Кіріспе
Соломон аралдарының Батыс провинциясындағы аралдардың ең үлкені – Жаңа Джорджия, ауданымен , Батыс провинциясындағы ең үлкен арал және әлемдегі 224-ші үлкен арал. 1978 жылдың шілдесінен бастап арал тәуелсіз Соломон мемлекетінің құрамына кірді.
New Georgia, with an area of , is the largest of the islands in Western Province, Solomon Islands, and the 224th largest island in the world. Since July 1978, the island has been part of the independent state of Solomon Islands.
География
Жаңа Джорджия аралы Жаңа Джорджия тобында орналасқан, бұл архипелаг провинциядағы көптеген басқа үлкен аралдарды қамтиды. Аралдың ұзындығы шамамен, ал ені шамамен тең. Жаңа Джорджия Жаңа Джорджия бұғазының оңтүстік шекарасының бөлігін құрайды. Коломангара батыста Кула шығанағы арқылы, Шоисеул солтүстік-шығыста, Вангуну оңтүстік-шығыста және Рендова оңтүстік-батыста, Бланш арнасы арқылы орналасқан. Жаңа Джорджия – вулкандық арал, кейбір жерлері коралл рифтерімен қоршалған. Ең биік нүктесі – Массе тауы, биктігі шамамен. Климаты ылғалды және тропикалық, арал жиі циклонға ұшырайды. Жаңа Джорджия тығыз өсімдіктермен жабылған, батпақты жерлерде мангр өсімдіктері өседі.
The climate is wet and tropical, and the island is subject to frequent cyclones. New Georgia is covered with dense vegetation, in the marshy areas mangroves are located.
Халық саны
1999 жылы аралдың халқы 19 312 адамды құрады. Халықтың көп бөлігі оңтүстік жағалауда қоныстанған, бірақ негізгі елді мекен батыста орналасқан Мунда ауылы. Оңтүстік-шығыс жағалауында Сеге ауылы орналасқан. Арал тұрғындары бірнеше меланезия тілдерінде сөйлейді. Аралда қолданылатын он тіл Жаңа Георгия тілдері тобына жатады, бұл Океания тілдерінің құрамындағы Солтүстік-Батыс Соломон тілдерінің кіші тобы, ал ол Аустронезия тілдері отбасының ірі тобының бөлігі. Каликоку – Жаңа Георгия аралының оңтүстігіндегі Ровиана лагунасындағы тайпа; ең ірі тайпалық құрылымдар – Сайкиле және Каликоку бас аудандары.
Тарих
Жаңа Джорджияның орталық бөлігі – Ровиана мәдениетінің алғашқы отаны. Мегалитикалық қасиетті орындары мен басқа да құрылыстар 13-шы ғасырда салынды. Кейін, 15-17 ғасырлар аралығында ровиана халқы Жаңа Джорджиядағы кішкентай тосқауыл аралдарға қоныс аударды, ал Нуса Ровиана олардың орталығы болды. Сауда мен бас алу экспедициялары арқылы Нуса Ровиана аймақтық билік пен сауда орталығына айналды. Аралды Джон Шортленд 1789 жылғы тамыз айында, өзінің «Александр» кемесімен Англияға қайтып келе жатып, Бірінші флоттың төрт кемесіне қолбасшылық еткен кезде «Жаңа Джорджия» деп атады. 1893 жылғы 15 наурызда капитан Герберт Гибсон Нью-Джорджияны Британдық Соломон аралдарының протекторатының құрамына енгізді. Колониялық кеңсе 1897 жылғы 17 ақпанда Чарльз Моррис Вудфордты Соломон аралдарындағы резидент комиссар етіп тағайындады. Оған Соломон аралдарының суларындағы еңбек саудасын бақылау және қару-жарақтардың заңсыз саудасын тоқтату міндеті жүктелді. Артур Махаффи 1898 жылғы қаңтарда Вудфордтың орынбасары комиссары болып тағайындалды. 1900 жылғы қаңтарда Махаффи Гизода үкіметтік бекет құрды, себебі Вудфорд Махаффидің әскери дайындығының арқасында Жаңа Джорджия мен көршілес аралдарда бас алуды тоқтатуға ең лайықты екенін есептеді. Махаффидің құрамында мылтықпен қаруланған жиырма бес полицей болды, олар Малаита, Саво және Изабель аралдарынан таңдалған. Бұл күштердің алғашқы нысаны – Жаңа Джорджияның Ровиана лагунасының басшысы Ингава болды, ол Шоисеул мен Изабельге шабуыл жасап, жүздеген адамдарды өлтірді немесе құлдыққа салды. Махаффи үлкен соғыс каноэларын (томокостарды) тартып алып, жойды, олардың бірі полицейлерді тасымалдау үшін қолданылды. 1902 жылы Rev. Джон Фрэнсис Голди Жаңа Джорджиядағы методистік миссияны құрды. Ол миссияны басқарып, шіркеу мүшелерінің адалдығын арттырды. Осы кезеңде Голдидің Батыс Соломон аралдарындағы тиімді бақылауына байланысты Британдық Соломон аралдарының протекторатының отарлық әкімдерімен қарым-қатынас та қиындықтарға толы болды.
Екінші дүниежүзілік соғыс
Екінші дүниежүзілік соғыстың басында аралды Жапон империясы басып алды. Тынық мұхиты соғысы кезінде АҚШ-тың Жаңа Джорджия кампаниясы 1943 жылғы 30 маусымда Жаңа Джорджияға және оған жақын аралдарға десант түсірумен басталды. Американдық әскерлер Жаңа Джорджияны 23 тамызда алды, бірақ бірнеше апта бойы қиын және қанды джунгли шайқастарынан кейін, кейбір жақын аралдардағы шайқастар 1943 жылғы қазан айына дейін жалғасты. Жаңа Джорджия аралындағы жапондық база – Мунда, аралға жасалған шабуылдың басты нысаны болды. Бұл база 1943 жылғы 5 тамызда басып алынды. Мунданың солтүстігіндегі Байроко портындағы жапон портын 25 тамызға дейін жаулап алмады. Дональд Гилберт Кеннеди Тынық мұхиты соғысы кезінде Соломон аралдары кампаниясы барысында Жаңа Джорджиядағы Сеге (Сеги) қаласындағы жағалау күзетшісі болып қызмет етті.