Кіріспе

Эдуард Род (31 наурыз 1857 – 29 қаңтар 1910) – француз-швейцариялық жазушы-романист.

Ерте өмір және білім

Ол Швейцарияның батысындағы Ньон қаласында дүниеге келді, Лозаннада оқыды, онда ол Эдип аңызы туралы докторлық диссертациясын жазды (Le développement de la légende d'Œdipe dans l'histoire de la littérature), содан кейін Берлинде оқыды және 1878 жылы Парижге қоныс аударды.

Мансап

1881 жылы ол өзінің «Пальмир Вейлард» романын Золаға арнады, сол кезде ол оның адал шәкірті болған еді. Одан кейін осы сияқты романдар жарық көрді. 1884 жылы ол «Revue contemporaine» журналының редакторы болды, ал 1887 жылы Женевада Марк Монньенің орнына салыстырмалы әдебиет профессоры болып, 1893 жылға дейін қызмет етті. Оның «Өлім жолы» (1888) романы оның әдеби стиліндегі өзгерісті білдірді: ол табиғаттану романы деп аталатын жанрдан бас тартып, моральдық мотивтерді талдауға көшті. Ол сананың ар-ұжданы, құштарлық пен міндет арасындағы күрес, және құрбандық жасаудың қадір-қасиетін бейнелеуде ең жақсы еді. Оның ең танымал кітаптарының бірі – «Le Sens de la vie» (1889) романы «La Course à la mort» романына толықтыру болды. Одан кейін «Үш жүрек» (1890), «Құрбандық» (1892), «Мишель Тейссьердің жеке өмірі» (1893), «Бір танымал саясаткердің жеке өмірі» (1893) деп аударылған; «Мишель Тейссьердің екінші өмірі» (1894), «Тыныштық» (1894), «Ақ тастар» (1895), «Соңғы пана» (1896), «Пастор Наудидің үйі» (1898), протестанттық Францияны зерттеу; «Ағын су» (1902), «Тәуелсіз күш» (1903), «Жеңімпаз» (1904), «Байыпты емес» (1905) және «Өрт» (1906) жарық көрді. М. Родтың әдеби сын еңбектеріне «Les Idées morales du temps présent» (1897), «Essai sur Goethe» (1898), «Stendhal» (1892) және бірнеше эсселер кіреді. Ол 1906 жылы «Ж.Ж. Руссо ісі» атты кітабын жариялады, сондай-ақ сол жылы осы философтың өмірінен алынған бір эпизод бойынша «Реформатор» атты үш актілі пьеса жазды, ол Париждегі «Nouveau Théâtre» театрында қойылды. Ол 1910 жылдың қаңтарында Францияның оңтүстік-шығысындағы Грасс қаласында қайтыс болды.

Комментарий

Толстойдың ұнатуына қарамастан, Чехов Родтан әсерленбеді. Антон Чеховтың Суворинге жазған хатынан, 24 шілде 1891 жыл:

Сіз бір кезде француз жазушысы Родты мақтап, Толстойдың оны ұнатып қалғанын айтқан едіңіз. Кейін күні мен оның романын оқып, таңғалып, қолымды көтердім. Ол біздің Матчеттей, бірақ сәл зиялырақ. Онда жасандылық, көңіл көншілдік, түпнұсқалыққа ұмтылу және Богомовода кешке пісірген қамырдың ішіндегі тұз сияқты аз ғана көркемдік бар. Алғы сөзінде бұл Род бұрын "натуралист" болғанына өкінеді және әдебиетке жаңадан келгендердің руханилықпен материализмді ығыстырғанына қуанады. Бір жағынан дөңгелек, екінші жағынан өрескел және шеберсіз балалық мақтаныш. Егер біз мырза Зола сияқты талантты болмасақ, оның орнын толтыру үшін Құдайға сенеміз.