге жуық құрылыс алаңымен және 1200 тұрақ орынымен салынды. Ол 2021 жылдың 17 қыркүйегінде ресми түрде ашылды.

Әскери

Вейфан – Халықтық азаттық армиясының 26-шы әскер тобының бас штабы, ол Сары өзен жазығының қорғауын қамтамасыз ететін Цзинань әскери округі құрамындағы үш әскер тобының бірі.

Тарих

Вейфанның тарихы ұзақ. Археологиялық қазбаларға сәйкес, Қытайда әр түрлі кезеңдерде 1800-нен астам ежелгі мәдени ескерткіштер бар. Олардың ішінде Шығыс Шаньдун провинциясындағы ең алғашқы Бейсинь мәдени мұрасы Циньчжоу қаласының Таоюань ауылында табылды. Шоугуанның Бяньсянь Ваны қазған Лонгшан мәдениетінің ескі қамал орны Қытайда сирек кездеседі. Вэйчэн ауданының Яогуанчжуан жеріндегі Лонгшан мәдениетінің ескерткішінен табылған жәдігерлер саны азаттық алдындағы Чэнцзя қазбасынан әлдеқайда көп. Бұл, біздің ата-бабаларымыз 7000 жыл бұрын осы жерде өмір сүргенін көрсетеді. Ся және Шан әулеттерінде суармалы егіс, бамбуктан құбыр жасау, суық және үш ұзақ өмір сүру сияқты мемлекеттер болған. Чжоу әулетінің басында У патшасы мемлекетті бекітіп, ел құрды және Тай Гун Ван Ю Ци мен Ду Инцюді (қазіргі Чанле) тағайындады. Көктем және күз кезеңінде қазіргі қалалық аудандар Ци, Лу, Цзи және басқа да мемлекеттерге қарасты. Соғыс кезеңінде қазіргі министрліктердің көп бөлігі Хэ, ал Улянь және Чжучэн Шаньдунға қарасты. Жаңа тас дәуірінде Вейфанның Вэйхэ және Михэ өзендерінің жанында ата-бабаларымыз өмір сүрген. Мұнда тұрған ежелгі тайпалар "Дунъи халқы" деп аталды. Олар бай және әртүрлі Дунъи мәдениетін жасады, ол Қытай өркениетінің бастау көздерінің бірі болып табылады. Шығыс Чжоу дәуірінде Вейфан солтүстікте Бохай теңізімен шектесіп, "балық пен тұзға" ие болды. Цинь дәуірінде округтер құрылды, Вейфанның көп бөлігі Цзяодун, Ци және Ланья округтеріне қарасты. Хан әулетінің Юаньфэн императорының билігінің бесінші жылында (б.з.д. 106 ж.) Циньчжоу бас кеңсесі құрылды, ол Гуан округінде (қазіргі Циньчжоу қаласы) орналасқан. Шығыс Цзиньнің Он Алты Патшалық кезеңінде Сяньбэй халқының Муронг Дэ Оңтүстік Ян мемлекетін құрды, оның астанасы Гуангу қаласында (қазіргі Вейфан қаласының Циньчжоу қаласы) орналасқан, ал Суй әулетінің Кай императорының 16-шы жылында (596 ж.) Вэйчжоу қаласында орналасқан. Осы кезеңде Буддизмнің Хань әулетіне алғаш енгізілген аймақтарының бірі ретінде Вейфан Цилудағы Буддизмнің орталығына айналды, Лонгсин ғибадатханасының будда мүсіндерінің қоры, Циньчжоу және Туошан, Юньмен тауындағы және Шименфанг үңгірлеріндегі мүсіндер сияқты көптеген буддалық мәдени жәдігерлерді қалдырды.

Ұшқан қайың

Көктемде Вейфан халқы арасында желкен ұшыру – дәстүрлі салт. 1984 жылы Вейфан қаласында алғашқы халықаралық желкен фестивалі өтті. Ашылу салтанатына он мыңнан астам желкен жанкүйері қатысты. АҚШ және Канаданы қоса алғанда, он бір ел мен аймақтан келген адамдар фестивальға қатысып, желкендер ұшырды. Содан бері Вейфанда жыл сайын Вейфан халықаралық желкен фестивалі өткізіледі. Ол әр жылдың сәуір айында ұйымдастырылады.

