Кіріспе
Австралиялық серфингші Марк Ричардс (7 наурыз 1957 жылы туған), MR деп белгілі, 1979–1982 жылдары төрт мәрте әлем чемпионы атанған австралиялық серфингші.
Mark Richards (born 7 March 1957), known as MR, is an Australian surfer who became a four time world champion (1979–1982).
Жастық шақ
Марк Ричардс Ньюкасл қаласында дүниеге келіп өсті, ол Рей мен Вал Ричардстың ұлы, екеуі де теңіз жағалауына құмар адамдар еді. Олар Wire Rope Works-те жұмыс істеді, Рей Ричардс бухгалтер болып жұмыс істеді, бірақ ол осы мансаптан гөрі көп нәрсеге қол жеткізгісі келді және жаңа көліктер көпшілік үшін тым қымбат болған кезде, қолданылған автокөліктерді сату бизнесін бастады. Олар Хантер көшесінің алдында көрме ашты және оның үстіндегі пәтерде тұрды. 1950 жылдардың соңында Рей 1956 жылы Грег Нолл және басқа да келген калифорниялықтар әкелген жаңа балса ағашынан және шыны талшықтан жасалған малбу серфинг тақталарын көрді. Бұл жаңа тақталар бұрын қолданылған қатты ағаш тақталардан қысқарақ және басқаруға оңайырақ болды. Ол өзіне бір тақта сатып алды, және ол адамдарға қаншалықты әсер ететінін көргеннен кейін, оларды сатуға да кірісуге шешім қабылдады, Сиднейдегі алғашқы өндірушілерден сатып алды. Осылайша, бизнес автокөлік сату орталығы мен серфинг дүкенінің үйлесіміне айналды, уақыт өте келе автокөліктер серфинг тақталарына жол берді және ол Австралиядағы алғашқылардың бірі болған арнайы серфинг дүкеніне айналды. Сондықтан 1957 жылы Марк дүниеге келгенде ол үнемі серфинг тақталарының арасында өсті, серфинг ұшақтарымен және кішкентай лонгбордтармен бірге өсті. Ол Ньюкаслдан оңтүстікке қарай 15 минуттық жерде орналасқан Блэксмитс жағажайындағы жұмсақ толқындарда серфинг жасауға үйренді, бұл жағажай Маккуари көліне кіреберісінің солтүстік жағындағы толқын тоқтағышпен ішінара қорғалған. Олар сонымен қатар демалысқа Квинсленд штатының Алтын жағалауындағы Рейнбоу-Бейге барды, онда ол Снэппер-Рокс жағажайында серфинг жасады. Ол жас кезінде крикетке де қызығушылық танытқан. Ричардс Австралия бойынша көптеген жасөспірімдер арасындағы жарыстарға қатысты, кейде жарысқа қатысу үшін мектептен демалыс алды. Ол сонымен қатар жасөспірім кезінде қысқы демалыс үшін Солтүстік жағалауға, Гавайиге де саяхат жасады. Оның жас шағындағы карьерасының ең жарқын сәті 1973 жылы Маргарет Риверде жеңіске жеткені болды. 1973 жылдың ортасында Ричардстың әкесі оған мектепті 5-ші сыныптың ортасында тастап, серфингпен айналысуға рұқсат берді. Кез келген адам 4-ші сыныптан кейін мектепті тастауға құқылы болған, бірақ әдетте бұл мамандыққа оқу үшін болатын. Серфингке шығу - серфингшілер ұзын шашты, бекерге уақытын өткізетін адамдар ретінде қаралатын дәуірде өте ерлік шара болды. Әкесімен келісім бойынша, егер ол бір жыл ішінде табысқа жете алмаса, оған мамандық алу қажет болар еді.
