Кіріспе
Майкл Грейвс:Майкл Грейвс (; 9 шілде 1934 - 12 наурыз 2015) - американдық сәулетші, дизайнер және педагог. Майкл Грейвс және Ассошиэйтедс және Майкл Грейвс Дизайн Групп компаниясының директоры. Ол Нью-Йорк Бесінің және Мемфис тобының мүшесі және Принстон университетінің сәулет профессоры болды. 2003 жылы өзінің ішінара сал болып қалғаннан кейін Грейвс халықаралық деңгейде денсаулық сақтау дизайнының танымал қорғаушысы болды. Грейвстің сәулет жұмыстарының әлемдік портфелі Гаагадағы Мәдениет министрлігі, Флоридадағы Celebration пошта кеңсесі, Денвердің қоғамдық кітапханасының көрнекті кеңейтілуі, Диснейдің көптеген тапсырыстары мен 2000 жылы Вашингтон монументін қалпына келтіру үшін эшафолдтың дизайны. Ол архитектуралық қозғалыстарға, соның ішінде жаңа урбанизмге, жаңа классицизмге және постмодернизмге әсері үшін танылды. Оның постмодерндік ғимараттарына Портлендтегі Портленд ғимараты, Орегон және Луисвиллдегі Гумана ғимараты, Кентукки кіреді. Архитектуралық жұмысы үшін Грейвс Америка сәулетшілер институтының стипендиясын және оның ең жоғары марапатын, AIA Алтын медалін (2001) алды. Ол Римдегі Америка академиясының сенімді адамы және 1980 жылдан 1984 жылға дейін оның Қауымдастық мүшелерінің президенті болды. Ол Американың сәулет өнерінің сыйлығын, Ұлттық өнер медалімен (1999) және Дрихаус сәулет өнерінің сыйлығын (2012) алды. Грейвс бірнеше компаниялар үшін жоғары сапалы және көпшілік тұтыну өнімдерінің дизайнын жасады, соның ішінде Италиядағы Alessi және АҚШ-тағы Target және J. C. Penney.
Michael Graves (July 9, 1934 – March 12, 2015) was an American architect, designer, and educator, and principal of Michael Graves and Associates and Michael Graves Design Group. He was a member of The New York Five and the Memphis Group and a professor of architecture at Princeton University for nearly forty years. Following his own partial paralysis in 2003, Graves became an internationally recognized advocate of health care design. Graves' global portfolio of architectural work ranged from the Ministry of Culture in The Hague, a post office for Celebration, Florida, a prominent expansion of the Denver Public Library to numerous commissions for Disney and the scaffolding design for the 2000 Washington Monument restoration. He was recognized for his influence on architectural movements, including New Urbanism, New Classicism, and postmodernism. His postmodern buildings include the Portland Building in Portland, Oregon and the Humana Building in Louisville, Kentucky. For his architectural work, Graves received a fellowship of the American Institute of Architects as well as its highest award, the AIA Gold Medal (2001). He was trustee of the American Academy in Rome and was the president of its Society of Fellows from 1980 to 1984. He received the American Prize for Architecture, the National Medal of Arts (1999) and the Driehaus Architecture Prize (2012). Graves produced both high end and mass consumer product designs for several companies, including Alessi in Italy and Target and J. C. Penney in the United States.
Ерте өмір және білім
Грейвс 1934 жылғы 9 шілдеде Индиана штатының Индианаполис қаласында Эрма (Лоу) мен Томас Б. Грейвстің отбасында дүниеге келді. Ол қала шетінде өсті, кейін анасы оған инженер немесе сәулетші болуды ұсынғанын айтты. Грейвс 1952 жылы Индианаполистің Broad Ripple орта мектебін бітіріп, 1958 жылы Цинциннати университетінде сәулет саласы бойынша бакалавр дәрежесін алды. Оқу кезінде ол Sigma Chi студенттік қауымдастығының мүшесі болды. Грейвс 1959 жылы Гарвард университетінде сәулет саласы бойынша магистр дәрежесін алды. Университетті бітіргеннен кейін Грейвс Джордж Нельсонның кеңсесінде бір жыл жұмыс істеді. Нельсон, жиһаз дизайнымен айналысатын және Herman Miller компаниясының креативті директоры, Грейвске әріптестері Чарльз және Рей Имс, сондай-ақ Александр Жирардтың жұмыстарын таныстырды. 1960 жылы Грейвс Римдегі Американдық академияның Рим сыйлығын (Rome Prize) жеңіп алды және келесі екі жылды Италиядағы академияда өткізді. Грейвс Римде алған тәжірибесінің өзін "өзгерте" түскенін айтады: "Мен сәулет пен ландшафтты көрудің және талдаудың жаңа тәсілдерін аштым".
