Ричард Бакминстер Фуллер: Архитектор, ойшыл және болашақты болжаушы

Кіріспе

Американдық сәулетші, жүйелер теориясының маманы, автор, дизайнер, өнертапқыш және футурист Ричард Бакминстер Фуллер (12 шілде 1895 – 1 шілде 1983) – американдық сәулетші, жүйелер теориясының маманы, жазушы, дизайнер, өнертапқыш, философ және футурист. Ол өзінің есімін Р. Бакминстер Фуллер деп жазып, 30-дан астам кітап жариялаған, сондай-ақ "Ғарыш кемесі – Жер", "Димаксион" (мысалы, Димаксион үйі, Димаксион машинасы, Димаксион картасы), "эфемерализация", "синергетика" және "тенсегритет" сияқты ұғымдарды ойлап тапқан немесе танымал еткен. Фуллер көптеген өнертабыстар жасады, олардың көп бөлігі сәулеттік жобалар болды, және кеңінен танымал болған геодезиялық күмбезді әйгілі етті. Кейін ғалымдар фуллерендер деп аталатын көміртек молекулаларын, олардың геодезиялық сфералармен құрылымдық және математикалық ұқсастығы үшін осылай атады. 1974 жылдан 1983 жылға дейін Mensa International ұйымының екінші әлемдік президенті болды. Фуллер 28 АҚШ патентіне және көптеген құрметті докторлық дипломға ие болды. 1960 жылы Франклин институтының Франк П. Браун медалімен марапатталды. 1967 жылы Гарвард университетінің 1917 жылғы түлектерінің 50 жылдық мерейтойында (бірінші курстан шығарылғаннан кейін) Phi Beta Kappa құрметті мүшесі болып сайланды. 1968 жылы Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. Сол жылы Ұлттық дизайн академиясының қауымдасқан мүшесі болып сайланды. 1970 жылы толық академик атағын алды, сондай-ақ Америка сәулетшілер институтының алтын медалімен марапатталды. 1970 жылы Alpha Rho Chi (APX) архитектура және оған байланысты өнер саласындағы ұлттық бауырластығынан Мастер Архитектор атағын алды. 1976 жылы Сент-Луис университеті кітапханасының серіктестерінен Сент-Луис әдеби сыйлығын алды. 1977 жылы Америка жетістіктері академиясының Алтын тақта сыйлығымен марапатталды. Ол сонымен қатар көптеген басқа да марапаттар алды, оның ішінде 1983 жылдың 23 ақпанында президент Рональд Рейган тапсырған Президенттік бостандық медалін.

Өмір және жұмыс

Фуллер 1895 жылғы 12 шілдеде Массачусетс штатының Милтон қаласында Ричард Бакминстер Фуллер мен Каролина Уолкотт Эндрюстің ұлы ретінде дүниеге келді, сондай-ақ американдық журналист, сыншы және американдық трансцендентализм қозғалысымен байланысты әйелдер құқығын қорғаушы Маргарет Фуллердің шөбересі болды. Ерекше ортаңғы ат, Бакминстер, – ата-бабалар әулетінің есімі. Бала кезінде Ричард Бакминстер Фуллер өзінің атының көптеген нұсқаларын сынап көрді. Ол әр жыл сайын Мэн штатындағы Медведь аралындағы отбасының жазғы демалыс үйінің қонақтар кітабына әртүрлі қолтаңба қоятын. Соңында ол Р. Бакминстер Фуллер деген атқа тоқтады. Фуллер өзінің жастық шағының көп бөлігін Медведь аралында, Мэн жағалауындағы Пенобскот шығанағында өткізді. Ол Фробель балабақшасына қатысты. Ол мектепте геометрияны оқыту әдісіне наразы болды, тақтадағы нүкте "бос" математикалық нүкте болып табылады деген пікірге де, түзудің шексіздікке дейін созылуы мүмкін дегенге де келіспеді. Оның ойынша, мұның бәрі логикаға сыймайды және оның синергетикалық еңбектеріне әкелді. Ол көбінесе орманнан тапқан материалдардан заттар жасап, кейде өзіне құралдар дайындап алатын. Ол кішкентай қайықтарды қолмен жылжытуға арналған жаңа құрылғыны жобалады. 12 жасында ол қайықты жылжыту үшін "итеру-тарту" жүйесін ойлап тапты, ол кері тігілген қолшатырды, қайықтың корпусына қарапайым құлыппен жалғап, пайдаланушыға бағытты сақтай отырып, қайықты жылжытуға мүмкіндік берді. Кейінірек Фуллер "ойлап табу" терминіне қарсы болды. Бірнеше жыл өткен соң, ол осы тәжірибе оған дизайнға ғана емес, сонымен қатар кейінірек жобаларына қажет болатын материалдарды білу және тану әдетін сыйлағанын түсінді. Фуллер машина жасаушының куәлігін алды және металл өңдеу саласында қолданылатын пресс-тормоз, созу пресі және басқа да құралдар мен жабдықтарды қалай пайдалану керектігін білді.

Білім

Фуллер Массачусетс штатындағы Милтон академиясын бітіріп, содан кейін Гарвард колледжінде оқыды, онда ол Адамс Хаусқа жататын. Ол Гарвардтан екі рет қуылды: біріншісі – барлық ақшасын водевиль труппасымен көңіл көтеруге жұмсағаны үшін, ал екіншісі, қайта қабылданғаннан кейін, "жауапкершіліксіздігі мен қызығушылық танытпағаны" үшін. Өзінің мойндауынша, ол бауырластық ортасына үйлеспейтін, ерекше адам болған.

