Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Тас дәуірі құралы
Stone age tool
Археологияда және лит редукциясы саласында, бурин /ˈbjuːrɪn/ (француз тілінен аударғанда, "суық шанаш" немесе қазіргі заманғы граверлік шанаш) – тас құралдың бір түрі, ұшы шанаш тәрізді келген, қолмен ұсталатын тас қабыршағы. Ежелгі адамдар оны ағаш немесе сүйек құралдар мен қаруларды ойып жасауға немесе өңдеуге, кейде бейнелерді салуға пайдаланған. Археологияда бурин қолданылысы көбінесе "бурин сынықтарымен" байланысты, олар – құрал жасаушылар бурин қабыршағының жиегінен көлбеу бұрышпен шағын қабыршақтарды сындырып, ойып салу жиегін жасағанда пайда болатын дебитаждың бір түрі.
In archaeology and the field of lithic reduction, a burin '/b//juː//r//ɪ//n/ (from the French burin, meaning "cold chisel" or modern engraving burin) is a type of stone tool, a handheld lithic flake with a chisel like edge which prehistoric humans used for carving or finishing wood or bone tools or weapons, and sometimes for engraving images. In archaeology, burin use is often associated with "burin spalls", which are a form of debitage created when toolmakers strike a small flake obliquely from the edge of the burin flake in order to form the graving edge.
Құжатталған пайдалану
Стандартталған буринді пайдалану Еуропадағы Орта палеолит және Жоғарғы палеолит мәдениеттеріне тән, бірақ археологтар оларды Солтүстік Америка мәдени жиынтықтарында да анықтады. Пекин университетінің профессоры Цзя Ланпо, өзінің «Қытайдағы ерте адам» атты кітабында Сюдзияо маңындағы Лийгон өзенінің жағасында табылған артефакттардың арасында диэдрлі буриндер мен қысқартуға арналған буриндерді тізімдейді. Буриндер микроядролар және/немесе микрожапырақтармен кездесетін күрделі микрожапырақтардан жасалған құралдар технологиясымен де байланысты болуы мүмкін. Мұндай жағдайларда олардың мақсаты – пышақ негізіндегі жиекті құралдар мен екі жақты құралдарды жылдам түзету және бекіту стратегиясы, сондай-ақ органикалық арматураларға микрожапырақтар мен басқа да микролиттерді орнатуға арналған арнайы жапырақ немесе пышақ негізіндегі құралдар класы ретінде қарастырылады. Олар табылған археологиялық қабатты анықтауға көмектесетін буриндердің бір түрі – «Ноайль» бурині, оның алғаш рет табылған жері Францияның оңтүстік-батысындағы Коррез департаментінің Брив-ла-Гейярд коммунасындағы Гротт-де-Ноайль үңгірі. Ол шамамен 28–23,000 ж.б.д. кезеңіне жататын Жоғарғы палеолиттік мәдени кезең – Гравиеттік мәдениетіне тән кішкентай көп қырлы буриндерден тұрады; бұл жапырақ құралдары бірнеше кескіш жиектер мен ыңғайлы ұстауға жарамды артқы жиекті жасау үшін қайта өңделген және жақсартылған. Буриндердің бір түрі – «қалыпты бурин», ол буриндік беткейдің екінші буриндік беткейге сүйенген кезде пайда болады.
Standardized burin usage is typical of the Middle Paleolithic and Upper Palaeolithic cultures in Europe, but archaeologists have also identified them in North American cultural assemblages, and in his book Early Man in China, Jia Lanpo of Beijing University lists dihedral burins and burins for truncation among artifacts uncovered along the banks of the Liyigon river near Xujiayao. Burins can also be associated with compound microblade projectile technology, found with microblade cores and/or microblades. In these cases, their purpose is interpreted as both a rapid retouch and hafting preparation strategy for blade based edge tools and bifaces and as a class of dedicated flake or blade based tools used to insert microblades and other microliths into organic armatures. An example of a type of burin diagnostic of the archaeological stratum where they are found is the "Noailles" burin, named for its original find site, the Grotte de Noailles, in the commune of Brive la Gaillarde, Corrèze, in southwestern France. It consists of a small multiple burin characteristic of the Upper Paleolithic cultural stage called the Gravettian, ca. 28–23,000 BC; these flake tools have been restruck and refined to give several chisellike edges and a blunt, grippable rear edge. One type of burin is called the "ordinary burin", which occurs when a burin facet is backed against another burin facet.