Кіріспе

Француз мемлекет қайраткері және жазушысы (1738–1815)

Станислас Жан, Буффлер шевальесі (31 мамыр 1738, Нанси – 18 қаңтар 1815) – француз мемлекет қайраткері және жазушысы.

Өмірбаян

Ол Нанси, Мёрт және Мозель департаментінде, Луи Франсуа маркизі де Буфлердің ұлы болып дүниеге келді. Оның анасы, Мари-Катрин де Бово-Кран, Станислав Лещинскийдің сүйіктісі болған, ал бала Луневиль сарайында тәрбиеленді. Ол Париждегі Сен-Сюльпис семинариясында дін қызметкері болу үшін алты ай оқыды. Сол жерде тұрған кезінде ол аса танымал болған «Алин, Голконде патшайымы» әңгімесін таратты. Буфлер дінге берілмеді, себебі оның амбициялары әскери салаға бағытталған еді. Ол Лотарингияда король Станиславтан алған игіліктің кірісінен айрылмай, әскери мансапты жалғастыру үшін Мальта орденіне кірді. Әртүрлі науқандарда қызметтен кейін 1784 жылы маршал де лагерь шеніне жетті, ал келесі жылы Батыс Африкаға Сенегал губернаторы ретінде жіберілді. Сенегалда болған кезінде ол Анна Пепинмен қарым-қатынаста болды, бұл оқиға кеңінен танымал болды. Ол өте жақсы басшылық қабілеттерімен көзге түсті, құл саудасының қасіреттерін азайтуға тырысты, сондай-ақ колонияның материалдық ресурстарын ашуға ұмтылды, сондықтан 1787 жылы оның келіп кетуі колонистер мен сенегалдықтар үшін үлкен қайғы болды. Францияға оралғаннан кейін ол королева Мария Антуанеттаға Жан Амилкар атты құл баласын сыйға берді, ол оның асырап алған ұлы болды. Луи Пети де Башамонның құпия естеліктерінде Буфлердің сотта жаман жағдайға түскендіктен Сенегалға жіберілгені айтылады, бірақ шын мәнінде Францияға оралғаннан кейін Мем де Сабранмен үйленбес бұрын қарыздарын төлеуі үшін жіберілген болуы мүмкін. Буфлер 1788 жылы Француз академиясына қабылданды, ал кейіннен Штаттар генералының мүшесі атанды. 1789 жылы ол Швеция Корольдік ғылым академиясының шетелдік мүшесі болып сайланды. Француз революциясы кезінде ол Пруссияның Генрих ханзадасының қорғауына ішті. Реставрация кезінде ол Bibliothèque Mazarine кітапханасының бірлескен кітапханашысы болып тағайындалды. Оның өткір әзілі мен жеңіл өлеңдердегі шеберлігі оған зор даңқ әкелді, ол париждік салонның сүйікті тұлғасы болды. Оның парадоксалды мінезі Антуан де Риварольге тиесілі деп саналатын эпиграммада былай сипатталған: «азатшыл аббат, философ-әскери, дипломат-әндерші, патриот-эмигрант, сарайлық республикашыл».

Шығармалары

Буффлердің толық шығармалары 1803 жылы оның жетекшілігімен жарияланды. Оның проза мен өлеңдегі әңгімелерінің таңдамасын 1878 жылы Эжен Асс редакцияласа, поэзиясын 1886 жылы Октав Узанн, ал 1778-1788 жылдарға арналған Сабран графинясы мен Буффлер шевальесінің жарияланбаған хат алмасуын 1875 жылы Е. де Магнеу мен Анри Прат жарыққа шығарды.