Кіріспе
Австралиядағы биоаймақ – жалпы тау жотасы және биоаймақ.
the general mountain range and bioregion
Австралия Альпі – Австралияның оңтүстік-шығысындағы тау жотасы. Бұл жота уақытша австралиялық биоаймақты құрайды және Австралиядағы ең биік тау жотасы болып табылады. Тау жотасы шығыс Виктория, оңтүстік-шығыс Жаңа Оңтүстік Уэльс және Австралия астанасы аумағының шекараларымен өтеді. Онда Австралияның ең биік тау шыңдары орналасқан, және Австралия материгінің жыл сайын қар жауатын жалғыз биоаймағы болып табылады. Австралия Альпі – Ұлы бөліс тау жотасының бір бөлігі. Бұл таулар, төбелер және үстірттер тізбегі солтүстік Квинслендтен, Жаңа Оңтүстік Уэльс арқылы және Викторияның солтүстік бөлігіне дейін созылады. Бұл жоғары жатқан алқаптар тізбегі, өзендердің суын Тынық мұхитына құятынын, батысқа қарай Мюррей-Дарлинг бассейніне (содан кейін Оңтүстік мұхитына) немесе теңіз деңгейінен төмен жатқан Эйр көлі сияқты ішкі суларға, немесе жылдам буланатын суларға бөліп тұрады. Австралия Альпі екі биогеографиялық аймақтан тұрады: Жаңа Оңтүстік Уэльс және Австралия астанасы аумағында орналасқан, Бриндебелла жотасын қоса алғандағы қарлы таулар; және Викторияда орналасқан Виктория Альпі. Соңғы аймақ, әсіресе мәдени немесе тарихи контексте, "Биік Жер" деп те аталады.
The Australian Alps are part of the Great Dividing Range, the series of mountain and hill ranges and tablelands that runs about from northern Queensland, through New South Wales, and into the northern part of Victoria. This chain of highlands divides the drainage of the rivers that flow to the east into the Pacific Ocean from those that flow west into the drainage of the Murray–Darling Basin (and thence to the Southern Ocean) or into inland waters, such as Lake Eyre, which lie below sea level, or else evaporate rapidly. The Australian Alps consist of two biogeographic sub regions: the Snowy Mountains, including the Brindabella Range, located in New South Wales and the Australian Capital Territory; and the Victorian Alps, located in Victoria. The latter region is also known as the "High Country", particularly within a cultural or historical context.
Геология
Роки таулары (ең биік шыңы), Еуропа Альптері (ең биік шыңы) немесе Гималай (ең биік шыңы) сияқты жерлердегі биік тау тізбектерінен өзгеше, Австралия Альптері екі құрлықтық тақтаның соқтығысуынан және Жердің тас қабығын жоғары итеру арқылы тік, тасты шыңдардың қалыптасуынан пайда болған жоқ. Оның орнына, Австралия Альптері биік платодан тұрады, оның ішінде Гондвана 130-160 миллион жыл бұрын бөліне бастаған кезде магманың қозғалысымен мыңдаған футқа көтерілген, ұзын және кең платодағы жұмсақ төбелер жатыр. Австралия Альптерінің ең биік шыңы – Косьюшко тауы. Австралия Альптерінің қалыптасуы шамамен 100 миллион жыл бұрын аяқталды, бірақ соңғы 90 миллион жылда бірнеше шағын көтерілу эпизодтары болды, сондай-ақ кішкентай жанартаулардан базальт лавасы ағып, ландшафт арқылы өтіп, кейбір аңғарларды толтырып, осы биік жазықтардың тегіс ландшафтын қалыптастыру үшін төменгі жатқан жерлерді толықтырды. Плейстоцен мұз дәуірінде, шамамен 2 миллион жыл бұрын, әлемнің көптеген биік тауларында және полюстерде мұз қабаттары пайда болған кезде, Австралия Альптерінің ең биік бөліктерінде, әсіресе Косьюшко тауының маңында шағын мұздықтар пайда болды. Бүгінде мұздықтар жоқ болғанымен, олардың бұрынғы болғанына дәлел ретінде осы аймақтағы көптеген тарндар мен цирктерді, мысалы, Клуб көлін, Көк көлін және Хедли Тарнын кездестіруге болады.
Formation of the Australian Alps was largely complete by around 100 million years ago, but during the past 90 million years, a number of minor uplift episodes have occurred, with occasional eruptions of basalt lava from small volcanoes, which has flowed across the landscape and down some of the valleys, filling in the low lying areas to form the flat landscapes of these high plains. During the Pleistocene ice age, commencing around 2 million years ago, when ice caps formed on many high ranges around the world, as well as at the poles, small glaciers were formed on the very highest parts of the Australian Alps, mostly in the vicinity of Mount Kosciuszko. Whilst no glaciers remain today, evidence of their past presence can be found in the numerous tarns and cirques found in that region, such as Club Lake, Blue Lake, and Hedley Tarn.
