Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пошта арқылы қызмет көрсетуге жарамды поштаны белгілеу
Marking qualifying mail to be postally serviced
Франк – кез келген кластағы поштаны пошта арқылы қызмет көрсетуге құқылы ететін барлық құрылғылар, белгілер немесе олардың комбинацияларын ("франктар") қамтиды. Франктардың түрлеріне қолданылмаған және алдын ала қолданылған пошта маркалары (жапсырмалы және пошталық карточкаларға басылған), почталық метрлер арқылы (сонымен аталған "пошталық куәлік жүйелері" арқылы) қолданылатын басылымдар, ресми пайдалануға арналған "Айыппұл" франктары, Бизнес-жауап поштасы (BRM), басқа да рұқсат етілген басылымдар (Indicia), қолмен жазылған және факсимиле "франкталған артықшылық" қолтаңбалары, "әскер поштасы" белгілері және Бүкіләлемдік пошта одағының мүшелері болып табылатын 192 пошта әкімшілігі рұқсат еткен кез келген басқа да нысандар кіреді.
Franking comprises all devices, markings, or combinations thereof ("franks") applied to mails of any class which qualifies them to be postally serviced. Types of franks include uncanceled and precanceled postage stamps (both adhesive and printed on postal stationery), impressions applied via postage meter (via so called "postage evidencing systems"), official use "Penalty" franks, Business Reply Mail (BRM), and other permit Imprints (Indicia), manuscript and facsimile "franking privilege" signatures, "soldier's mail" markings, and any other forms authorized by the 192 postal administrations that are members of the Universal Postal Union.
Түрлері мен әдістері
Поштаға пошталық қызмет көрсетуге жарамдылық үшін қолданылатын барлық пошта таңбалары мен басқа да белгілер франкинг болып табылады, бірақ барлық почта түрлеріне немесе санаттарына франкинг жасау үшін барлық түрлері мен әдістері қолданылмайды. Әлемдегі әрбір ұлттық және басқа да пошта әкімшілігі өздерінің пошта жүйелеріндегі ішкі операциялар үшін франкингтің нақты әдістері мен стандарттарын белгілейді және реттейді. Дүниежүзілік пошта одағына (ДПҰ) мүше 192 елдің пошта жүйелері өздерінің почталарын франкинг жасау және реттеу тәсілдерінде айырмашылықтарға қарамастан, почта түрлерінің көпшілігі төрт негізгі түрдің біріне (немесе кейде бірнешеуіне) және/немесе франкинг әдістеріне жатады: пошта (таңбалар, т.б.), артықшылықты, қызметтік және жауапты хаттар. Осы әртүрлі пошталық ережелер мен/немесе тәжірибелердің айырмашылығынан туындайтын және бірнеше әкімшіліктер қызмет көрсететін почта түрлерінің франкингіне қатысты туындайтын кез келген даулар ДПҰ арқылы шешіледі, ол – Біріккен Ұлттар Ұйымының мамандандырылған агенттігі болып табылады және халықаралық почта алмасуы үшін ережелер мен техникалық стандарттарды белгілейді. ДПҰ өзінің мүше елдерінің пошта жүйелерінің ережелерін, оның ішінде франкингке қатысты ережелерді үйлестіру арқылы халықаралық почтаға қызмет көрсетуді және оны алмасуды қамтамасыз етеді. 1874 жылы ДПҰ құрылғанға дейін халықаралық почта кейде бірнеше елдің франкингін қолданатын аралас франкингке ие болды, бірақ содан кейін әлемдегі пошта қызметтерінің барлығы тек түпкілікті елдің франкингін қолдана отырып халықаралық почтаны жеткізуге келісті.