Мансап
Грейвс 1962 жылы Принстон университетінде архитектура профессоры болып мансабын бастады, онда ол жартылай ғасырға жуық уақыт бойы оқытумен айналысты. Кейіннен ол Нью-Джерси штатының Юнион Тауншип қаласындағы Кейн университетінде Майкл Грейвс колледжін құруға көмектесті және 1964 жылы Принстон, Нью-Джерсиде жеке архитектуралық фирмасын құрды. Грейвс жеке тұрғын үйлер, университеттердің ғимараттары, қонақ үй кешендері, ауруханалар, сауда және кеңсе ғимараттары, мұражайлар, қоғамдық ғимараттар мен ескерткіштерді жобалаумен айналысқан мемлекеттік практикадағы сәулетші ретінде жұмыс істеді. Жартылай ғасырға созылған мансабында Грейвс және оның фирмасы әлемнің түкпір-түкпірінде 350-ден астам ғимаратты және шамамен 2000 тұрмыстық затты жобалады.
Принстон университеті
1962 жылы Римде екі жылдық оқудан кейін Грейвс Америка Құрама Штаттарына оралып, Нью-Джерси штатының Принстон қаласына көшіп барды, онда Принстон университетінің архитектура мектебінде профессорлық қызметке қабылданды. Грейвс тридцать тоғыз жыл бойы Принстон университетінде сабақ беріп, сонымен қатар архитектурамен айналысты. 2001 жылы Роберт Ширмер атындағы архитектура профессоры, эмеритус лауазымынан зейнетке шықты. Өмірінің соңында ол өзінің есімін алған Киан университетінде жаңа колледж құруға үлес қосты.
Сәулетші
Архитекторлік қызметін бастаған алғашқы жылдары Грейвс Принстон қаласында үйлерді қайта жаңарту жобаларын жасады. 1964 жылы ол Принстон қаласында «Майкл Грейвс және әріптестері» архитектура фирмасын құрды және өмірінің соңына дейін сол жерде жеке практикамен айналысты. Грейвс қайтыс болғаннан кейін, Кин университеті оның бұрынғы үйі мен Принстондағы студиясын, сондай-ақ оған жақын орналасқан екі ғимаратты иеленді.