Депрессия және эпифания

Фуллер өзінің өміріндегі шешуші жыл ретінде 1927 жылды еске алды. Оның қызы Александра 1922 жылы төрт жасқа толуға аздай қалғанда полиомиелит және жұлын қабынуының салдарынан қайтыс болды. Стэнфорд университетінің ғалымы Барри Кац, Фуллер туралы зерттеулер жасағанда, оның өмірінде депрессия мен үлкен қысылыс пайда болғанын көрсететін белгілер тапты. Фуллер қызының өлімі туралы көп ойланып, оның Фуллерлердің ылғалды және суық тұрғын үй жағдайымен байланысты болуы мүмкін деген күмәнді болды. Фуллер өміріне бағыт-бағдар және мақсат беретін маңызды оқиғаға тап болғанын айтты. Ол өзін бірнеше метр биіктікте, ақ жарық шармен оралып тұрғандай сезінді. Дауыс тікелей Фуллермен сөйлесіп, былай деді:

"Енді сен ойларыңа уақытша растау күтуің қажет емес. Сен шындықты ойлайсың. Өзіңді жоюға құқығың жоқ. Сен өзіңе тиесілі емессің. Сен Ғайынатқа жатасың. Маңыздылығың сен үшін мәңгілікке дейін белгісіз болып қалуы мүмкін, бірақ тәжірибеңді басқалардың ең жоғары пайдасына айналдыруға тырыссаң, өз рөліңді орындап жатырсың деп есептеуге болады."

Соңында ол "бір адамның әлемді өзгертуге және барлық адамзатқа пайда әкелуге қандай үлес қоса алатынын" анықтау үшін тәжірибе жасауға бел буды. Өмірінің кейінгі жылдарында сөз сөйлегенде Фуллер Мичиган көліндегі оқиғасы туралы және оның өміріне тигізген трансформациялық әсері туралы жиі айтатын.

Қайтару

1927 жылы Фуллер тәуелсіз ойлауға бел буды, бұл "әлемді басқаратын қағидаларды іздеу және оларға сәйкес адамзаттың эволюциясын дамытуға көмектесу – барлық адамдардың әр жерде көбірек мүмкіндіктерге ие болуы үшін аздан көп нәрсе жасау жолдарын табу" міндеттемесін де қамтыды. 1928 жылы Фуллер Гринвич Виллиджде тұрып, көп уақытын танымал "Романи Мари" кафесінде өткізді, онда ол бірнеше жыл бұрын Мари мен Юджин О'Ниллмен кеш бойы әңгімелескен еді. Фуллер кафе ішін безендіру жұмысын тамақ алмастырып қабылдады, ал кафеде Dymaxion үйінің үлгілері қойылды. 1929 жылы Исаму Ногучи келді – Маридің ескі досы Константин Бранкузи оны сол жерге бағыттап, Аурель Персудың жақындағы жұмысына негізделген Dymaxion машинасын модельдеуге шақырды. Осылай олардың өмір бойына созылған достығы басталды.

Димаксион хронофайлы

Жарты ғасыр бойы Фуллер көптеген идеялар, жобалар мен өнертабыстарды, әсіресе практикалық, арзан баспана және көлік саласында дамытты. Ол өмірін, философиясын және идеяларын күнделікті жазбалар (кейін Dymaxion Chronofile деп аталды) және жиырма сегіз жарияланым арқылы ұқыптап құжаттады. Фуллер кейбір тәжірибелерін мұраға алған қаржымен қаржыландырды, ал кейде әріптестерінің инвестицияларымен толықтырды, мысалы, Dymaxion автомобиль жобасы.

Әлемдік сахна

Халықаралық танылу 1950-ші жылдары үлкен геодезиялық күмбездердің табысымен басталды. Фуллер 1949 жылы Ралидегі Солтүстік Каролина мемлекеттік университетінде дәріс берді, онда ол жақын досы және әріптесі болатын Джеймс Фитцгиббонмен танысты. Фитцгиббон Geodesics, Inc. және Synergetics, Inc. компанияларының директоры болды. Томас С. Говард екі компанияның да жетекші дизайнері, сәулетшісі және инженері болды. Солтүстік Каролина мемлекеттік университетінің популяциялық генетика факультетінің жаңа оқытушысы Ричард Левонтин Фуллерге күмбездің қабырғаларының ұзындығын есептеу үшін компьютерлік деректер ұсынды. Фуллер архитектор Шоджи Садаомен жұмыс істей бастады. Бұл ғимарат қазір "Монреаль биосферасы" деп аталады. 1962 жылы суретші және зерттеуші Джон МакХейл Фуллер туралы алғашқы монографиясын жазды, ол Нью-Йоркте Джордж Бразиллер баспасынан шықты. 1959 жылғы жазда пәтерде болған өрттен кейін модельдерін қайта жасау үшін бірнеше Оңтүстік Иллинойс университеті Карбондейл (SIU) аспиранттарын жұмысқа алғаннан кейін, Фуллер көп жылғы досы Гарольд Коэнның шақыруымен мекеменің Сурет және Дизайн мектебінде "дизайн ғылымдарын зерттеу" саласының ғылыми профессоры болып жұмысқа орналасты. SIU архитектурасының профессоры Джон Дэвидің айтуынша, бұл лауазым "көптеген оқытушылық қызметтерден гөрі танымал рөлге жақын болды", онда Фуллер аз ғана курстар оқыды және жыл бойына кем дегенде екі ай кампуста болуы талап етілді. Дегенмен, оның Карбондейлдегі уақыты "өте жемісті" болды және Фуллер 1968 жылы университет профессоры, ал 1972 жылы ерекше университет профессоры атанды. Осы кезеңде ол сонымен қатар Филадельфия аймағындағы институттар консорциумында бірлескен стипендия алды, оның ішінде Пенсильвания университеті, Брин-Мор колледжі, Хаверфорд колледжі, Свартмор колледжі және Университет қаласының ғылым орталығы кірді; осы байланыстың нәтижесінде Пенсильвания университеті оны 1975 жылы зейнеткер профессор атанды. Оның сөйлеген сөзін АА Архитектура мектебінің архивінен көруге болады, онда ол сэр Роберт Сенсберидің кіріспе сөзінен және Фостердің негізгі баяндамасынан кейін сөйледі.

