Кіріспе

Америкалық әуе кеңістігі компаниясы

Райан Аэронавтикалық компаниясы 1934 жылы Т. Клод Райан Калифорния штатының Сан-Диего қаласында құрылды. 1969 жылы ол Teledyne компаниясының, ал 1999 жылы Northrop Grumman компаниясы Райанды сатып алған кезде, соңғы компанияның бір бөлігіне айналды. Райан тарихи және техникалық тұрғыдан маңызды бірнеше ұшақтарды, соның ішінде төрт инновациялық V/STOL дизайндарын жасады, бірақ оның ең табысты өндірістік ұшағы – Ryan Firebee беспилотты ұшқышсыз аппараттарының (дрондар) желісі болды. Бұл аппараттар нысаналық дрондар ретінде және ұшқышсыз әуе машиналарын жасауда қолданылды.

Ерте тарих

1922 жылы Т.С. Райан Сан-Диегода әуе тасымалдау қызметін құрды, ол Райан атын алып жүрген бірнеше авиациялық кәсіпорындарға жол ашты, соның ішінде 1925 жылы құрылған Райан әуе компаниясы. Чарльз Линдбергтің Атлантиканы қиып өткен «Сент-Луис рухы» ұшағының құрылысымен танымал болған Т.С. Райанның бұрынғы компанияларының иесі немесе серіктесі болғанымен, ол әйгілі ұшақтың құрылысына тікелей қатыспады. Райан бұрынғы бірнеше компанияның иесі немесе серіктесі болған, олардың бірі Райан Аэронаутикал деп аталды. «Сент-Луис рухы» ұшағы соңғы Райан Аэронаутикал мекемесінде жасалмаған. Жаңа компанияның алғашқы ұшағы S T Sport Trainer болды, ол Menasco B 4 Pirate тік 4 қозғалтқышы бар төменгі қанатты, екі орынды моноплан еді. 1935 жылы өндіріс күштірек Menasco C 4 қозғалтқышымен Ryan ST A Aerobatic ұшағына ауыстырылды, осыған дейін бес ұшақ жасалған. Бұл ұшақтың қуаты акробатикалық көрсетулерге жеткілікті болды және ол 1937 жылғы Халықаралық акробатика чемпионатында жеңіске жетті. 1936 жылы ST A Special ұшағының жақсартылған нұсқасы, суперзарядталған Menasco C 4S қозғалтқышымен жасалды. 1937 және 1938 жылдары екінші азаматтық ұшақ үлгісі, S C Sport Coupe немесе SC W, Warner Super Scarab радиалды қозғалтқышымен ұсынылды. SC W – үш орындық, жылжымалы шатыры бар және алдыңғы орындықтары қатар орналасқан кеңірек ұшақ еді. SC M прототипі бастапқыда Menasco C 4 тік қозғалтқышымен жабдықталған, бірақ сынақтар көбірек қуат қажет екенін көрсетті. SC W-дің он үш данасы жасалды, соңғысы бастапқы өндіріс тоқтағаннан кейін ондаған жылдар өткен соң қалдық бөлшектерден құрастырылды.

USAAC жаттықтырушылары

Кейіннен АҚШ Әскери-әуе корпусы да қызығушылық танытты. Menasco қозғалтқыштарының сенімсіз екені анықталды, сондықтан олардың орнына Kinner радиалдық қозғалтқыштары орнатылды. Ұшақтар PT 16 (15 данасы жасалды); PT 20 (30 данасы жасалды); PT 21 (100 USAAF, 100 USN); және соңында 1941 жылы ұшқыштарды даярлау қарқынды түрде кеңейген кезде, ПТ 22 Recruit (1,048 данасы жасалды) тапсырыс берілді. Ryan сонымен қатар YO 51 Dragonfly байланыс және бақылау ұшағында STOL техникасын дамытуға бастама жасады, бірақ одан тек үш дана ғана жасалды.

Соғыстан кейінгі

Соғыстан кейінгі жылдары Райан «Солтүстік Америка авиациясынан» Navion жеңіл ұшағының құқықтарын сатып алып, оны әскери және азаматтық клиенттерге сатты. 1950 жылдары Райан X-13 Vertijet ұшағымен реактивтік тік ұшу саласындағы алғашқылардың бірі болды, бұл ұшақ дельта қанаты бар және тік қонды, бірақ өндіріс үлгілерінде қолданылмады. 1960 жылдардың басында Райан АҚШ Армиясы үшін XV-5 Vertifan құрастырды, ол V/STOL тік ұшу үшін қанат және мұрынға орнатылған көтергіш жапсарларды пайдаланды. Басқа Ryan V/STOL жобаларының ішінде VZ-3 Vertiplane болды. Райан «Аполлон» Ай модулінде қолданылған жоғары дәлдікті радар жүйесін әзірледі. 1968 жылы компания Teledyne компаниясымен 128 миллион долларға сатып алынды, ал бір жылдан кейін Teledyne Ryan Aeronautical Company болып, толыққанды еншілес компанияға айналды. 1999 жылы Northrop Grumman Teledyne Ryan компаниясын сатып алды, ал өнімдер осы компанияның ұшқыштарсыз әуе кемелерін жасау жұмысының негізін құрады.