Модернист
Грейвс 1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдардың басында модернистік тұрғын үйлерді жобалауға көп уақыт арнады. Оның алғашқы тапсырысы – Индиана штатының Форт-Уэйн қаласында 1971 жылы аяқталған Ханселман үйі. Бұл модернистік құрылыс 1975 жылы Америка Сәулетшілер Институтының Құрмет сыйлығын алды. «Нью-Йорк Таймс» газеті бұл үйді «Грейвстің кубистік ықпалдағы кеңістіктік манипуляциялардағы тағы бір тәжірибесі» деп сипаттап, Ле Корбюзьенің Грейвстің жұмысына айқын әсер еткенін атап өтті. Ол мектепте танысқан достары үшін салынған үй 2017 жылы 264 888 долларға сатылды. Төрт бөлмелі тұрғын үйде 2000 жылы үйге келген сәулетшінің қолы қойылған, Грейвстің салған суреті бар қонақ бөлмесі орналасқан. Ол сондай-ақ Форт-Уэйндегі Снайдерман үйін (1972, 2002 жылы өрттен қираған) жобалаған. Грейвс Питер Айзенман, Чарльз Гватми, Джон Хейддук және Ричард Мейермен бірге «Нью-Йорк Бестігіне» кірді. Принстон мен Нью-Йорк қалаларының сәулетшілерінен құралған бұл бейресми топ, архитектуралық жұмыстарындағы басым түс – ақ болғандықтан «Ақтар» деп те аталды. Олар таза сызықтармен және минималды әшекейлеумен сипатталатын модернизмнің таза түрін жақтады. «Нью-Йорк Бестігі» модернистік архитектуралық форманы теориялық зерттеуге көтеру қозғалысының «стандарт тасымалдаушыларына» айналды. 1977 жылы Нью-Джерси штатының Уоррен қалашығындағы жеке үй – Плочек резиденциясы оның осы жаңа стильдегі алғашқы жобаларының бірі болды. Безендірілген фасады мен түрлі-түсті, ірі бағаналары бар «монолиттік куб» «постмодернистік туынды» саналады және Грейвстің ең танымал архитектуралық жұмыстарының бірі болып табылады. Белгілі, бірақ даулы қалалық кеңсе Портленд қаласының символына айналды және оны сақтау мәселесі күні бүгінге дейін талқыланып келеді. 2014 жылы бұзу қаупіне ұшырағанымен, қала әкімдігі 195 миллион долларға бағаланған жөндеу жұмыстарын жүргізуге шешім қабылдады. «Нью-Йорк Таймс» газетінің сыншысы Пол Голдбергер сияқты кейбір архитектура мамандары Луисвиллдегі (Кентукки штаты) Humana Building ғимаратын Грейвстің ең жақсы құрылыс жобаларының бірі деп санайды. TIME журналы оны Луисвилл қаласының коммерциялық символы және 1980 жылдардың ең жақсы ғимараттарының бірі деп мәлімдеді. Грейвс және оның фирмасы Уолт Дисней компаниясы үшін постмодерн стилінде бірнеше ғимараттарды жобалады. Олардың қатарында Калифорния штатының Бурбанк қаласындағы Team Disney штаб-пәтері бар. Swan және Dolphin қонақ үй ғимараттарынан басқа, Грейвстің фирмасы олардың бастапқы интерьерлерін, жиһаздарын, белгілерін және көркем туындыларын да жобалады. Грейвстің 1990 жылдары аяқталған ғимараттарға жасаған басқа да маңызды тапсырыстары Денвер қалалық кітапханасын кеңейту (1990) және Детройт өнер институтын жаңарту (1990) жобаларын қамтиды. Грейвстің постмодернист сәулетші ретіндегі танымалдылығы 1980 жылдардың және 1990 жылдардың басындағы ең жоғары деңгейге жеткенімен, ол 2015 жылы қайтыс болғанға дейін сәулетшілік қызметін жалғастырды. Кейінгі жұмыстарының арасында Питтсбургтегі О'Райли театры (1996), Индианаполистегі NCAA Чемпиондар залы, Индиана және Нью-Йорктегі 425 Fifth Avenue (2000) бар. Грейвс Принстондағы жеке үйін көп жылдар бойы жаңартуы үшін де танылды. Халықаралық жобаларға Мысырдың Эль-Гуна қаласындағы Sheraton Miramar қонақ үйі (1997) және Сингапурдағы Hard Rock қонақ үйі кірді.