While all affixed postage stamps and other markings applied to mail to qualify it for postal service is franking, not all types and methods are used to frank all types or classes of mails. Each of the world's national and other postal administrations establishes and regulates the specific methods and standards of franking as they apply to domestic operations within their own postal systems. Although there are differences in the manner that the postal systems of the 192 nations that belong to the Universal Postal Union (UPU) apply and regulate the way their mails are franked, most mail types fall under one (and sometimes more) of four major types and/or methods of franking: postage (stamps, etc. ), privilege, official business, and business reply mail. Any and all conflicts that might arise affecting the franking of mail types serviced by multiple administrations which result from differences in these various postal regulations and/or practices are mediated by the UPU, a specialized agency of the United Nations which sets the rules and technical standards for international mail exchanges. The UPU co ordinates the application of the regulations of postal systems of its member nations, including as they relate to franking, to permit the servicing and exchange of international mail. Prior to the establishment of the UPU in 1874, international mails sometimes bore mixed franking (the application of franking of more than one country) before the world's postal services universally agreed to deliver international mails bearing only the franking of the country of origin.
Пошта (мөрлер және т.б.)
"Пошталық" франкинг – пошталық маркалардың немесе пошта жүйесі немесе қызметтер таныған және қабылдаған кез келген басқа белгілердің физикалық қолданылуы мен болуы, бұл маркалар немесе белгілер хаттың қызмет класына сәйкес жеткілікті төлем жасалғанын көрсетеді. 1840 жылы Ұлыбританияда әлемдегі алғашқы пошта маркалары ("Penny Black") және 1841 жылы ("Penny Red") енгізілгенге дейін, алдын ала төленген франкинг тек қолмен жазылған немесе мөрленген "Төлген" белгісімен және жиналған ақының сомасымен қолданылған. АҚШ-тың алғашқы пошта маркасы 1847 жылы шығарылған қызыл қоңыр бес центтік Франклин (SC 1) болды. Пошта маркаларынан басқа, пошталық франкинг рұқсат етілген форматта жасалған және тікелей франкинг машинасымен, пошта метрімен, компьютерлік франкинг этикеткаларымен немесе басқа ұқсас әдістермен ("Пошта куәландыру жүйелері") қолданылатын басылған немесе мөрленген белгілер түрінде де болуы мүмкін, сондай-ақ пошта қызметінің рұқсатымен ("Indicia") шығарылған "пошта төленген" деген жазбаның кез келген түрі, немесе пошта қызметі қабылдаған және оның ережелерінде көрсетілген кез келген таңбалау әдісі тиісті ақының алдын ала төленгенін растайтын дәлел болып табылады. Пошталық франкингке сондай-ақ пошта қызметі қоса тіккен "Пошта төлемі керек" маркалары немесе белгілері де кіреді, олар жеткізілген кезде жеткіліксіз немесе төленбеген пошта ақысын өндіріп алуға арналған соманы көрсетеді. Кейбір елдер жөнелтушілерге пошта сәулесіне қолмен жазылатын бір реттік кодтарды онлайн сатып алуға мүмкіндік береді, мысалы, 2013 жылы Нидерландыда енгізілген Postzegelcodes.
"Postage" franking is the physical application and presence of postage stamps, or any other markings recognized and accepted by the postal system or systems providing service, which indicate the payment of sufficient fees for the class of service which the item of mail is to be or had been afforded. Prior to the introduction to the world's first postage stamps in Britain in 1840 ("Penny Black") and 1841 ("Penny Red"), pre paid franking was applied exclusively by a manuscript or handstamped "Paid" marking and the amount of the fee collected. The first US postage stamp was the red brown Five cent Franklin (SC 1) issued in 1847. In addition to stamps, postage franking can be in the form of printed or stamped impressions made in an authorized format and applied directly by a franking machine, postage meter, computer generated franking labels or other similar methods ("Postage Evidencing Systems"), any form of preprinted "postage paid" notice authorized by a postal service permit ("Indicia"), or any other marking method accepted by the postal service and specified by its regulations, as proof of the prepayment of the appropriate fees. Postal franking also includes "Postage Due" stamps or markings affixed by a postal service which designate any amount of insufficient or omitted postage fees to be collected on delivery. Some countries allow senders to purchase one time codes online that can be hand written onto the piece of mail, such as the Netherlands' Postzegelcodes introduced in 2013.