International recognition began with the success of huge geodesic domes during the 1950s. Fuller lectured at North Carolina State University in Raleigh in 1949, where he met James Fitzgibbon, who would become a close friend and colleague. Fitzgibbon was director of Geodesics, Inc. and Synergetics, Inc. the first licensees to design geodesic domes. Thomas C. Howard was lead designer, architect, and engineer for both companies. Richard Lewontin, a new faculty member in population genetics at North Carolina State University, provided Fuller with computer calculations for the lengths of the domes' edges. Fuller began working with architect Shoji Sadao This building is now the "Montreal Biosphère". In 1962, the artist and searcher John McHale wrote the first monograph on Fuller, published by George Braziller in New York. After employing several Southern Illinois University Carbondale (SIU) graduate students to rebuild his models following an apartment fire in the summer of 1959, Fuller was recruited by longtime friend Harold Cohen to serve as a research professor of "design science exploration" at the institution's School of Art and Design. According to SIU architecture professor Jon Davey, the position was "unlike most faculty appointments more a celebrity role than a teaching job" in which Fuller offered few courses and was only stipulated to spend two months per year on campus. Nevertheless, his time in Carbondale was "extremely productive", and Fuller was promoted to university professor in 1968 and distinguished university professor in 1972. During this period, he also held a joint fellowship at a consortium of Philadelphia area institutions, including the University of Pennsylvania, Bryn Mawr College, Haverford College, Swarthmore College, and the University City Science Center; as a result of this affiliation, the University of Pennsylvania appointed him university professor emeritus in 1975. His speech can be watched in the archives of the AA School of Architecture, in which he spoke after Sir Robert Sainsbury's introductory speech and Foster's keynote address.

Философия

Бакминстер Фуллер унитариандық болды, және оның атасы Артур Бакминстер Фуллер (Маргарет Фуллердің інісі) сияқты унитариандық дін қызметкері болды. Фуллер сонымен қатар Жердің шекті ресурстарын білетін ертедегі экологиялық белсенді болды және ол "эфемеризация" деп атаған қағидатты алға тартты, ол футурист және Фуллер шәкірті Стюарт Брэндтің айтуынша "кемімен көбін жасау" деп анықталды. Шикі, тиімсіз өнімдерден алынған ресурстар мен қалдықтар қайта өңделіп, құнды өнімдер жасалуы мүмкін, осылайша бүкіл процестің тиімділігі артады. Фуллер сондай-ақ геометриялық ұғымдарды пайдалана отырып, тәжірибелерді жеткізу үшін кеңінен қолданылатын синергетика терминін және нақтырақ айтқанда, трансформациядағы жүйелерді эмпирикалық зерттеуді енгізді; оның назары кез-келген оқшауланған компоненттердің мінез-құлқымен болжауға болмайтын жалпы жүйелік мінез-құлыққа аударылды. Фуллер жаһандық ойлаудың ізашары болды және сәулет, инженерлік және дизайн салаларында энергия мен материал тиімділігін зерттеді. Өзінің "Критикалық жол" (1981) атты кітабында ол Франсуа де Шаденедестің (1920-1999) мұнайды қазіргі энергия "бюджеті" (негізінен, таза күн сәулесінің мөлшері) тұрғысынан алғанда, табиғатқа "бір миллион доллардан астам" АҚШ галлоны ($300,000 литр) өндіруге шығындалғанын айтты. Осы тұрғыдан алғанда, оны көлікте отын ретінде пайдалану жұмыс істейтін адамдар үшін нақты табысқа қарағанда үлкен шығынға әкеледі. Оның пікірін қысқаша былай деп түйіндеуге болады: "Энергия дағдарысы жоқ, тек білімсіздік дағдарысы бар". Фуллер қазіргі әлеуметтік-экономикалық жүйеде тұрақтылық пен адам өмір сүруіне алаңдаушылық білдірсе де, ол адамзат болашағына оң көзбен қарады. Байлықты білім тұрғысынан "өмірдің барлық өсу қажеттіліктерін қорғау, тәрбиелеу, қолдау және қамтамасыз етудің технологиялық қабілеті" деп анықтаған "Жер ғарыш кемесі" жағдайының талдауы оны 1970-ші жылдары белгілі бір уақытта адамзат бұрын-соңды болмаған жағдайға жетті деген тұжырымға әкелді. Ол жер бетінен алынған қайта өңдеуге болатын негізгі ресурстардың санымен бірге тиісті білімнің жинақталуы маңызды деңгейге жетіп, қажеттіліктер үшін бәсекелестік қажетсіз болды деп сенді. Бірлесіп жұмыс істеу өмір сүрудің ең жақсы стратегиясына айналды. Ол: "Өзін-өзі бағалаудың қажеті жоқ, сондықтан соғыс ақылға сыймайды". Ол бұрынғы утопиялық жоспарларды тым ерекше деп сынға алды және бұл олардың сәтсіздіктерінің негізгі себебі деп ойлады. Ол үшін утопияға барлық адам кіруі керек деп ойлады. Фуллерге Альфред Корзибскийдің жалпы семантика туралы идеясы әсер етті. 1950 жылдары Фуллер Жалпы Семантика Институты ұйымдастырған семинарлар мен шеберлік сабақтарына қатысып, 1955 жылы жыл сайынғы Альфред Корзибскийге арналған естелік лекциясын оқыды. Корзибский өзінің "Синергетика" кітабының кіріспесінде аталады. Олардың екеуі де жалпы семантиканы қалыптастыруда айтарлықтай ұқсастықтар бар. 1970 жылы жазған "Мен етістік сияқтымын" атты кітабында ол былай деп жазды: "Мен қазіргі уақытта Жерде өмір сүремін және өзімнің не екенімді білмеймін. Мен өзімнің бір категорияға жатпайтынымды білемін. Мен "зат есім" емеспін. Мен - бұл етістік, эволюциялық процесс, ғаламның ажырамас бөлігі". Фуллер ғаламның табиғи аналитикалық геометриясы тетраэдрлер массивтеріне негізделген деп жазды. Ол бұны шарлардың тығыз орналасуынан бастап, кеңістіктегі затты тұрақтандыру үшін қажетті қысымды немесе кернеу мүшелерінің санын алу арқылы бірнеше жолмен дамытты. Бір растау нәтижесі - ең мықты гомогенді тор циклдік тетраэдр болып табылады. Ол Drop City сияқты дизайн, сәулет және "басқаша" қауымдастықтардың гуруына айналды, ол эксперименталды суретшілер қауымдастығы болды, оған ол 1966 жылы "поэтикалық экономикалық" күмбезді тіршілік құрылымдары үшін "Димаксион сыйлығын" берді.