Graves also became one of the New York Five, along with Peter Eisenman, Charles Gwathmey, John Hejduk and Richard Meier. This informal group of Princeton and New York City architects, also known as the Whites due to the predominant color of their architectural work, espoused a pure form of modernism characterized by clean lines and minimal ornamentation. The New York Five became the "standard bearers of a movement to elevate modernist architectural form into a serious theoretical pursuit." The Plocek Residence (1977), a private home in Warren Township, New Jersey, was among the first of his designs in this new style. The "monolithic cube" with decorated facades and colorful, oversized columns is "considered a seminal Postmodern work" and one of Graves's best known works of architecture. The celebrated but controversial municipal office also became an icon for the city of Portland and subject to an ongoing preservation debate. Although it faced demolition in 2014, the city government decided to proceed with a renovation, estimated to cost $195 million. Some architecture critics, including Paul Goldberger of The New York Times, consider the Humana Building, a skyscraper in Louisville, Kentucky, one of Graves's finest building designs. TIME magazine also claimed it was a commercial icon for the city of Louisville and one of the best buildings of the 1980s. Graves and his firm also designed several buildings for the Walt Disney Company in the postmodern style. These include the Team Disney headquarters in Burbank, California; In addition to the Swan and Dolphin hotel buildings, Graves's firm designed their original interiors, furnishings, signage, and artwork. Graves's other notable commissions for buildings that were completed in the 1990s include an expansion of the Denver Public Library (1990) and the renovation of the Detroit Institute of Arts (1990). Graves's prominence as a postmodernist architect may have reached its peak during the 1980s and in the early 1990s, but he continued to practice as an architect until his death in 2015. Later works include the O'Reilly Theater (1996) in Pittsburgh, Pennsylvania; the NCAA Hall of Champions in Indianapolis, Indiana; and 425 Fifth Avenue (2000) in New York City, among others. Graves also received recognition for his multi year renovation of his personal residence in Princeton. International projects included the Sheraton Miramar Hotel (1997) in El Gouna, Egypt, and the Hard Rock Hotel in Singapore.
Өнім және жиһаз дизайнері
Архитектурадан өзге, Грейвс тұтыну тауарларының белгілі бір дизайнері болды. Оның ерекше стилі 1980 және 1990 жылдары АҚШ-та кеңінен танылды, ол Target Corporation, Alessi, Steuben және The Walt Disney Company сияқты ірі тапсырыс берушілер үшін тұрмыстық заттарды жобалай бастады. 1980 жылдардың басында Этторе Соттас Грейвсті Италияның Милан қаласындағы постмодернистік дизайн тобы – Memphis тобының мүшесі болуға шақырды. Грейвс жиһаз және үйге қажетті аксессуарлар сияқты тұтыну тауарларын жобалауға кірісті. Оның "Plaza" киім үстелі ерекше көзге түседі. Қазанның тұмсығында қызыл, құс пішіндес сыбызғы орналасқан. Бұл өнім компанияның ең көп сатылатын тауары ретінде он бес жыл бойы сақталды. 2015 жылы оның отызыншы жылдығына арналған арнайы нұсқасында қазанның құс пішіндес сыбызғысының орнына қолбала орнатылды. 1987 жылы Италиядағы Apollodoro галереясында өткен Архитекторлар сағатының жетінші шарасында Ханс Холлей, Арата Изозаки, Этторе Соттас, Паоло Портогези, Паоло Сальватидің суреттері көрсетілді, Рим қаласы. 