Франкинг артықшылығы
"Превилегиялық" франкинг – "франкинг артықшылығына" ие адамның жеке қол қоюымен немесе басылған факсимилелік қолтаңбасы, мысалы, белгілі бір мемлекеттік қызметкерлер (әсіресе заң шығарушылар) және заңмен немесе Пошта ережелерімен белгіленген басқа да тұлғалар. Бұл хатты немесе басқа да жөнелтімді пошта төлемақысыз жіберуге мүмкіндік береді. АҚШ-та бұл "Конгресс франкі" деп аталады, ол тек "Ресми мәселелер" бойынша жіберілетін поштаға қолданылады. Осы типтегі франкинг артықшылығына қосымша, белгілі бір уақыт аралығында (әсіресе соғыс кезінде) үкіметтер және/немесе пошта басқармалары әскери қызметтегілерге және басқа да тағайындалған тұлғаларға поштаны "Тегін" немесе "Әскери пошта" (немесе оған баламасы) деп жазып, төленген пошталық мөрдің орнына тегін жіберуге рұқсат береді, немесе тиісті тегін франкингтік пошталық заттарды пайдалануға болады. АҚШ-та, егер басқаша көрсетілмесе, мұндай пошта әскери және азаматтық пошта жүйелерімен қамтамасыз етіледі, олар оны бірінші сыныпты хат ретінде қабылдайды.
"Privilege" franking is a personally pen signed or printed facsimile signature of a person with a "franking privilege" such as certain government officials (especially legislators) and others designated by law or Postal Regulations. This allows the letter or other parcel to be sent without the application of a postage stamp. In the United States this is called the "Congressional frank" which can only be used for "Official Business" mail. In addition to this type of franking privilege, from time to time (especially during wartimes) governments and/or postal administrations also authorize active duty service members and other designated individuals to send mail for free by writing "Free" or "Soldier's Mail" (or equivalent) on the item of mail in lieu of paid postal franking, or by using appropriate free franked postal stationery. In the United States, unless otherwise designated, such mail is serviced by both the military and civil postal systems that accept them as First Class letter mail.
"Мемлекеттік іс"
"Ресми қызмет" франкосы – ұлттық үкіметтердің (яғни пошталық әкімшіліктері бар үкіметтердің) ресми іс-қимылына арналған деп белгіленген поштаға басылған немесе жабыстырылған кез келген франк, осылайша қосымша төлемсіз пошталық қызмет алуға құқылы. Ұлт Достастығы елдерінде франк "Official Paid" деп басылады және үкіметтік мекемелер оны пошта белгілерінде, кеңсе тауарларында, жабысқақ маркаларда, ресми мөрлерде, қолмен немесе машинамен қойылған мөрлерде пайдаланады. Канадада монарх, генерал-губернатор, Канада Сенатының мүшелері, Халық қабылдауының мүшелері, Халық қабылдауының хатшысы, Парламент кітапханашысы, Парламент кітапханашысының орынбасары, парламенттік қызметкерлер және Сенат этикалық мәселелер жөніндегі комиссарының барлығына франкинг құқығы бар, және осы тұлғаларға немесе олардан жіберілетін пошта ақысыз жіберіледі. Халық қабылдауының мүшелерінен келетін көп көлемді пошта бір жылда төрт ретке дейін және тек мүше өкілдік ететін сайлау округіне ғана жіберіледі. Жеке тұлғалар жоғарыда аталған лауазымдардағы адамдарға ақысыз хаттар жіберуге құқылы. АҚШ-та мұндай пошта пошталық кеңсе тауарлары немесе адрестік маркалар арқылы жіберіледі, онда пошта басылған "Жаза" франкі ("Жеке пайдалану үшін айыппұл $300") және/немесе тиісті құнға ие Penalty Mail Stamps (PMS) болады. Мұндай пошта, егер басқаша көрсетілмесе (мысалы, "көп көлемді" жіберулер), бірінші сыныпты пошта (немесе оған баламасы) ретінде қызмет көрсетеді.