Buckminster Fuller was a Unitarian, and, like his grandfather Arthur Buckminster Fuller (brother of Margaret Fuller), a Unitarian minister. Fuller was also an early environmental activist, aware of Earth's finite resources, and promoted a principle he termed "ephemeralization", which, according to futurist and Fuller disciple Stewart Brand, was defined as "doing more with less". Resources and waste from crude, inefficient products could be recycled into making more valuable products, thus increasing the efficiency of the entire process. Fuller also coined the word synergetics, a catch all term used broadly for communicating experiences using geometric concepts, and more specifically, the empirical study of systems in transformation; his focus was on total system behavior unpredicted by the behavior of any isolated components. Fuller was a pioneer in thinking globally, and explored energy and material efficiency in the fields of architecture, engineering, and design. In his book Critical Path (1981) he cited the opinion of François de Chadenèdes (1920 1999) that petroleum, from the standpoint of its replacement cost in our current energy "budget" (essentially, the net incoming solar flux), had cost nature "over a million dollars" per U. S. gallon ($300,000 per litre) to produce. From this point of view, its use as a transportation fuel by people commuting to work represents a huge net loss compared to their actual earnings. An encapsulation quotation of his views might best be summed up as: "There is no energy crisis, only a crisis of ignorance." Though Fuller was concerned about sustainability and human survival under the existing socioeconomic system, he remained optimistic about humanity's future. Defining wealth in terms of knowledge, as the "technological ability to protect, nurture, support, and accommodate all growth needs of life", his analysis of the condition of "Spaceship Earth" caused him to conclude that at a certain time during the 1970s, humanity had attained an unprecedented state. He was convinced that the accumulation of relevant knowledge, combined with the quantities of major recyclable resources that had already been extracted from the earth, had attained a critical level, such that competition for necessities had become unnecessary. Cooperation had become the optimum survival strategy. He declared: "selfishness is unnecessary and hence forth unrationalizable War is obsolete." He criticized previous utopian schemes as too exclusive, and thought this was a major source of their failure. To work, he thought that a utopia needed to include everyone. Fuller was influenced by Alfred Korzybski's idea of general semantics. In the 1950s, Fuller attended seminars and workshops organized by the Institute of General Semantics, and he delivered the annual Alfred Korzybski Memorial Lecture in 1955. Korzybski is mentioned in the Introduction of his book Synergetics. The two shared a remarkable amount of similarity in their formulations of general semantics. In his 1970 book I Seem To Be a Verb, he wrote: "I live on Earth at present, and I don't know what I am. I know that I am not a category. I am not a thing—a noun. I seem to be a verb, an evolutionary process—an integral function of the universe." Fuller wrote that the natural analytic geometry of the universe was based on arrays of tetrahedra. He developed this in several ways, from the close packing of spheres and the number of compressive or tensile members required to stabilize an object in space. One confirming result was that the strongest possible homogeneous truss is cyclically tetrahedral. He had become a guru of the design, architecture, and "alternative" communities, such as Drop City, the community of experimental artists to whom he awarded the 1966 "Dymaxion Award" for "poetically economic" domed living structures.

Геодезиялық күмбез

Фуллер ең әйгілі геодезиялық күмбездерімен танымал болды – олар әскери радар станцияларының, азаматтық ғимараттардың, экологиялық наразылық лагерьлерінің және көрмелердегі тартымды орындардың құрамына кірді. Фуллердің жұмысынан 28 жыл бұрын салынған Zeiss планетарийының Вальтер Бауэрсфельд жасаған геодезиялық дизайлын қарастырғанда, Фуллердің геодезиялық күмбезге алған патенті (АҚШ 2,682,235; 1954 жылы тіркелген) Бауэрсфельдтің дизайнымен толық сәйкес екені анықталады. Олардың құрылысы негізгі принциптерді кеңейту арқылы қарапайым "тенсегриттік" құрылымдарды (тетраэдр, октаэдр және шарлардың ең тығыз орналасуын) құруға негізделген, бұл оларды жеңіл және тұрақты етеді. Геодезиялық күмбез – Фуллердің табиғаттың құрылыс принциптерін зерттеуінің және дизайндық шешімдер табуға бағытталған ізденісінің нәтижесі болды. Фуллердің күмбезі Джон Бруннердің Хьюго сыйлығын жеңіп алған "Stand on Zanzibar" романында айтылады, онда геодезиялық күмбез Манхэттен аралын толығымен жабады және күмбез астындағы үлкен ауа массасының ыстық ауа шарларының әсерінен ауада қалықтайды (сондай-ақ, жеңіл материалдардан жасалған болуы мүмкін).

Көлік

Димаксион – Фуллер жобалаған көлік, 1933-1934 жылдары Чикагода өткен «ХХ ғасыр прогресі» дүниежүзілік көрмесінде ерекше көзге түсті. Ұлы депрессия кезінде Фуллер Dymaxion корпорациясын құрып, танымал кеме жасаушы Старлинг Берджесс және 27 жұмысшыдан тұратын командамен бірге үш прототип жасады – бұл үшін қайырымдылықпен жиналған ақша мен отбасылық мұра қолданылды. Фуллер «Димаксион» сөзін «динамикалық», «максимум» және «кернеу» сөздерінің бірігімінен туындағандығын айтты, бұл оның зерттеу мақсатын – «минималды энергия жұмсау арқылы максималды пайда алуды» қамтиды. Димаксион автомобиль емес, керісінше, бір күні ұшуға, қонуға және жүруге арналған көлік құралының «жерде таксилеу режимі» болды – әуе, құрлық және су үшін «Жалпы Орталық Көлік». Фуллер қону және басқару қасиеттеріне назар аударды және оның басқарудағы айқын шектеулерін атап өтті. Команда платформаны жетілдіріп, жақсартты.

Іске қосылғаннан кейін көп ұзамай, прототип аударылып құлап, Димаксионның жүргізушісі қаза тауып, жолаушылары ауыр жарақат алды. Фуллер апатты Димаксионмен соқтығысқан екінші көлікке жабалап айыптады. Алайда, куәгерлер екінші көлік Димаксион аударыла бастағаннан кейін ғана соқтығысқандығын хабарлады. – соңында үшеуін де сатып, Dymaxion корпорациясын таратып, Димаксионның ешқашан коммерциялық жоба ретінде қарастырылмағанын мәлімдеді. Үш түпнұсқа прототиптің біреуі сақталған.

