Кіріспе

Американдық комедиан және актер (1927–2004)

Алан Кинг (туған Irwin Alan Kniberg; 26 желтоқсан 1927 – 9 мамыр 2004) – американдық комедиан, актер және сатирик, өткір зейінділігімен және көбінесе ашулы, әзіл-қалжыңды сөздерімен танымал. Ол сонымен қатар көптеген фильмдер мен телешоуларда ойнаған көрнекті актер болды. Кинг бірнеше кітап жазды, фильмдер өндірді және пьесаларда ойнады. Өмірінің соңғы жылдарында ол көптеген қайырымдалық қозғалыстарға көмектесті.

Ерте өмір

Кинг Нью-Йорк қаласында, Ресейден келген еврей иммигранттары Минни (құрмет аты Соломон) мен Бернард Книбергтің ұлы болып дүниеге келді. Оның Анита Книберг есімді үлкен әпкесі болған. Ол өмірінің алғашқы жылдарын Манхэттеннің төменгі шығыс бөлігінде өткізді. Кейін Кингтер Бруклинге көшіп кетті. Кинг қиын аудандарда өмір сүру үшін юморды пайдаланды және көшелерде ақшаға түрлі кейіпкерлерді сомдады. 14 жасында Кинг "Бауыр, сенде бір тиын бар ма?" әнін "Майор Боуздың әуесқой сағаты" радио бағдарламасында орындады. Ол бірінші жүлдені ұтып алмады, бірақ бүкіл ел бойынша гастрольдік сапарға шақырылды. 15 жасында Кинг Катскилл тауларындағы "Градиус" қонақ үйінде комедиямен айналысу үшін мектепті тастап кетті. Бір рет қонақ үй иесін әжуалаудан кейін жұмыстан шығарылды, бірақ сол жаздың қалған бөлігін және келесі жазды Нью-Йорк штатының Маунтадейл қаласындағы Форманның "Жаңа перспектива" қонақ үйінде төрткөз ретінде өткізді. Кейін ол Канадада бурлеск театрында жұмыс істеді, сонымен қатар кәсіби боксшы ретінде жұдырықтасты; ол 20 тік жекпе-жекте жеңіске жетті. Мұрны сынғаннан кейін, Кинг боксты тастап, комедияға назар аудауға шешім қабылдады. Ол Леон мен Эддидің танымал түнгі клубында күзетші болып жұмыс істеді, сонымен қатар оны жеңген боксшының атымен – Кинг есімімен комедиялық қойылымдар қойды.