"Official Business" franking is any frank printed on or affixed to mail which is designated as being for official business of national governments (i. e. governments which also have postal administrations) and thus qualify for postal servicing without any additional paid franking. In Commonwealth countries the printed frank reads "Official Paid" and is used by government departments on postmarks, stationery, adhesive labels, official stamps, and handstruck or machine stamps. In Canada, the monarch, the Governor General, members of the Senate of Canada, members of the House of Commons, the Clerk of the House of Commons, Parliamentary Librarian, Associate Parliamentary Librarian, officers of parliament, and the Senate Ethics Officer all have franking privilege, and mail sent to or from these people are sent free of charge. Bulk mail from members of the House of Commons is limited to four mailings per year and to the member's own electoral district. Individuals may send letters to any of the above office holders without charge. In the United States such mails are sent using postal stationery or address labels that include a "Penalty" frank ("Penalty For Private Use To Avoid Payment of Postage $300") printed on the piece of mail, and/or is franked with Penalty Mail Stamps (PMS) of appropriate value. Such mails are generally serviced as First Class Mail (or equivalent) unless otherwise designated (such as "bulk" mailings).
"Кәсіпорынның жауап хаты"
"Бизнес-жауап поштасы" (BRM) франкингі – бұл рұқсат нөмірі бар алдын ала басылған франк, ол осылай белгіленген хаттарды хат жіберуші алдын ала төлем жасамай-ақ, бірінші сыныпты пошта ретінде жіберуге уәкілетті пошта қызметі арқылы жіберуге мүмкіндік береді. (Халықаралық жауап поштасы қызмет түрі ретінде әуе поштасын (Air Mail) көрсетуі мүмкін.) BRM үшін пошта ақысын рұқсат иесі, рұқсат бойынша бекітілген мекенжайға жеткізілгенде және бизнес-жауап поштасының хатына алдын ала басылған кезде төлейді. Үкіметтер де ресми іс-қағаздармен байланысты жауаптарды алу үшін BRM-ді пайдаланады.
"Business Reply Mail" (BRM) franking is a preprinted frank with a Permit number which authorizes items so marked to be posted as First Class Mail with the authorizing postal service without advance payment by the person posting the item. (International Reply Mail may specify Air Mail as the class of service.) Postage fees for BRM are paid by the permit holder upon its delivery to the specified address authorized by the permit and preprinted on the item of business reply mail. Governments also use BRM to permit replies associated with official business purposes.
"Франкинг артықшылығының" тарихы
Франкинг артықшылығының шектеулі түрі 1660 жылы Ұлыбритания Парламентімен, Бас пошта кеңсесін құруға рұқсат беретін акт қабылдануымен пайда болды. 1772 жылы франкталған хаттардың көптігі Поштаның жалпы түсімдерінің үштен бір бөлігінен астам шығынға әкелді. 19 ғасырда Ұлыбританияда поштаны пайдаланудың күрт өсуіне байланысты, Парламентпен байланысы бар кез келген адамның достарына франкталған пошта жіберуі күтілді. АҚШ-та франкинг артықшылығы республиканың құрылуына дейін болды, өйткені Континенталдық Конгресс 1775 жылы оны өз мүшелеріне берді. Бірінші АҚШ Конгресі 1789 жылы өзінің алғашқы сессиясында франкинг туралы заң қабылдады. Конгресс мүшелері 1860 жылдарға дейін ақысыз пошта жіберу үшін "ресми хаттар мен пакеттердің оң жақ жоғарғы бұрышына аттарын жазуға" көп уақыт жұмсады. Бірақ 1873 жылдың 31 қаңтарында Сенат, Сенат және Палата құжаттарын ақысыз жіберуге арналған арнайы маркаларды қарастырған Палата қабылдаған ұсынысты қабылдамағаннан кейін "Конгресс франкингі" артықшылығын жойды. Алайда екі жыл ішінде Конгресс бұл тыйымға ерекшеліктер енгізе бастады, оның ішінде Конгресс жазбаларын, тұқымдарды және ауыл шаруашылығы есептерін ақысыз жіберуді қамтыды. Соңында 1891 жылы Конгресс өз мүшелері пошта төлемін төлеуге міндетті жалғыз мемлекеттік қызметкерлер екенін ескеріп, франкинг артықшылығын толыққанды қалпына келтірді. Одан бері Конгресс поштасын франкингке қатысты үнемі қарау мен реттеу жүргізіліп келеді. "Франкинг" сөзі латынша "francus" сөзінен шыққан, ол "еркін" дегенді білдіреді. Бұл сөздің тағы бір мағынасы – "ашық айту", яғни "еркін сөйлеу". Бенджамин Франклин АҚШ-тың алғашқы пошта бастығы болғандықтан, сатирик Ричард Армур Конгресс поштасын ақысыз жіберуді "Франклин артықшылығы" деп атады. Франкинг артықшылығын пайдалану