Тұрғын үй

Фуллердің энергия тиімділігі мен арзан Dymaxion үйі көп қызығушылық тудырды, бірақ тек екі прототип салынды. Бұл жерде "Dymaxion" термині "радикалды берік және жеңіл тенсегритті құрылымды" білдіру үшін қолданылады. Фуллердің Dymaxion үйлерінің бірі Мичиган штатының Дирборн қаласындағы Генри Форд мұражайында тұрақты экспонат ретінде қойылған. 1940 жылдардың ортасында жобаланған және жасалған бұл прототип дөңгелек құрылым (купол емес), белгілі бір медузалардың жалпақталған "қоңырауына" ұқсас пішінде. Онда айналып тұратын шкафтар мен суды аз тұтынуға мүмкіндік беретін майысқан душ сияқты бірнеше жаңашылдықтар бар. Фуллердің өмірбаянын жазған Стив Крукстің айтуынша, үй екі цилиндрлі жәшікте жеткізілуі үшін жобаланған, ал ішкі түстер жергілікті дилерлерден алуға болатын. Үйдің үстіңгі бөлігіндегі дөңгелек құрылым орталық тіреуге айналып, салқындату және ауа айналымын қамтамасыз ету үшін табиғи желді пайдалану үшін жасалған. Алғашқы екі онжылдық бұрын ойлап табылған және Канзас штатының Уичита қаласында жасалған үй жеңіл, желді аймақтарға бейімделген, арзан өндірілген және жинауға оңай болған. Dymaxion үйі жеңіл салмағы мен көшіруге қолайлылығының арқасында, оңай жылжып тұруды қалайтын адамдар мен отбасылар үшін идеалды баспана болып табылуы тиіс еді. Дизайнға "Өмірмен қадам жасау бөлмесі" кірді, онда карталар, кестелер және саяхаттауға көмектесетін құралдар жиналған. Ол екінші дүниежүзілік соғыста ұшақтарды өндірген зауыттарда, жұмысшылармен және технологиялармен жасалуы жоспарланған. Ол металдан салынған және жылтыратылған алюминиймен қапталған, сол кездегі заманауи стильде болды. Негізгі модельдің ауданы шамамен белгілі бір мәнді құрады. Жарияланудың нәтижесінде соғыстан кейінгі жылдардың басында көптеген тапсырыстар түсті, бірақ Фуллер мен басқалар үйлерді өндіру үшін құрған компания басқару мәселелеріне байланысты банкрот болды. 1967 жылы Фуллер "Тритон қаласы" деп аталатын теңіздегі қала тұжырымдамасын жасады және келесі жылы жоба туралы есеп жариялады. Қаланың модельдері президент Линдон Б. Джонсонның қызығушылығын тудырды, ол қызметтен кеткеннен кейін оларды Линдон Бейнс Джонсон кітапханасы мен мұражайына орналастырды. 1969 жылы Фуллер Нью-Йорктегі Отиско қаласындағы орналасқан жерімен аталған Отиско жобасын бастады. Жобада бетонды бүркумен жіппен қапталған сымды құрылымдарды жасау және көрсету жұмыстары жүргізілді, олар құю қалыптарын, басқа да жанасатын беттерді немесе көтеруді пайдаланбай, үлкен көлемде, жүк көтергіш, кең көлемді құрылымдарды салуға мүмкіндік берді. Алғашқы әдіс дөңгелек бетон негізін пайдаланды, онда тіреу тіректері орнатылды. Содан кейін, ұзындығына сәйкес кесілген және ұштары жалпақталған құбырлар бір-біріне бұрандалармен бекітіліп, 22 жақты жарты шар тәрізді дуодека ромбикаэдр геодезиялық құрылымды құрады, оның аралығы 60 футқа (18 метрге) дейін жетеді. Содан кейін форма 1/4 дюймдік сым торларының қабаттарымен жабылды, олар бұрмаланған байламдармен бекітілді. Құрылымға бетон бүркіліп, қатты қабат пайда болды, ол қатайғаннан кейін әртүрлі дәстүрлі тәсілдермен қосылатын қосымша бетонды қабылдауға болатын. Фуллер бұл ғимараттарды монолитті темірбетонды геодезиялық күмбездер деп атады. Алайда, терезелер мен есіктерді орнату үшін құбырлы қаңқа формасы қиындық туғызды. Оның орнына бетон негізіне тік орнатылған темір арматура орнатылды, содан кейін ішкі жағына бүгіліп, күмбездің сым тәрізді құрылымын жасау үшін дәнекерленді, бұл қанағаттанарлық нәтиже берді. Бұл әдіспен салынған үш қабатқа дейінгі күмбездер өте берік болды. Конустар, пирамидалар және аркалар сияқты басқа да пішіндер де осылай бейімделуге болатындығы анықталды. Жоба Сиракуза университетінің грантымен жүзеге асырылды және U.S. Steel (арматура), Johnson Wire Corp (сым тор) және Portland Cement Company (бетон) демеушілік етті. Бос кеңістікте үлкен, күрделі жүк көтергіш бетонды құрылымдарды салу мүмкіндігі сәулет өнерінде көптеген жаңа мүмкіндіктерді ашады және Фуллердің ең маңызды жетістіктерінің бірі болып саналады.

