Кіріспе

1990 жылы Стивен Хопкинстің түсірген фильмі

"Предатор 2" – 1990 жылғы американдық ғылыми-фантастикалық әрекет фильмі. Фильмнің сценарийін Джим мен Джон Томас ағайындылары жазды, режиссері – Стивен Хопкинс, ал басты рөлдерді Дэнни Гловер, Гэри Бузи, Рубен Блэйдс, Мария Кончита Алонсо, Билл Пакстон және Кевин Питер Холл сомдады. Бұл "Предатор" франшизасының екінші бөлімі және 1987 жылғы "Предатор" фильмінің жалғасы, онда Кевин Питер Холл тағы да "Предатор" рөлін ойнайды. Оқиғасы бірінші фильмтен он жыл өткен соң Лос-Анджелесте өрбітеді. "Предатор 2" фильмінде наразы полиция офицері мен оның серіктері "Предатор" деп аталатын қатыгез және технологиялық тұрғыдан дамыған шетелдік жаратылысқа қарсы күреседі. Фильм шыққан кезде көбінесе жағымсыз пікірлер алды және 57 миллион долларлық орташа кассалық табысқа ие болды, бұл алдыңғы фильмтің 98 миллион долларынан кем, бірақ өндіріс бюджеті шағын болды. Уақыт өте келе фильмге көзқарас өзгерді, әсіресе Дэнни Гловердің актерлік шеберлігі, режиссурасы және музыкалық қосымшасы жоғары бағаланды. Алғашқы көрсетілімінен бері ондаған жылдар бойы фильмқа табынушылар қатары көбейді.

Сюжет

1997 жылы Лос-Анджелесте қатты ыстық толқын мен Колумбия және Ямайка есірткі картельдері арасындағы аумақтық соғыс жүріп жатыр. Жыртқыш полиция, ямайкалықтар мен колумбиялықтардың арасындағы атысты қадағалайды, лейтенант Майкл Р. Харриган екі жараланған офицерді құтқару және колумбиялықтарды тығын жерлеріне кері қуу үшін атысқа түседі. Жыртқыш колумбиялықтарға шабуыл жасайды, бұл Харриган мен детективтер Леона Кантрелл мен Дэнни Арчулетаны бұйрыққа бағынбауға және тығын жерге кіруге мәжбүр етеді, онда олар қырғынға ұшыраған колумбиялықтарды табады. Шатырда Харриган ақылсыз топ басшысын атып өлтіреді және маскировкаланған Жыртқышты көреді, бірақ оны ыстық пен биіктіктен қорқудың салдары деп есептейді. Бекетте Харриганды басшылары оның бағынбағаны үшін сөкпейді және картельдерді тергейтін арнайы топтың басшысы, арнайы агент Питер Киес және Харриганның командасының жаңа мүшесі, детектив Джерри Ламбертке таныстырады. Кейін сол кешкісін ямайкалықтар колумбиялық есірткі баронының пәтеріне басып кіріп, оны өлтіреді, бірақ олардың өзі Жыртқыш тарапынан өлтіріледі. Олар келгеннен кейін Харриганның командасы қылмыс орны мен бұрынғы колумбиялық қырғынның ұқсастығын, соның ішінде терісі сызылған денелерді байқайды, бірақ Киестің командасы келгенге дейін оларды алып кетеді. Арчулета өздігінен оралып, Жыртқыш оны өлтірмес бұрын, оның сүйек мүшесінің ұшын табады. Ашуланған Харриган Арчулетаның өлтірушісін тоқтатуға ант етеді, ал сот-медициналық сараптама сүйек мүшесінің ұшының периодтық кестедегі белгілі элементтерден тұрмағанын көрсетеді. Жауап іздеп, Харриган Ямайка есірткі бароны Вилли патшамен кездеседі, ол вуду практигі және өлтірушінің табиғаттан тыс күш екеніне сенеді, сондай-ақ оған қарсы күреске дайындалу керек деп санайды. Харриган Вилли патшаны Жыртқыш өлтіріп, оның басын трофей ретінде алып кетуінен бұрын кетеді. Арчулетаның өлтірушісі жақында мал сою комбинатында болғанын көрсететін іздерді іздеп, Харриган командасымен қойма ауданында кездесуді ұйымдастырады. Кантрелл мен Ламберт метромен барады, бірақ оларды Жыртқыш шабуылдайды, ол Ламбертті және көптеген қарулы жолаушыларды өлтіреді, бірақ оның шлемінің сканері Кантреллдің жүкті екенін көрсеткеннен кейін оны құтқарады. Ламберттің басын алу үшін келген Харриган қашып бара жатқан Жыртқышты қуалайды, бірақ оны Киестің адамдары тоқтатады. Киес монстрдың инфрақызыл көру қабілеті мен белсенді маскировкасы бар ғарыштан келген аңшы екенін және спорт үшін адамдарды аңдап жүргенін, соңғы рет он жыл бұрын Орталық Америкада болғанын айтады. Киес командасымен жақын маңдағы мал сою комбинатында тұзақ құрды, термооқшауланған костюмдерді, ультракүлгін шамдарды және криогендік қаруды қолданып, оны зерттеу үшін ұстауға тырысады. Алайда, күдікпен қараған Жыртқыш өзінің сканерлерін Киестің адамдарын шамдары арқылы анықтап, олардан асып түсіп, өлтіреді. Харриган шабуылдайды және Жыртқышқа жарақат келтіреді, бірақ ол оның қаруын жояды. Ол оны өлтіруге жақындады, бірақ Киес оны тоңдыруға тырысады, бірақ Жыртқыш оны ақылды дискісімен екіге бөліп жібереді. Жыртқыш Харриганды шатырға дейін қуалайды, онда олар қабырғадан ілігіп, соқтығысады. Жаратылыс қолындағы құрылғыны өзіне-өзі бұзу үшін іске қосады, ал Харриган оны дискімен кесіп, оны қарусыздандырады. Жыртқыш бір пәтерге құлайды, жараларын емдеп, қашып кетеді. Харриган оны жер астындағы жасырын ғарыш кемесіне дейін қуалайды және онымен шайқасады, ақырында дискісімен өлтіреді. Жыртқыштардың тобы келгенде, олардың өлген серігін алып, Харриганға көне кремнийлі мылтықты трофей ретінде сыйлайды. Кеме ұшып кеткенде, Харриган бетке шығып, Киестің командасының қалған мүшелерімен кездеседі. Жаратылысты ұстау мүмкіндігінен айырылғанына қарамастан, Харриган жеке ойлап, Жыртқыштар қайта оралады деп санайды.