абсолютті емес, бірақ көбінесе ресми істерге, сайлаушыларға көп көлемде жіберілетін хаттарға және заңмен белгіленген басқа да мақсаттарға шектеледі, мысалы, АҚШ-тағы Конгресс мүшелеріне берілетін "Конгресс Франкі". Бұл "ақысыз" франкинг емес, өйткені әрбір мүшеге USPS-ке қызмет көрсету үшін бюджеттік қаражат бөлінеді. Конгресс поштасының стандарттары жөніндегі екі партиялық комиссия, көбінесе "Франкинг комиссиясы" деп аталады, Конгресте франкинг артықшылығын қадағалау және реттеуге жауапты. Комиссияның міндеттерінің бірі – әрбір мүшеге олардың қызмет көрсететін сайлаушылар санына пропорционалды "ресми пошта жәрдемақысын" белгілеу. Кейбір басқа адамдарға да, мысалы, сайланған депутаттарға, бұрынғы президенттерге және олардың жұбайларына немесе жесірлеріне де артықшылық беріледі. Сенатта импичмент процесінде айыпталған президент, қызметтен алынғаннан кейін франкинг артықшылығына ие болмайды. Президентке жеке франкинг артықшылығы жоқ, бірақ Сенат Президенті болып табылатын вице-президентке бар. Италияда 1999 жылы франкинг артықшылығы жойылғанға дейін президентке жіберілетін пошта ақысыз болды. Жаңа Зеландияда парламент мүшесіне хат жазу үшін пошта төлемін төлеудің қажеті жоқ.
A limited form of franking privilege originated in the British Parliament in 1660, with the passage of an act authorizing the formation of the General Post Office. By 1772, the abundance of franked letters represented lost revenue of more than one third the total collections of the Post Office. In the 19th century, as use of the post office increased significantly in Britain, it was expected that anybody with a Parliament connection would get his friends' mail franked. In the United States, the franking privilege predates the establishment of the republic itself, as the Continental Congress bestowed it on its members in 1775. The First United States Congress enacted a franking law in 1789 during its very first session. Congress members would spend much time "inscribing their names on the upper right hand corner of official letters and packages" until the 1860s for the purpose of sending out postage free mail. Yet, on January 31, 1873, the Senate abolished "the congressional franking privilege after rejecting a House passed provision that would have provided special stamps for the free mailing of printed Senate and House documents." Within two years, however, Congress began to make exceptions to this ban, including free mailing of the Congressional Record, seeds, and agricultural reports. Finally, in 1891, noting that its members were the only government officials required to pay postage, Congress restored full franking privileges. Since then, the franking of congressional mail has been subject to ongoing review and regulation. The phrase franking is derived from the Latin word "francus" meaning free. Another use of that term is speaking "frankly", i. e. "freely". Because Benjamin Franklin was an early United States Postmaster General, satirist Richard Armour referred to free congressional mailings as the "Franklin privilege." The use of a franking privilege is not absolute but is generally limited to official business, constituent bulk mails, and other uses as prescribed by law, such as the "Congressional Frank" afforded to Members of Congress in the United States. This is not "free" franking, however, as each member is appropriated a budgeted amount to compensate the USPS for servicing the mail. A six member bipartisan Commission on Congressional Mailing Standards, colloquially known as the "Franking Commission," is responsible for oversight and regulation of the franking privilege in the Congress. Among the Commission's responsibilities is to establish the "Official Mail Allowance" for each Member based proportionally on the number of constituents they serve. Certain other persons are also accorded the privilege such as Members elect and former presidents and their spouse or widow as well. A president who is convicted in the Senate as a result of an impeachment trial would not have a franking privilege after being forced to leave office. The sitting president does not have personal franking privileges but the vice president, who is also President of the Senate, does. In Italy, mail sent to the President was free of charge until this franking privilege was abolished in 1999. In New Zealand, individuals writing to a Member of Parliament can do so without paying for postage.