Fuller's energy efficient and inexpensive Dymaxion house garnered much interest, but only two prototypes were ever produced. Here the term "Dymaxion" is used in effect to signify a "radically strong and light tensegrity structure". One of Fuller's Dymaxion Houses is on display as a permanent exhibit at the Henry Ford Museum in Dearborn, Michigan. Designed and developed during the mid 1940s, this prototype is a round structure (not a dome), shaped something like the flattened "bell" of certain jellyfish. It has several innovative features, including revolving dresser drawers, and a fine mist shower that reduces water consumption. According to Fuller biographer Steve Crooks, the house was designed to be delivered in two cylindrical packages, with interior color panels available at local dealers. A circular structure at the top of the house was designed to rotate around a central mast to use natural winds for cooling and air circulation. Conceived nearly two decades earlier, and developed in Wichita, Kansas, the house was designed to be lightweight, adapted to windy climates, cheap to produce and easy to assemble. Because of its light weight and portability, the Dymaxion House was intended to be the ideal housing for individuals and families who wanted the option of easy mobility. The design included a "Go Ahead With Life Room" stocked with maps, charts, and helpful tools for travel "through time and space". It was to be produced using factories, workers, and technologies that had produced World War II aircraft. It looked ultramodern at the time, built of metal, and sheathed in polished aluminum. The basic model enclosed of floor area. Due to publicity, there were many orders during the early Post War years, but the company that Fuller and others had formed to produce the houses failed due to management problems. In 1967, Fuller developed a concept for an offshore floating city named Triton City and published a report on the design the following year. Models of the city aroused the interest of President Lyndon B. Johnson who, after leaving office, had them placed in the Lyndon Baines Johnson Library and Museum. In 1969, Fuller began the Otisco Project, named after its location in Otisco, New York. The project developed and demonstrated concrete spray with mesh covered wireforms for producing large scale, load bearing spanning structures built on site, without the use of pouring molds, other adjacent surfaces, or hoisting. The initial method used a circular concrete footing in which anchor posts were set. Tubes cut to length and with ends flattened were then bolted together to form a duodeca rhombicahedron (22 sided hemisphere) geodesic structure with spans ranging to 60 feet (18 m). The form was then draped with layers of ¼ inch wire mesh attached by twist ties. Concrete was sprayed onto the structure, building up a solid layer which, when cured, would support additional concrete to be added by a variety of traditional means. Fuller referred to these buildings as monolithic ferroconcrete geodesic domes. However, the tubular frame form proved problematic for setting windows and doors. It was replaced by an iron rebar set vertically in the concrete footing and then bent inward and welded in place to create the dome's wireform structure and performed satisfactorily. Domes up to three stories tall built with this method proved to be remarkably strong. Other shapes such as cones, pyramids, and arches proved equally adaptable. The project was enabled by a grant underwritten by Syracuse University and sponsored by U. S. Steel (rebar), the Johnson Wire Corp (mesh), and Portland Cement Company (concrete). The ability to build large complex load bearing concrete spanning structures in free space would open many possibilities in architecture, and is considered one of Fuller's greatest contributions.

Димаксион картасы және Әлемдік ойын

Фуллер, әріптес картографы Шодзи Садаомен бірге, Димаксион картасы деп аталатын баламалы проекциялық картаны да жасады. Бұл карта Жердің құрлықтарын жазық бетке проекциялағанда немесе басып шығарғанда ең аз бұрмалаумен көрсету үшін жасалған. 1960 жылдары Фуллер әлемдік ойынды – 70х35 фут өлшемді Димаксион картасында ойналатын, ойыншылар әлемдік мәселелерді шешуге тырысатын, бірлескен симуляциялық ойынды ұсынды. Фуллердің сөздерімен айтқанда, бұл симуляциялық ойынның мақсаты – "адамзаттың 100% үшін, ең қысқа уақыт ішінде, өзінен туындайтын ынтымақтастық арқылы, экологиялық зиян келтірмей және ешкімді кемсітпей әлемді жақсы қылу".

Сыртқы көрінісі мен стилі

Бакминстер Фуллер өмірінің алғашқы бес жылында диагноз қойылмаған, жоғары даралықты түзету үшін қалың линзалы көзілдірік таққан. Фуллердің есту қабілеті Бірінші дүниежүзілік соғыстағы теңіз қызметі кезінде зардап шекті және 1960 жылдары нашарлады. Фуллер 1970 жылдардан бастап электронды есту аппараттарын қолданды. Фуллер адамның сенімділігіне сыртқы түрінің маңызды екенін түсінді және өзіне назар аудармау үшін көзге түспейтін киім кию арқылы "көрінбейтін адам" болуға бекінді.

Өмір салты

1960 жылдардан бастап әлемдік деңгейде танымал болған Фуллер жиі ұшатын, уақыт белдеулерін кесіп өтіп дәріс оқитын. 1960 және 1970 жылдары ол бір уақытта үш сағатқа қарап отырды: біреуі Оңтүстік Иллинойс университетіндегі кеңсесінің уақыты үшін, біреуі келесі сапарына баратын жердің уақыты үшін, ал үшіншісі ол қазіргі уақытта жүрген жердің уақыты үшін. 1970 жылдары Фуллер жылына шамамен 65 түн "үйінде" (Иллинойс штатының Карбондейл қаласындағы жеке үйі, Мэн штатының Медведь аралындағы демалыс орны және Калифорния штатының Пасифик Палисадес қаласындағы қызының үйі) өткізді. Ал қалған 300 түнін ол дәріс оқу және консультациялық сапарларында барған жерлердегі қонақүйлерде өткізді. Фуллер шаршағанша жұмыс істеп, содан кейін қысқа ұйқыға жиналды. Әдетте ол әр 6 сағат сайын 30 минуттан ұйықтады. Бұл оған күніне "жиырма екі сағат ойлауға" мүмкіндік берді, бұл оның жұмыстық өнімділігін арттырды. Осы әдеттен енді өзі қатыспаса да, 1943 жылы Фуллер Америка Құрама Штаттарының Екінші дүниежүзілік соғысты жеңуі үшін қолдануға болатын стратегия ретінде Димаксиондық ұйқыны ұсынды. Барри Фарреллдің "Лайф" журналында жазғанынша, Фуллер 1970 жылы Фарреллдің Медведь аралына сапары кезінде түн бойы хаттарға жауап беріп отырған. Егер біреудің өмірін, 1890 жылдардан бастап, өте әртүрлі әлемнен ғасыр басына дейін, сіздің өміріңіздің соңына дейін толыққанды жазып алса... Мен осындай адамның жақсы жазбасын жасауға шешім қабылдадым, және бұл мен үшін не дұрыс, не бұрыс екенін бағалай алмаймын дегенді білдірді. Мен бәрін жазуым керек болды, сондықтан өте мұқият жазба бастадым.