Экология
Австралия Альптары табиғатты қорғау, демалыс және су жинау алабы ретінде маңызды. Таулардың шығыс беткейлерінің көп бөлігінен ағатын су Мюррей өзеніне және оның саласы Муррумбиджи өзеніне жасанды түрде бұрылады, бұл Snowy Mountains Scheme атты инженерлік жоба арқылы жүзеге асырылады. Таулардың табиғи экологиясы ірі ұлттық парктерімен қорғалады, әсіресе Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Косцюшко ұлттық паркі және Виктория штатындағы Альпілік ұлттық паркі. Бұл парктері Австралия үкіметінің және аймақтың штаттық үкіметтерінің бірлескен басқаруындағы Австралия Альптары ұлттық парктері ретінде басқарылады. Австралия Альптары материктік Австралияның жалғыз шаңғы тебу аймақтарын қамтиды. Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Кабрамура қаласымен бірге, бұл аймақтағы дерлік жалғыз тұрақты елді мекендер болып табылады. Тау етегіндегі аңғарларда Жиндабине (Жаңа Оңтүстік Уэльс), Коррионг (Виктория) және Маунт Бьюти сияқты бірнеше орташа өлшемді қалалар орналасқан. Австралия Альптары Еуропа Альптары, Жаңа Зеландияның Оңтүстік Альптары немесе Анд тауларымен салыстырғанда биік немесе тік емес, және олардың көп бөлігіне альпинистік жабдықтарсыз да жете беруге болады.
Жабайы табиғат
Австралия Альп тауларында сүтқоректілердің, құстардың, бауырымен жорғалаушылардың, қосмекенділердің және балықтардың жүздеген түрі тіршілік етеді. Шамамен 40 түрі жергілікті сүтқоректілер, 200 құс түрі, 30 бауырымен жорғалаушылар, 15 қосмекенді, 14 жергілікті балық түрі және сан алуан омыртқасыздар кездеседі. Бұған қоса, Альп тауларына Еуропалық қоян, бұғы, үй тышқандары, қызыл түлкілер, иттің, мысықтың, жылқының және шошқаның сияқты көптеген жергілікті емес, жабайылаған түрлер әкелінген.
Құрт-құмырсқалар
Богонг көбелегі маусымды түрде Австралиялық Альп тауларына қарай және одан ұзақ қашықтыққа көшіп-қонып, жазда таулар бойындағы үңгірлерде және басқа да жерлерде топтасып, ыстық температурадан және личинкаларға арналған азық-түлік ресурстарының жетіспеушілігінен сақтану үшін жатады. Бұл көбелек аймақта тіршілік ететін көптеген түрлер үшін тамақ көзі болып табылады, мысалы, құрып бара жатқан тау пигмейі. Дегенмен, көбелек сонымен қатар арсеннің табиғи таратушысы болып табылады, оны жазық жерлердегі жем жейтін орындардан ұзақ қашықтыққа тауларға жеткізеді, бұл элементтің қоршаған ортада және таулардағы жануарларда жиналуына себеп болады. Австралия тарихындағы орман өртінен ең көп адам өлімі осы оқиғада тіркелді. Өрт штатымыз бойынша 400 мың гектардан астам жерді өртеді және 2029 үй-жайды қиратты.
Альпілік күркелер
Австралия Альпының ішіндегі шамамен 120 белсенді альпілік шатырлар көбінесе алғашқы мал өсірушілердің, алғашқы шаңғы шатырларының және алғашқы зерттеулер мен геодезиялық жұмыстар шатырларының кезіне жатады. Олардың көпшілігі жыл бойы көшпелі балық аулаушылар (маусымдық), жаяу жүргіншілер және шаңғышылар тобымен пайдаланылып келеді. Бұл шатырлардың көпшілігін "Косцюшко шатырлары" қауымдастығы және жергілікті Ұлттық парктері мен жабайы табиғатты қорғау қызметі арқылы еріктілер күтіп ұстайды. Ең танымал шатырларға "Мәскеу вилласы", "Валентин шатыры", "Симен шатыры" және "Маусон шатыры" жатады. Соңғы жылдары көптеген шатырлар күтімнің жетіспеуі және орман өртінен жойылды, мысалы, 2003 жылғы Канберра орман өртінен қираған Pretty Plain Hut және Mount Franklin Chalet сияқты.