Сурет

Тарихтағы ең танымал үш қытай халық суретінің бірі – Янцзябу жылдық суреті Мин әулетінің соңында пайда болды. Ол Цинь әулеті кезеңінде өркендеудің шыңына жетті. Қытай халқы, әдетте, Қытайдағы ең маңызды мереке – Қытай жаңа жылы қарсаңында, келесі жылға отбасы мен достарына тілек тілеу үшін ескі жылдық суреттерді жаңаларымен ауыстырады. Янцзябу жылдық суреттерінің тақырыптары алуан түрлі: гүлдер, әдемі қыздар, пейзаждар, мифтер мен аңыздардың кейіпкерлері. Бұл суреттердегі қарапайым сызықтар мен жарқын түстер Вейфан халқының ерекшелігін көрсетеді.

Қағаз кесу

Гаоми қаласында қағаздан ою-өрнек кесу өнерінің ұзақ тарихы бар. Бұл кең таралған қолөнерге күшті түс контрасты, тік және қарапайым сызықтар, сонымен қатар асыра баяндалған контурлар тән. Ою-өрнектердегі бейнелер көбінесе драмалық оқиғалардан, гүлдер мен құстардан, және фантастикалық символдардан алынған.

Суреттелген күлден жасалған қытайлық жаңа жылдық сурет

Гаоми күлді жаңа жылдық суреттері (高密扑灰年画) – Қытай халық өнерінің ежелгі түрі. Олар алғаш рет Мин әулетінің Чэньхуа дәуірінде пайда болып, Цин әулеті кезеңінде гүлденді. 2006 жылдың 20 мамырында Мемлекеттік кеңес Гаоми күлді жаңа жылдық суреттерін ұлттық материалдық емес мәдени мұра тізіміне енгізуге келісім берді. 2023 жылдың 31 қазанында «ұлттық материалдық емес мәдени мұраны өкілдік ететін жобаларды қорғау бірліктерінің тізімі» жарияланды. Бұл жобаның бастапқы қорғау бірлігі бірліктің мәні, мекемелер және басқа да жайттарында маңызды өзгерістерге ұшырады, сондай-ақ қорғау бірлігінің негізгі талаптарына сай келмейтін жағдайлар да болды. Осыған байланысты, Гаоми қаласының қоғамдық мәдени қызмет орталығы қорғау бірлігі ретінде қайта бекітілді.

Білім

Вейфанда 9 университет пен колледж бар, атап айтқанда: Шаньдун ғылым және технология университетінің Вейфан кампусы, Вейфан колледжі, Вейфан медициналық колледжі, Шаньдун технология және бизнес колледжі, Шаньдун дәстүрлі қытай медицина университетінің Вейфан кампусы, Вейфан кәсіптік колледжі, Шаньдун Цзяотун университетінің Вейфан кампусы, Вейфан ғылым және технология кәсіптік колледжі және Вейфан мейірбикелік кәсіптік колледжі. Олардың ішінде Шаньдун ғылым және технология университетінің Вейфан кампусы – Вейфандағы жалғыз жан-жақты университет, ол 1951 жылы құрылған және Шаньдун провинциясы қолдаған жоғары деңгейдегі университет. Университет аумағы шамамен 2500 му (166.7 гектар) және 16 колледжді қамтиды, онда инженерлік, ғылым, менеджмент, әдебиет, құқық, білім беру, өнер, өмір ғылымдары, ауыл шаруашылығы ғылымдары, медицина және басқа да салалар бойынша білім беріледі. Университет оқыту және ғылыми зерттеулерге баса назар аударады, білікті оқытушылар мен аспиранттар тобын жұмысқа тартады, көптеген талантты мамандарды даярлап, жергілікті экономикалық және әлеуметтік дамуға зор үлес қосты. Шаньдун ғылым және технология университетінің Вейфан кампусынан басқа, Вейфанда бакалавриат және кәсіптік колледждердің көптеген мекемелері бар, мысалы Вейфан колледжі, Шаньдун бизнес және технология институты және Шаньдун дәстүрлі қытай медицина университетінің Вейфан кампусы. Бұл оқу орындарындағы оқытушылар мен оқу құралдары өз салаларында жоғары деңгейде, олар көптеген жергілікті мамандарды даярлап, жергілікті экономикалық және әлеуметтік дамуға маңызды үлес қосты. Қорытындылай айтқанда, Вейфанда көптеген тамаша университеттер мен жоғары оқу орындары бар, олар жергілікті білім беру және экономикалық дамуға маңызды үлес қосты. Бұл мекемелер өздерінің салаларындағы оқыту және ғылыми зерттеулердегі жетістіктерімен жергілікті экономикалық және әлеуметтік дамуға берік қолдау мен кепілдік береді. Вейфан университеті мен Вейфан медициналық университеті қаладағы университеттердің қатарында. 2023 жылдың 28 желтоқсанында Вейфан медициналық университеті ресми түрде Шаньдун екінші медициналық университеті болып өзгертілді.