Тіл және неологизмдер

Бакминстер Фуллер ерекше стильмен сөйлеп, жазып, әлемді мүмкіндігінше дәл сипаттаудың маңызды екенін айтты. Фуллер көбінесе ұзын, біріккен сөйлемдер құрастырып, ерекше күрделі сөздерді (omniwell informed, intertransformative, omni interaccommodative, omniself regenerative) және өзі ойлап тапқан терминдерді қолданды. Оның сөйлеу стиліне прогрессивті түрде жылдамдап, деміксіз сөйлеу және ойдың еркін ағысы тән болды, оны Фуллер "дауыстап ойлау" деп сипаттады. Фуллердің құрғақ дауысы мен Нью-Англияның ротикалық емес акцентімен біріккен әсер әртүрлі жағдайларда "гипноздық" немесе "қамқорлыққа толы" деп есептелді. Фуллер "Universe" сөзін анықталмаған немесе белгісіз артикльдерсіз (the немесе a) қолданды және әрқашан үлкен әріппен жазды. Фуллер былай деп жазды: "Universe дегенім: адамзаттың саналы түрде түсінген және (өзіне немесе басқаларға) жеткізген барлық тәжірибелерінің жиынтығы". Фуллердің пікірінше, "төмен" және "жоғары" сөздері адам тәжірибесімен үйлеспейтін жазықтық бағытын білдіретіндіктен қолайсыз. Оның ойынша, "ішінде" және "сыртта" сөздерін қолдану керек, өйткені олар объектінің гравитациялық орталыққа, яғни Жерге қатысын жақсырақ сипаттайды. "Мен аудиторияға 'Мен сыртқа' және 'ішке' деймін деп кеңес беремін. Алдымен оларға бұл сәл қызық көрінеді, барлығы күледі. Бірақ егер олар бірнеше күн бойы көңіл көтеру үшін 'ішке' және 'сыртқа' деп айтып көрсе, олар Жердің ортасына қатысты ішке және сыртқа қарай қозғалып жатқанын сезіне бастайды, ол біздің ғарыш кемесі Жер. Алғаш рет олар шын мәнінде 'нақты' сезімдерді бастан кешіреді". Фуллер "дүниежүзілік" деген сөздің орнына "дүние айналасы" терминін қолдануды ұнатты. Жеткілікті Жер туралы жалпы сенім классикалық антикалық дәуірде жойылды, сондықтан Жердің бетін атағанда "кең" деген сөзді қолдану анахронизм болып табылады. Сфералық бетінің ауданы бар және көлемді қамтиды, бірақ ені жоқ. Фуллер ескірген ғылыми идеяларды ойсыз қолдану интуицияны бұзады және адастырады деп есептеді. Аллегра Фуллер Снайдердің айтуынша, Фуллерлер отбасы бірлесіп ойлап тапқан басқа неологизмдер - "күн көру" және "күн тұтылу" терминдері, олар "күн шығысы" мен "күн батуын" ауыстырды, бұл көбінесе коперникшілік аспан механикасының геоцентрикалық көзқарасын жоюға бағытталған. Фуллер сондай-ақ қару-жараққа (немесе "өлтіру құралдарына") қарама-қарсы "тіршілік" сөзін ойлап тапты, бұл барлық адам, өсімдік және Жер өмірін қолдап отырған нәрсені білдіреді. "Архитектура мамандығы – азаматтық, теңіз, авиациялық және ғарыш мамандықтары – әрқашан қару-жараққа қарағанда, тіршілікке қатысты ең құзыретті ойлау жүргізілген орын болды". Тенсегриттік технологияны дамытуға үлкен үлес қосқанмен қатар, Фуллер "тенсегриттік" терминін ойлап тапты, ол "кернеулік тұтастық" сөздерінің біріктірілуінен құралған. "Тенсегриттік – бұл құрылымдық қатынас принципі, онда құрылымдық пішін жүйедегі шекті жабық, жан-жақты үздіксіз, кернеулік мінез-құлықпен қамтамасыз етіледі, ал үздіксіз және тек жергілікті қысылу мүшелерінің мінез-құлықтарымен емес. Тенсегриттік – бұл бір нәрседен екіншісіне дейін үзіліп кетпей, бірінен соң бірі көбейіп отыру мүмкіндігі". "Димаксион" – "динамикалық ең жоғары кернеу" сөздерінің біріктірілуінен құралған. Оны 1929 жылы Чикагодағы Маршалл Филдс дүкенінің екі жарнамашысы Фуллердің болашақ үйдің бөлігі ретінде көрсетілген үйдің тұжырымдамасын сипаттау үшін ойлап тапты. Олар бұл терминді Фуллер өзінің дизайнын сипаттау үшін бірнеше рет қолданған үш сөзді пайдаланып жасады: динамикалық, ең жоғары және кернеулік. Фуллер сонымен қатар Жер ғарыш кемесі туралы түсінікті танымал етуге көмектесті: "Жер ғарыш кемесі туралы ең маңызды факт: онымен бірге нұсқаулық кітабы келмеді". "Космикалық ертегі" "Тетраскролл: Алтын сәбіз және үш аю" атты кітабының алғы сөзінде Фуллер өзінің ерекше сөйлеу стилі өзінің қызының игілігі үшін классикалық ертегіді көркемдеуден жылдар бойы өскенін, оған жаңа теорияларды зерттеуге және оларды қалай ұсынуға мүмкіндік беретінін айтты. Тетраскролл оқиғасы ақырында тетраэдрлі литографиялар жиынтығына көшірілді (осыдан шыққан атау), сонымен қатар дәстүрлі кітап ретінде жарияланды. Фуллердің тілі оның сенімділігіне қиындық туғызды. Джон Джулиус Норвич әлем сәулетінің жоспарланған тарихы үшін 600 сөзден тұратын кіріспеге тапсырыс беріп, 3500 сөзден тұратын ұсынысты алғандығын еске алды: Біз (1) ауыздың соңындағы құйылуды көреміз, өркениеттің төмендеуі (2) Майяның құрылыс негіздерінің тік сызығынан, (3) теңіз технологиясының күлімдейтін қисығынан, қанатты аэронавтиканың көтерілу бұрышынан адамзатты вертикальды сыртқы ғарышқа және ішкі микрокосмға қарай итермелейтін жағдайға дейін өзгереді, демек (4) адамдар жергілікті ортаны көрінбейтін электромагниттік өрістермен меңгергенде және радиоарналар арқылы мәңгілік үлгілер ретінде саяхаттағанда, тік сызықты және көрінбейтін архитектура. Норвич былай деп түсіндірді: "Оны ойланып, менің орнымда доктор Николаус Певснерді тағайындадым".

