Эймонн Рош: Ирландия туған американдық сәулетшінің өмірі мен шығармалары

Кіріспе

Ирландияда туған американдық сәулетші (1922–2019)
Австралиялық регби футболшысы

Эамон Кевин Рош (14 маусым 1922 – 1 наурыз 2019) – ирландияда туған американдық Прицкер сыйлығының иегері, сәулетші. Ол АҚШ-та және шетелде 200-ден астам салынған жобалардың жобалау және бас жоспарлау жұмыстарына жауапты болды. Бұл жобалардың ішінде сегіз мұражай, 38 корпоративтік кеңсе, жеті ғылыми-зерттеу орталығы, өнер орталықтары, театрлар және алты университеттің кампусы ғимараттары бар. 1967 жылы ол Метрополитен өнер мұражайының бас жоспарын жасады, содан кейін жаңа қанаттардың барлығын және американдық және исламдық қанаттарын қайта ашуды қоса алғанда, көптеген коллекциялардың орнатылуын жобалады. Дублинде туып, Дублин университетінің колледжін бітірген Рош, Иллинойс технология институтында Людвиг Мис ван дер Рохемен бірге оқу үшін АҚШ-қа барды. АҚШ-та ол Ээро Саариненнің бас дизайнері болды және 1967 жылы жеке сәулет фирмасын ашты. Басқа да марапаттардың ішінде Рош 1982 жылы Прицкер сыйлығын, 1990 жылы Америка өнер және әдебиет академиясының алтын медалін және 1993 жылы AIA алтын медалін алды.

Өмірбаян

Дублинде дүниеге келген, бірақ Митчелстаунда өскен Рош Рокуэлл колледжінде оқып, 1945 жылы Дублин университетінің колледжін бітірді. Одан кейін 1945-1946 жылдары Майкл Скоттпен бірге жұмыс істеді. 1946 жылдың жазынан күзіне дейін ол Максвелл Фраймен Лондонда жұмыс істеді. 1947 жылы Гарвард, Йель және Иллинойс технология институтында аспирантураға түсуге өтініш білдірді және үш институтқа да қабылданды. 1948 жылы Иллинойс технология институтында Людвиг Мис ван дер Рогемен бірге оқу үшін Ирландиядан кетті. 1949 жылы ол Нью-Йорктегі Біріккен Ұлттар Ұйымының бас кеңсесінің жоспарлау кеңсесінде жұмыс істеді. 1950 жылы "Ээро Сааринен және серіктестері" фирмасына жұмысқа орналасты. Оның болашақ серіктесі Джон Динкелоу (1918-1991) 1951 жылы фирмаға қосылды және Рош осы жерде әйелі Джейнмен танысты. 1954 жылы ол Саариненнің бас дизайнер серіктесі болды және сол кезден бастап 1961 жылдың қыркүйегінде Саариненнің қайтысына дейін барлық жобаларға көмектесті. 1966 жылы Рош пен Динкелоу "Кевин Рош Джон Динкелоу және серіктестері" компаниясын құрып, Саариненнің жобаларын аяқтады. Олар Саариненнің аяқталмаған 12 ірі құрылысын аяқтады, оның ішінде Саариненнің ең танымал жұмыстарының кейбірі: Gateway Arch, Нью-Йорктегі JFK халықаралық әуежайындағы экспрессионистік TWA ұшу орталығы, Вашингтоннан тыс жердегі Dulles халықаралық әуежайы, Иллинойс штатындағы Молиндегі қатаң заманауи Джон Дир штаб-пәтері және Нью-Йорктегі CBS штаб-пәтері ғимараты. Осыдан кейін Рош пен Динкелудың алғашқы ірі тапсырысы Калифорнияның Оукленд мұражайы болды, бұл Калифорнияның өнер, табиғи тарихы және мәдени тарихы үшін кешен, оның дизайнында өзара байланысты террасалар мен шатырдағы бақтар бар. Қала табиғи тарихты, технологияны және өнерді орналастыру үшін монументалды ғимаратты жоспарлап отырды, ал Рош бірегей тұжырым ұсынды: ғимарат төрт блок аумақты қамтитын төменгі деңгейдегі бетон құрылымдар сериясы, үш деңгейде, әр деңгейдің террасасы төменгі сатының шатырын құрайды, яғни мұражай (үш бөлімде) шатырында саябақ бар. Бұл инновациялық шешім Роштің сауда белгісіне айналды. Бұл жобадан кейін Нью-Йорктегі Форд қоры ғимараты пайда болды, ол АҚШ-тағы бірінші ірі сәулет ғимараты болып саналады. Оның атақты атриумы барлық адамдарға қолжетімді қалалық жасыл кеңістікті құру идеясымен жобаланған және архитектурада экологиялық психологияны қолданудың алғашқы үлгісі болып табылады. 1968 жылы Architectural Record басылымы бұл ғимаратты "қалалық кеңістіктің жаңа түрі" деп таныды. Оукленд мұражайы мен Форд қорының құрметіне Кевин Рош Джон Динкелоу және серіктестері өздерінің кәсіптерінің жоғарғы сатысына көтерілді. Көп ұзамай олар Нью-Йорктегі Метрополитен өнер мұражайымен 40 жылдық қарым-қатынас орнатты, олар үлкен жөндеу жұмыстарын жүргізді және көптеген кеңейтулерді жаңа галереяларды орналастыру үшін салды, соның ішінде египеттік Дэндур ғибадатханасы бар. Фирманың басқа да жоғары деңгейдегі тапсырыстары Веслиан университеті, Біріккен Ұлттар Ұйымы, Камминс моторлары, Юнион Карбайд, АҚШ пошта қызметі және Колумб рыцарлары сияқты әртүрлі клиенттерден келді. 1982 жылы Кевин Рош әдетте Нобель сыйлығына теңелетін Прицкер сыйлығын алған алғашқылардың бірі болды. Осы марапаттан кейін Рош компаниясы бүкіл әлемге кеңінен тарады, Париж, Мадрид, Сингапур және Токио қалаларында ғимараттар салуға тапсырыс алды. Ол өзінің алғашқы және жалғыз ирландтық жобасын - "The Convention Centre Dublin" жобасын 2010 жылы аяқтады. Кевин Рош Джон Динкелоу және серіктестері көптеген корпоративтік штаб-пәтерлерді, кеңсе ғимараттарын, банктерді, мұражайларды, өнер орталықтарын, тіпті Бронкстің зоопаркының бір бөлігін жобалады. Рош Римдегі Американдық академияның сенімді мүшесі, Америка өнер және әдебиет академиясының президенті, Ұлттық дизайн академиясының мүшесі және АҚШ көркемөнер комиссиясының мүшесі болды. Рош 2019 жылы 1 наурызда Коннектикут штатының Гилфорд қаласындағы үйінде 96 жасында қайтыс болды.

