Кіріспе

Канаданың заңды мәртебесі

Канадада уақытша тұру, Канада азаматы емес, бірақ уақытша мақсатта заңды түрде Канадада жүрген адамдарға қолданылады, оның ішінде шетелдік студенттер, шетелдік жұмысшылар және туристер. "Тұрақты тұру" (PR) Канада азаматтығына ие болу үшін қажеттік болса, уақытша тұру азаматтықпен тікелей байланысты емес, себебі адам басқа бағдарламадан өтусіз уақытша тұрғыннан азаматқа көше алмайды. IMM1442 бойынша уақытша тұру құжаттарының түрлері келесідей:

Уақытша студент – оқуға рұқсат (сондай-ақ IMM1208),
Уақытша жұмысшы – жұмысқа рұқсат (сондай-ақ IMM 1102),
Уақытша келуші – келушінің тіркелмесі (сондай-ақ IMM 1097),
Уақытша тұруға рұқсат иеленуші, рұқсат алу арқылы кіруге кедергі келтіретін мәселелерді шешуге мұқтаж.

Кейбір шетел азаматтарына Канадаға сапар шегу үшін уақытша тұру визасы қажет.

Маусымдық ауыл шаруашылығы жұмысшысы бағдарламасы

1966 жылы іске қосылған бұл бағдарлама арқылы Кариб аймағы мен Мексикадан жыл сайын 29 000-нан астам ауыл шаруашылығы жұмысшысы Канадаға келеді. Бағдарлама, Канаданың өнімділігінің ең жоғары шағында маусымдық ауыл шаруашылығы жұмыс күшін қамтамасыз ету мақсатында жіберуші елдер мен Канада үкіметі арасындағы келісім негізінде жұмыс істейді. Еңбек тапшылығы байқалатын салалардың ішінде жеміс-жидек, көкөніс және бағбандық шаруашылығы ерекше аталады. Бұл бағдарлама арқылы келгендер жыл ішінде 8 айға дейін жұмыс істей алады. 2009 жылы ауыл шаруашылығы мигранттарының жартысы Мексикадан болды (шамамен 15 800 адам). Осы мигранттардың 75%-ы 4 жыл немесе одан да көп уақыттан бері, ал 57%-ы 6 жыл немесе одан да көп уақыттан бері бағдарламаға қайта қатысуда. Бағдарламаға үміткерлердің сәйкес келуі тиіс белгілі бір талаптары бар, олардың арасында: Канада стандарттарына сай орта білім, тілдік біліктілік, сондай-ақ жұмыс берушімен жасалған жазбаша шарт және Канаданың Еңбек және әлеуметтік даму министрлігінің шетелден жұмыс күші тарту қажеттігін растауы кіреді.

Сын-пикирлер мен пікірталастар

Еңбек және азаматтық қоғам топтары үшін көшіп-қоншы еңбегін пайдалану маңызды мәселе болып табылады. Көптеген сарапшылар Канаданың уақытша көші-қон бағдарламаларының, әсіресе LCP-нің құрылымы ұзақ мерзімді перспективада әлеуметтік және экономикалық теңсіздіктерді күшейтеді деп санайды. LCP бойынша жұмысқа алу және бақылауға қатысты провинциялық еңбек стандарттары жеткіліксіз, бұл көшіп-қоншы жұмысшыларды қанаушылыққа осал етеді. Қазіргі таңдағыда тек Британдық Колумбия провинциясы ғана жұмыс берушілерді қызметкерлерін Үй жұмыскерлерінің тізіліміне тіркеуді талап етеді. Ал жұмыспен қамту агенттіктері тек Британдық Колумбия және Альберта провинцияларында реттеледі, олардың реттеуі тек лицензия алу талаптарымен ғана шектеледі. Жүйелі реттеудің жоқтығы келісімшарт бұзушылықтарын даулауды қиындатады. Заң бойынша келісімшартта жұмыс уақытының толық көлемі, демалыс уақыты, жалақы және әлеуметтік жәрдемақылар көрсетілуі керек. Алайда, Монреальдегі PINAY ұйымы мен Макгилл университетінің әлеуметтік жұмыс мектебі бірлесіп жүргізген зерттеуде, зерттелген 148 күтім қызметкерінің 25%-інің жұмыс берушілері келісімшартқа мүлдем қол қоймағаны, ал 43%-і қосымша жұмыс үшін ақы төленбегенін мәлімдегені анықталды. Уақытша көшіп-қоншылар үшін тағы бір мәселе – олардың келісімшарттары шеңберіндегі шектеулі қозғалыс болып табылады. LCP-ні басқа уақытша шетелдік жұмысшылар бағдарламаларынан ерекшелендіретін нәрсе – өтініш берушілердің 12-сыныпты бітіруі және үй шаруашылығы қызметкеріне қатысты оқытылуының қажеттігі. Зерттеулер LCP бағдарламасы арқылы өтініш бергендердің көпшілігі өз елдерінде университет білімі алғанын және тіркелген медбикелер болып жұмыс істегенін көрсетті. 2009 жылдың қаңтар айында Service Canada уақытша тұрғындарды жұмысқа алуды көздеген жұмыс берушілерге қатысты қатаң шектеулер енгізді. 2013 жылдың сәуір айында Канаданың Корольдік банкінің аутсорсингі туралы Канадалық хабар тарату корпорациясы жариялаған мақаласы уақытша шетелдік жұмысшылар бағдарламасын ұлттық назарға алып келді, онда толық жұмыс күнімен жұмыс істейтін RBC қызметкерлері уақытша шетелдік жұмысшылармен ауыстырылды.