1997–98 жылдары Вашингтон қаласындағы Вашингтон монументін қайта жаңарту жұмысында қолданылған мұрағатты жобалау кезінде Грейвс Target компаниясының бас директоры Рон Джонсонмен танысты. (Target Corporation монументті қайта жаңартуға 6 миллион доллар жұмсады.) Олардың танысуы Грейвс пен АҚШ-тың бөлшек сауда желісі арасындағы 2012 жылға дейін жалғасқан бизнес қарым-қатынасына әкелді. Грейвс Target компаниясымен ынтымақтастығын жаппай тұтыну нарығына арналған алты өнімді жобалаудан бастады. Оның үй жиһаздары жинағы 1999 жылдың қаңтар айында Target дүкендерінде сатыла бастады. 1998 жылы Target Corporation Грейвске үй жиһаздарының жаңа желісін көрсету үшін үлгі үй жобалауды тапсырды, бірақ Грейвс одан да әрі барып, Minnetonka, Миннесота қаласында жеке жиһаз, жарықтандыру, сантехника және басқа да ерекше заттармен толықталған "Cedar Gables" атты заманауи үйді жобалады, осылайша ол жобалаған және жабдықтандырған үш үйдің біріне айналды. Алайда, 2009 жылы Грейвс үйдің «әсерлі емес екенін» айтты. «Бұл тез ескіреді». 2012 жылы Target компаниясымен серіктестік аяқталған кезде Грейвс бөлшек сауда желісі үшін 500-ден астам затты жобалаған болатын. Target компаниясының сыртқы дизайнерлермен серіктестіктерін азайтуына алаңдаған Грейвс өзінің тұтыну тауарларын маркетингтеу үшін басқа да мүмкіндіктерді іздеуді шешті. 2011 жылы Джонсон J. C. Penney компаниясының бас директоры болғаннан кейін, ол және Грейвс Penney компаниясы үшін эксклюзивті өнімдерді жобалау туралы келісімге келді. 2013 жылы Грейвс JCPenney универмагы үшін «Гитлер шайданды» деп аталған дизайнды жасады, ол Адольф Гитлерге ұқсас болғаны үшін дау тудырды. Үй жиһаздарынан өзге, Грейвс Нью-Йорк қаласының Joffrey Ballet балеті үшін костюмдер мен декорациялар, Bloomingdale универмагы үшін сауда сөмкесі, Италияның Милан қаласындағы Cleto Munari үшін әшекейлер, жапондық компания Tajima үшін винил еден және неміс фирмасы Vorwerk үшін кілемдерді қамтитын көптеген дизайн жобаларына қатысты. 1994 жылы Грейвс Нью-Джерси штатының Принстон қаласында Грейвс Дизайн Дүкені атты шағын сауда дүкенін ашты, онда сатып алушылар оның дизайндарын және өнер туындыларының көшірмелерін сатып ала алатын болды. Ол кезде Грейвс елуден астам өндірушіге арналған өнімдерді жобалаған еді.
Кейінгі жылдар
Грейвс 2001 жылы Принстон университетінде архитектура профессоры қызметінен зейнетке шықты, бірақ архитектура және дизайн фирмасындағы жұмысын жалғастырды. Өмірінің соңғы он жылында ол мүгедектердің құқықтарын қорғаушы болды. 2003 жылы омыртқа миының жұқпалы ауруына шалдыққаннан кейін, Грейвс белден төменге паралич болды, осының нәтижесінде дөңгелек креслода отыру оның мүгедектердің қажеттіліктерін жақсырақ сезінуіне себеп болды. Ауруханада бірнеше апта жатып, физиотерапиядан өткен соң, Грейвс үйін өзінің қажеттіліктеріне қалай ыңғайлы етуге болатынын ойластырып, архитектуралық және дизайн жұмысын қайта бастады. Ғимараттар мен тұрмыстық заттардың түрлерінен басқа, Грейвс дөңгелек креслолар, аурухана жиһаздары, ауруханалар және мүгедек жауынгерлерге арналған тұрғын үйлерді жобалады. 2014 жылы, қайтыс болғанға бір жыл қалғанда, Грейвс Нью-Джерси штатының Юнион Тауншиптағы Киан университетіндегі Қоғамдық Архитектура мектебін қамтитын Майкл Грейвс колледжін құруға және жоспарлауға көмектесті. Киан университетінің архитектуралық зерттеулер бағдарламасы бойынша бакалавр деңгейі 2015 жылы басталды, ал архитектура магистрі бағдарламасы 2019 жылы басталуы жоспарланған. Грейвстің мұрасының бір бөлігі ретінде 2016 жылы университет Нью-Джерси штатының Принстон қаласындағы 44 Паттон даңғылындағы «The Warehouse» ғимаратын – Грейвстің бұрынғы үйі мен студиясын, сондай-ақ оған іргелес екі ғимаратты сатып алды. Университет бұл ғимаратты Қоғамдық Архитектура мектебі үшін білім беру және ғылыми-зерттеу орталығы ретінде пайдалануды жоспарлап отыр, бірақ оның негізгі кампусы мен Қоғамдық Архитектура мектебі Нью-Джерси штатының Юнион қаласында шамамен қырық миль қашықтықта орналасқан. Грейвстің үш баласы болды – екі ұл және бір қыз.