Ерте мансап
1974 жылдың соңында Ричардс Солтүстік жағалаудағы қысқы серфинг үшін Гавайиге қайта келді. Бұл оның төртінші сапары болды және ол үшін үлкен толқындармен алғашқы танысуы. Ол Уаймеа шығанағындағы жарысқа кеш қатысып, бірінші күні жақсы өнер көрсетіп, келесі күні жартылай финалға өтті. Сол күні толқындар күшейіп, 30 футтық таза толқындар шығанақты жауып тастады. Тіпті жергілікті үлкен толқындармен айналысатын серферлер де жарысуға тым үлкен дейтін. Жарысты ұйымдастырушы және 1968 жылғы әлем чемпионы Фред Хемингс басқаша ойлады: күннің шуағы, жағалау желдері және теледидар трансляциясы болғандықтан, егер ешкім бармаса, өзі шығатынын айтты. Ричардс баруға шешім қабылдады. 17 жасында және Уаймеада тәжірибесі болмағандықтан, ешкім оны кінәламас еді, бірақ ол серфингтен бас тартса, кәсіби серфингке деген үмітіне соңғы нүкте қойылып, Ньюкаслға қайтып, ұнамайтын мамандыққа түсуі мүмкін еді. Ол өмір сүруді ең бастысы деп ойлады және алғашқы толқынның бұрынғыдан екі есе үлкен екенін сезді. Жылыстың соңында ол осы алып толқындарда төмен бұрылыс жасауға жеткілікті тәжірибелі болды, бірақ финалға өте алмағанына және қайтадан шығуға тура келмегеніне қуанды. Уақыт өте келе ол үлкен толқындарды ұнатуға үйренді, бірақ үлкен толқындардың маманы деп есептелмеді. Ричардс үшін имидж маңызды болды, сондықтан 1975 жылы ол гавайилік суретші Альберт Доувқа «MR» деген жазуы бар, супермен стиліндегі белгі жасауды тапсырды. Ол өзінің мансабының көп бөлігінде барлық тақталарында және гидрокостюмдерінде осы логотипті пайдаланды. Ричардс қос қанатты серфинг тақталарына және оларды жасауға қызығушылық танытты. 1976 жылғы Surfabout жарысында ол Рено Абеллираны өте маневрлі қос қанатты балық тәрізді тақтада көрді және мұндай тақта кішкентай толқындар үшін бір қанатты тақтадан жақсырақ болады деп ойлады. 1976/77 жылдардың қысында, 19 жасында ол Гавайиге қайта оралды және әкесінің кеңесімен белгілі пионер Дик Брюерден тақта жасау сабақтарын алу үшін ақы төледі. Бұл Ричардсқа оның дизайн ойларын нақты көбікке көшіруге мүмкіндік берді. Ол Брюердің оған үйреткен стиліне риза болды. Брюэр Ричардсқа қос қанатты тақта жасады, ал Ричардс оның және Абеллираның тақталарының кейбір ерекшеліктерін өз жобаларында пайдаланды. Нәтижесінде сол кездегі бір қанатты тақталардан гөрі жылдам және маневрлі тақталар жасалды.
Кәсіби мансап
1979 жылы Ричардс мансабын негізінен форма жасаумен және Австралияда, сондай-ақ солтүстік қыста баруға қалай болса солай баратын Гавайиде бәсекелесумен байланыстырды. Австралияда сол жылы ол Stubbies турнирінде күшті жеңіске жетті, ал Bells Beach-те кішкентай толқындарда тағы бір маңызды жеңіс оді, бірақ Surfabout турнирінде (сол жылы Bells-ке көшірілген) толық жеңіске ие бола алмады. Тур алғаш рет Жапониядағы Нийзимаға барды, ол Жапонияда өткен тур-шаралардың біріншісі болды. Ричардс рейтингтік ұпайларға көп көңіл бөлмеді, сондықтан жапондық демеушісі болмағанда, қатыспауы мүмкін еді. Ол жерде төрт турнирде Ричардс 1-орын, 2-орын және екі 5-орынды иеленді, бұл оны рейтингте алда орынға шығарды. Ричардс Оңтүстік Африкадағы екі турнирге қатыспады, орнына Австралияға қайтып, тақталар жасады. Бұрынғы әлем чемпиондары үлкен қаржылық сыйлықтар алған жоқ, сондықтан ол форма жасауға көбірек назар аударуды жөн көрді. Сөйтіп, Гавайидегі соңғы екі турнирге қатысқанда, ол көшбасшылық позициясын жоғалтты. Ричардс Банзай Пайплайнда өткен Pipe Masters турнирінде 4-орынды иеленді, бұл оны Уэйн Бартоломеу мен Шейн Хоранға қарсы шығарды, олар ерте кезеңде жарыстан шығып қалды. Содан кейін Халеивадағы Әлем Кубогында оған 6-8 футтық жақсы толқындарда сәттілік келді. Бартоломеу ерте шығып қалды, ал тағы бір үміткер Дана Кеолоха үлкен толқындарды күтудің қателігіне