Born in Dublin, but raised in Mitchelstown, County Cork, Roche attended Rockwell College and graduated from University College Dublin in 1945. He then worked with Michael Scott from 1945 to 1946. From summer to fall of 1946, he worked with Maxwell Fry in London. In 1947, he applied for graduate studies at Harvard, Yale, and the Illinois Institute of Technology and was accepted at all three institutions, and left Ireland in 1948 to study under Ludwig Mies van der Rohe at the Illinois Institute of Technology. In 1949, he worked at the planning office for the United Nations Headquarters building in New York City. In 1950, he joined the firm of Eero Saarinen and Associates. His future partner, John Dinkeloo (1918 1991), joined the firm in 1951 and this was also where Roche met his wife Jane. In 1954, he became the Principal Design Associate to Saarinen and assisted him on all projects from that time until Saarinen's death in September 1961. In 1966, Roche and Dinkeloo formed Kevin Roche John Dinkeloo and Associates and completed Saarinen's projects. They completed 12 major unfinished Saarinen builds, including some of Saarinen's best known work: the Gateway Arch, the expressionistic TWA Flight Center at JFK International Airport in New York City, Dulles International Airport outside Washington, DC, the strictly modern John Deere Headquarters in Moline, Illinois, and the CBS Headquarters building in New York City. Following this, Roche and Dinkeloo's first major commission was the Oakland Museum of California, a complex for the art, natural history, and cultural history of California with a design featuring interrelated terraces and roof gardens. The city was planning a monumental building to house natural history, technology, and art, and Roche provided a unique concept: a building that is a series of low level concrete structures covering a four block area, on three levels, the terrace of each level forming the roof of the one below, i. e. a museum (in three sections) with a park on its roof. This kind of innovative solution went on to become Roche's trademark. This project was followed by the equally highly acclaimed Ford Foundation Building in New York City, considered the first large scale architectural building in the U. S. to devote a substantial portion of its space to horticultural pursuits. Its famous atrium was designed with the notion of having urban green space accessible to all and is an early example of the application of environmental psychology in architecture. The building was recognized in 1968 by Architectural Record as "a new kind of urban space". The acclaim that greeted the Oakland Museum and Ford Foundation earned Kevin Roche John Dinkeloo and Associates a ranking at the top of their profession. Shortly afterward they began a 40 year association with the Metropolitan Museum of Art in New York City, for which they did extensive remodeling and built many extensions to house new galleries including the one containing the Egyptian Temple of Dendur. Other high profile commissions for the firm came from clients as varied as Wesleyan University, the United Nations, Cummins Engines, Union Carbide, The United States Post Office, and the Knights of Columbus. In 1982, Kevin Roche became one of the first recipients of the Pritzker Prize, generally regarded as architecture's equivalent to the Nobel prize. Following this accolade, Roche's practice went global, receiving commissions for buildings in Paris, Madrid, Singapore, and Tokyo. He completed his first and only Irish project, The Convention Centre Dublin, in 2010. Kevin Roche John Dinkeloo and Associates has designed numerous corporate headquarters, office buildings, banks, museums, art centers, and even part of the Bronx Zoo. Roche served as a trustee of the American Academy in Rome, president of the American Academy of Arts and Letters, a member of the National Academy of Design, and a member of the U. S. Commission of Fine Arts. Roche died on March 1, 2019, at his home in Guilford, Connecticut, aged 96.

Сыйлықтар мен марапаттар

Кевин Роштің еңбектері Қазіргі заманғы өнер мұражайында, Ирландияның Дублин қаласындағы Архитектуралық қауымдастығында, сондай-ақ Америка өнер және әдебиет академиясында арнайы көрмелерге қойылған. 2012 жылы «Кевин Рош: Архитектура – орта ретінде» атты көрме Нью-Хейвендегі Йель архитектура мектебінде ашылып, кейін Нью-Йорк қаласы мұражайында, Вашингтондағы Құрылыс мұражайында және Торонто университетінде көрсетілді. Прицкер сыйлығынан өзге, Рош көптеген құрметті наградалар мен сыйлықтарға ие болды, олардың ішінде Америка сәулетшілер институтының алтын медалі, Америка өнер және әдебиет академиясының архитектура саласындағы алтын медалі және Франция архитектура академиясының үлкен алтын медалі бар.

Фильм

2017 жылы "Кевин Рош: Тыныш сәулетші" атты деректі фильм шықты. Оны ирланд режиссері (және бұрынғы сәулет студенті) Марк Нунан түсірді.