Мансап

Кинг өзінің комедиялық карьерасын біржолғы әзілдермен және қайын аналары мен яһудилерге қатысты материалдармен бастады. 1950 жылдардың басында Дэнни Томасты көргеннен кейін оның комедия стилі өзгерді. Кинг Томас аудиториясына емес, оларға сөйлеп тұрғанын және одан жақсы жауап алып жатқанын түсінді. Кинг өзінің стилін біржолғы әзілдерден күнделікті өмірді әзілге айналдыратын сұхбаттасу стиліне өзгертті. Оның әйелі Нью-Йоркті, Манхэттенді тастап, Квинс облысындағы Форст-Хиллз қалашығына көшіп кетуге көндірді. 1950 жылдары ол отбасымен бірге Нью-Йорктің Роквилл-Центр қаласында, кейін Лонг-Айлендтің Кингс-Пойнт қаласында, өмірінің соңына дейін тұрды. Ол жерде қала маңындағы өмірге арналған комедиялық туындылар жасады. Көптеген американдықтар қала маңына көшіп бара жатқанда, Кингтің әзіл-қалжыңы қалыптасты. Көптеген еврей комедианттары сияқты, Кинг Кэтскилл аймағындағы «Борщ белдеуі» деп белгілі аймақта жұмыс істеді. Біраз уақыттан кейін ол Джуди Гарланд, Пэтти Пейдж, Нат Кинг Коул, Билли Экстин, Лена Хорн және Тони Мартинге алдын ала өнер көрсетті. Мартин «Хит дек» фильміне түскенде, Кингке алғашқы кино рөлін берді. 1950 жылдары ол киноларда шағын рөлдер ойнады, бірақ «әрқашан Ковальски есімді Бруклин сержанты» деп сипаттаған стереотиптік рөлдерді ұнатпады. Оның үлгісі – «Фидулинде» (1961) фильміндегі Сержант Базер рөлі. «Эд Салливан шоуы», «Перри Комо шоуы» және «Гарри Мур шоуы» бағдарламаларында пайда болғаннан кейін оның мансабы өркендеді. Ол 1961 жылы президент Джон Ф. Кеннедидің инаугурациясын жүргізді. Нью-Йорк қаласының сыртында тұратын Кинг Эд Салливанға шұғыл түрде ауыстыру қажет болғанда жиі қолжетімді болатын. Ол Джонни Карсонның «Tonight Show» бағдарламасының тұрақты қонағы болды. 1972 жылы ол «Оскар» сыйлығын тапсырды. Ол CBS телеарнасында екі сатылмаған телесериал пилотына бас рөлде ойнады, екеуі де «Алан Кинг шоуы» деп аталды. Біріншісі 1961 жылдың 8 қыркүйегінде, екіншісі 1986 жылдың 12 шілдесінде эфирге шықты. Кейін Кинг өзінің өнер аясын кеңейтіп, әртүрлі фильмдерде танымал болды. Ол режиссер Сидни Люметпен жиі жұмыс істеді, оның алғашқы фильмдері «Бай-Бай-Брейверман» (1968) және «Андерсон таспалары» (1971) болды. Кейін Люмет оны «Маған не керек екенін айтшы» (1980) фильмінде басты рөлге шақырды, бұл қатыгез бизнес магнаты мен оның телепродюсері (Әли МакГроу) туралы қоздыратын комедия. Ол сондай-ақ Люметтің «Қаланың ханзадасы» (1981) фильмінде эпизодтық рөл ойнады. Ол көбінесе гангстерлердің рөлін ойнады, мысалы, «Мен, қазылар алқасы» (1982) және «Мысықтың көзі» (1985) фильмдерінде. Ол «Менің естеліктерімде» (1988) Билли Кристалдың өлім аузында жатқан әкесі рөлін ойнаған «Голливудтық актерлердің патшасы» ретінде тағы бір маңызды рөлге ие болды. Кинг Мартин Скорсезедің 1995 жылғы «Казино» фильмінде жемқор кәсіподақ өкілі Энди Стоунның рөлін ойнады. Ол «Түн және қала» (1992) фильмінде де ойнады. Кинг Нью-Йорк Фриарс клубының атақты жармаларын ұзақ жылдар бойы жүргізіп, клубтың тарихшысы болды. Кинг 1988 жылы National Foundation for Jewish Culture ұйымынан американдық еврейлердің әзіл-қалжыңы үшін алғашқы сыйлық алды. Бұл сыйлықтың аты оның құрметіне қойылды. Ол Джоан Риверс, Джерри Зайнфелд, Ларри Дэвид, Билли Кристал, Роберт Клейн және Билл Косби сияқты басқа комедианттарға шабыт берді.

Жеке өмір

1947 жылы Кинг Жаннет Спрунгке үйленді. Олардың үш баласы болды: Эндрю, Роберт және Элани Рей. Әйелі оны балалары үшін Квинс округіндегі Форест-Хиллз қаласына көшіп баруға көндірді. 1950 жылдары ол отбасымен бірге Нью-Йорктің Роквилл-Центр қаласында, кейін Лонг-Айлендтің Кингс-Пойнт қаласында өмірінің соңына дейін тұрды. Ол "Сағат үш" фильмінің титрлерінде де көрсетілген.