жол берді, олар келмеді және ол жарыстан шықты. Бәрі финалға дейін келді, онда Питер Таунэнд Ричардсқа қарсы шықты. Егер Таунэнд жеңсе, Хоран әлем чемпионы атанды, ал егер Ричардс жеңсе, ол чемпион атанды. Финалда екеуі де жағаға жақын позиция үшін күресті, екеуі де жақсырақ толқындарды күтіп, уақытты ысырап етті. Оның қарындасы (кейін әйелі) Дженни Джобсон Гавайиге финалға уақытында келді және ол өте жақсылыққа ұмтылатынын ойлады, тіпті титулдан бас тартады. Соңында Ричардс өзінің көшбасшы емес екенін түсінді және толқындарды ұстауы керек болды. Ол қатты шаршап, бірнеше рет құлады, бірақ жеңіске жетіп, тіпті қатысуға ниеттенбеген титулды иеленді. Титул табыстау рәсімі Халеивада өтті және тек Rolex сағаты мен Pan Am логотипі бар тақтадан тұрды. Бірақ Surfing Magazine журналы оған әдеттегі экшн-сурет орнына бас суретін жариялау құрметін көрсетті, бұл суретті Лос-Анджелестегі рок-фотографы Норман Сиф түсірді. 1980 жылы Ричардс өзінің стратегиясын өзгертті және екінші әлем чемпионы атағын алу үшін толық турнеге шықты. 1979 жылы рейтингте жеңіске жеткенімен, ол барлық серферлердің арасында ең жақсысы деп есептелмеді, көптеген адамдар Дана Кеолоханы ең жақсы деп санайтын. Ричардс сонымен қатар Уэйн Бартоломеу, Шейн Хоран және Питер Таунэндпен де бәсекелесті. Нәтижесінде ол өте жақсы нәтижелер көрсетіп, 1980 жылғы титулды рекордтық ұпай санымен жеңіп алды және маусымды басқаларға қарсы бағаланған серфингші ретінде аяқтады. Ричардс 1981 және 1982 жылдары да жеңіске жетті, оның басты қарсыласы Шейн Хоран болды. 1982 жылы Ричардстың негізгі демеушісі, Lightning Bolt, кенеттен оны демеуді тоқтатты. Себебі белгісіз болды, ол төртінші рет әлем чемпионы атанған еді және танымалдылығының шыңында еді, бірақ олар тағы бір жылға ұзартудан бас тартты. Lightning Bolt Австралия бөлімшесі мұндай қарым-қатынасты жаман деп есептеп, оны бірнеше жылға тіркеді. Бұл компания қаржылық қиындыққа тап болды және іс жүзінде банкротқа ұшырады, Гавайидегі қызметкерлерінің көпшілігі жұмыссыз қалды. Ричардстың мансабы бойы ата-анасы онымен бірге жарысқа қатысты, кемінде Австралияда. Олар көпшілік арасында отыруды жөн көрді, жасөспірімдер мен серфингшілер арасында аздап орынсыз, тіпті олар VIP аймақтарында құрметпен қарсы алынар еді. Ричардс ата-анасымен тығыз қарым-қатынаста болды және ол жеңіске жеткен кезде олармен бірге тамақтанып тойлады, бұл сол кездегі серфинг пен тойға құмар адамдардан ерекшеленді.
Жартылай зейнетке шығу
1983 және одан кейінгі жылдары Ричардс арқасының ауруы мен үстемдік қысымына байланысты титулын қорғамай, саяхаттауға және жарыстарға аз қатысуға шешім қабылдады. Шындығында, ол 1982 жылы да жарысқа қатыса алмады, себебі үйдегі Диксон паркіндегі маңызды күні аяғына жарақат алып, бес ай бойы құрлықта қалуға мәжбүр болды. Ричардс мансабының басынан-аяғына дейін арқа ауруларынан қиналды. Оның аяқтары қалыптыдан сәл қысқа, ал денесі сәл ұзын болғандықтан, ол жамбас емес, екі омыртқа жоғарырақ бұрылуға бейімді болды, бұл оларды қоршаған байланыстарды кернеді. Оның пікірінше, нашар тамақтану және серфингтен басқа жаттығулар мен созудың жетіспеуі де жағдайды уақытпен нашарлатты. Оның арқасы кері иіліс алып, төменгі омыртқалары айқын көзге түсті. Ол оны қозғалмалы ұстау үшін үнемі физиотерапиядан өтуге мәжбүр болды, ал кейінгі жылдары жағдай нашарлап, оны көбінесе демалыс күндері ғана серфинг жасауға мүмкіндік берді, себебі көп серфинг жасаса ауруы күшейеді, бұл серфингші үшін өте қиын жағдай еді. Бүгінде Ричардс әйелі Дженни және үш баласы – Кайл, Нейтан және Грейспен бірге Ньюкасл қаласында тұрады. Ол Хантер көшесіндегі ата-анасы ашқан Марк Ричардс серфинг дүкенін басқарады.
Құрметтер
Ричардс 1985 жылы Австралия спорт даңқы залының мүшесі болды.