Кіріспе

Жердің көтерілген жағалауы немесе тосқауыл. Батыс Сахарадағы берм.

Берм – тік бөліп тұратын, әсіресе ұзын еңістің ортасында орналасқан тегіс алаң, сөре немесе көтерілген тосқауыл (әдетте тығыздалған топырақтан жасалған). Ол террасалық жол, жол, бағыт, бекініс сызығы, навигациялық шекара/бөлу тосқауылы, жақсы дренаж, өнеркәсіп немесе басқа да мақсаттар үшін қолданылуы мүмкін.

Этимология

Бұл сөз орта голланд тілінен пайда болды және француз тілі арқылы ағылшын тіліне енді.

Тарих

Ортағасырлық әскери инженерлікте берма (немесе берме) – парапет немесе қорғаныс қабырғасы мен жанындағы тік беткейлі ор немесе су қуысы арасындағы тегіс алаң.

География

Жағалау географиясында берм – жағалауға параллель құм немесе қиыршық тас жинағы, биіктігі бірнеше он сантиметрге жетеді және толқындардың әсерінен теңіздің орташа деңгейінен жоғары материалды лақтыру арқылы қалыптасады.

Үй құрылысы

Жер сыртқы қабырғаларға үйіліп, тығыздалып, үйден қашықтауға қарай еңіске түседі. Шатыр толығымен топырақпен жабылған болуы да, болмауы да мүмкін, ал терезелер/ашылулар баспананың бір немесе бірнеше жағында орналасуы мүмкін. Құрылыс жер үстінде болғандықтан, жер үйімдеудің жер астындағы/толығымен қазылған құрылысқа қарағанда ылғалдылық мәселелері аз болады.

Басқа қолданбалар

Жалпы қолдануда берма – қандай да бір физикалық, тұрақты кедергі. Мысалы, тас жол салуда берма – топырақтан жасалған, көбінесе көгалдандырылған, тас жол бойында орналасқан, көршілес жер пайдаланушыларды шудан қорғауға арналған шу кедергісі. Жолдың иығы да берма деп аталады, ал Жаңа Зеландияда бұл сөз қалалық жолдардың бойында ағаштар отырғызылған, қоғамдық меншіктегі шөпті жолақты (әдетте шеті деп аталады) сипаттайды. Сноуборд кросында берма – бұрышта салынған қар қабырғасы. Тау велосипедінде берма – топырақтан жасалған, көбінесе жолдан қазылған, бұрылыстың сыртқы жиегіне орнатылған бұрылыс. Жағалау жүйелерінде берма – жағажайдағы жоғары немесе дауылдық толқын белгілерінде кездесетін қиыршық тас немесе құмнан тұратын көтерілген тізбек. Қарды тазалауда берма немесе желкөз – арамен жиекке тасталған қардың сызықты жинағын білдіреді. Жер бетіндегі бермалар бөлшектерді үдеткіштердің туннельдерінен жоғары орнатылып, радиациядан қорғау үшін қолданылады. Ашық карьерде берма – тау-кендік жолдың бойымен немесе қоқыс тастайтын жердің жиегімен үйілген топырақ пен тас. Қауіпсіздік шарасы ретінде, мемлекеттік ұйымдар оларды ең үлкен тау-кен машинасының дөңгелектерінің биіктігінің кемінде жартысына дейін биік болуын талап етеді. Физикалық қауіпсіздік жүйелері жау машиналарын тоқтату және жаяу шабуылдаушыларды баяулату үшін бермаларды пайдаланады (әскери қолданысқа ұқсас, бірақ бекініс жоқ). Қауіпсіздік бермалары әскери және ядролық объектілердің маңында жиі кездеседі. Мысалы, Вермонт штатындағы Вермонт Янки атом электр стансасы үшін ұсынылған берма бар. Бейлор университетінің кампусындағы Бейлор бейсбол стадионында оң алаңның бойында берма салынған. Берма трибуналарды алмастырады, ал шөпке отыруды немесе төбеден ойынды тамашалауды қалайтын жанкүйерлерге жалпы кіру билеттері сатылады. Бермалар қоршаған ортаға зиян келтіретін заттарды тоқтату және сұйық ағынды басқару үшін де қолданылады. Бундинг – бұл сақтау немесе өңдеу орнатылымдарының айналасында және астында екіншілік өткізбейтін кедергі құру, төгілген жағдайда орнатылымның көлемін ұстап тұруға жеткілікті. Бұл көбінесе ірі объектілерде орнатылымды бермамен қоршау арқылы жүзеге асырылады. АҚШ Қоршаған ортаны қорғау агенттігі (EPA) белгілі бір көлемнен артық сақталатын майлар мен отындарды екінші реттік төгілуді болдырмау үшін орналастыруды талап етеді. Төгілуді тоқтатуға арналған бермалар әдетте поливинилхлоридтен (ПВХ) немесе геомембраналық матадан жасалады, бұл төгілген заттардың жерге немесе кеме жүретін су жолдарына жетуіне кедергі келтіреді. Көптеген бермалардың сұйықтықты ұстап тұру және кейіннен қауіпсіз жою үшін бүйірлік қабырғалары бар.