Buckminster Fuller spoke and wrote in a unique style and said it was important to describe the world as accurately as possible. Fuller often created long run on sentences and used unusual compound words (omniwell informed, intertransformative, omni interaccommodative, omniself regenerative), as well as terms he himself invented. His style of speech was characterized by progressively rapid and breathless delivery and rambling digressions of thought, which Fuller described as "thinking out loud". The effect, combined with Fuller's dry voice and non rhotic New England accent, was varyingly considered "hypnotic" or "overwhelming". Fuller used the word Universe without the definite or indefinite article (the or a) and always capitalized the word. Fuller wrote that "by Universe I mean: the aggregate of all humanity's consciously apprehended and communicated (to self or others) Experiences". The words "down" and "up", according to Fuller, are awkward in that they refer to a planar concept of direction inconsistent with human experience. The words "in" and "out" should be used instead, he argued, because they better describe an object's relation to a gravitational center, the Earth. "I suggest to audiences that they say, 'I'm going "outstairs" and "instairs."' At first that sounds strange to them; They all laugh about it. But if they try saying in and out for a few days in fun, they find themselves beginning to realize that they are indeed going inward and outward in respect to the center of Earth, which is our Spaceship Earth. And for the first time they begin to feel real 'reality.'" Fuller preferred the term "world around" to replace "worldwide". The general belief in a flat Earth died out in classical antiquity, so using "wide" is an anachronism when referring to the surface of the Earth—a spheroidal surface has area and encloses a volume but has no width. Fuller held that unthinking use of obsolete scientific ideas detracts from and misleads intuition. Other neologisms collectively invented by the Fuller family, according to Allegra Fuller Snyder, are the terms "sunsight" and "sunclipse", replacing "sunrise" and "sunset" to overturn the geocentric bias of most pre Copernican celestial mechanics. Fuller also invented the word "livingry", as opposed to weaponry (or "killingry"), to mean that which is in support of all human, plant, and Earth life. "The architectural profession—civil, naval, aeronautical, and astronautical—has always been the place where the most competent thinking is conducted regarding livingry, as opposed to weaponry." As well as contributing significantly to the development of tensegrity technology, Fuller invented the term "tensegrity", a portmanteau of "tensional integrity". "Tensegrity describes a structural relationship principle in which structural shape is guaranteed by the finitely closed, comprehensively continuous, tensional behaviors of the system and not by the discontinuous and exclusively local compressional member behaviors. Tensegrity provides the ability to yield increasingly without ultimately breaking or coming asunder." "Dymaxion" is a portmanteau of "dynamic maximum tension". It was invented around 1929 by two admen at Marshall Field's department store in Chicago to describe Fuller's concept house, which was shown as part of a house of the future store display. They created the term using three words that Fuller used repeatedly to describe his design – dynamic, maximum, and tension. Fuller also helped to popularize the concept of Spaceship Earth: "The most important fact about Spaceship Earth: an instruction manual didn't come with it." In the preface for his "cosmic fairy tale" Tetrascroll: Goldilocks and the Three Bears, Fuller stated that his distinctive speaking style grew out of years of embellishing the classic tale for the benefit of his daughter, allowing him to explore both his new theories and how to present them. The Tetrascroll narrative was eventually transcribed onto a set of tetrahedral lithographs (hence the name), as well as being published as a traditional book. Fuller's language posed problems for his credibility. John Julius Norwich recalled commissioning a 600 word introduction for a planned history of world architecture from him, and receiving a 3500 word proposal which ended:
We will see the (1) down at the mouth ends curvature of land civilisation's retrogression from the (2) straight raft line foundation of the Mayans' building foundation lines historically transformed to the (3) smiling, up end curvature of maritime technology transformed through the climbing angle of wingfoil aeronautics progressing humanity into the verticality of outward bound rocketry and inward bound microcosmy, ergo (4) the ultimately invisible and vertically lined architecture as humans master local environment with invisible electro magnetic fields while travelling by radio as immortal pattern integrities. Norwich commented: "On reflection, I asked Dr. Nikolaus Pevsner instead."

Танымал мәдениетте

Фуллер "Бабыл мұнарасы" ("The Tower of Babble") Godspell мюзиклынан цитата келтіреді: "Адам – үлгілер мен процестердің жиынтығы". Бельгиялық рок-тобы dEUS 2008 жылы шығарған Vantage Point альбомында Фуллерден шабыттанған "Архитектор" ("The Architect") әні жарияланды. Инди-топ Driftless Pony Club 2011 жылғы альбомын Фуллердің құрметіне "Бакминстер" ("Buckminster") деп атады. Альбомдағы әр ән оның өмірі мен еңбектеріне негізделген. 99% Invisible (2010–қазіргі уақытқа дейін) дизайн подкасты атауын Фуллердің сөзінен алды: "Сіздің қанша екеніңіздің тоқсан тоғыз пайызы көрінбейді және қол жеткізуге болмайды". Фуллер X-Men: Days of Future Past (2014) фильмінде Китти Прайд студенттерге утопиялық архитектура туралы лекция оқығанда қысқаша айтылады. Роберт Кийосакидің 2015 жылғы "Екінші мүмкіндік" ("Second Chance") кітабы Кийосакитің Фуллермен араласуымен, сондай-ақ Фуллердің ерекше соңғы кітабы "Гиганттардың шуағы" ("Grunch of Giants") туралы айтады. The House of Tomorrow (2017) фильмі, Питер Богнанидің 2010 жылғы осы аттас романы негізінде түсірілген, онда Эллен Бурстиннің кейіпкері Фуллерге әуес болады және Фуллермен нағыз өмірде дос болған ол кісінің теңізде жүзуі мен сөйлесу видеоларын қамтитын геодезиялық үйінің ретро-фьютуристік экскурсияларын ұсынады.