Өндіріс

20th Century Fox компаниясы "Предатор" фильмінің сценаристтері Джим мен Джон Томасқа жалғасын жазуды ұсынғаннан кейін, олар алты идея ұсынды, олардың бірі – "жаратылысты қалалық джунглиге орналастыру" болатын, бұл студияға ұнады. Фильмнің оқиғасы Лос-Анджелесте, қатты ыстық толқыны кезінде бандалық соғыстардың салдарынан қиын жағдайға түскен қалада өріледі, бұл Predator үшін нысаналарды аулауға қолайлы "ыстық нүкте" болды. Сценарий үш апта ішінде дамытылды. Жалғастың мақсаты – Хищник туралы аңызды кеңейту, оның шығу тегі мен ниеттерін көрсету, жаратылыстың ғасырлар бойы планетаны кезіп жүргенін, психопат емес, тек аң аулауға және ғарыш кемесінің ішін зерттеуге қызығушылық танытқанын көрсету болды. Хопкинс сондай-ақ Стивен Сигалмен келіссөз жүргізді; актер фильмде ойнауға қызығушылық танытса да және кейіпкер туралы өз идеялары болса да, оны ЦРУ-дың психиатры және жартылай жекпе-жек шебері ретінде көрсеткісі келді, бірақ Хопкинс оған қарсы шешім қабылдады, өйткені ол кейіпкердің қарапайым адам болуын қалады. Ақы төлеу туралы дау-жанжалдың нәтижесінде Шварценеггер жалғастыруға қатысудан бас тартты, ал Сильвер "Өлімшіл қару" фильмінде бірге жұмыс істеген үш актерді шақырды: Гарри Бузи, Стив Кахан және Харриган рөлінде Дэнни Гловер. Жаңа Хищник дизайнын сипаттай келе, Стен Уинстон: "Жалпы тұжырымдамасы бірдей. Айырмашылығы – бұл басқа дара. Сол түрдің басқа бір өкілі. Жылан – жылан, бірақ әр жылан әртүрлі. Түсі әртүрлі, мінез-құлқы әртүрлі, бет пішіні әртүрлі, ұсақ айырмашылықтары бар". Өндіріс дизайнері Лоуренс Полл "Предатор" кемесімен "бұрынғыдан мүлдем өзгеше ғарыш кемесін" жасауға тырысқан, құрылысы жұмырқа сияқты, ішкі жағы "технологиялық және жорғалаушыларға тән, жаратылыс пен оның кемесі бірігіп, үйлесіммен жұмыс істейтін" болған. "Чужой" франшизасы да Fox компаниясына тиесілі болғандықтан және арнайы эффекттерді Уинстон жасағандықтан, топ Predator кемесіндегі трофейлік бас сүйектердің арасына "Чужойдың" басын қосты. "Предатор 2" түпнұсқадан он жыл өткен соң оқиғаны баяндайды, ол 1997 жылдың болашағы болды, бұл жаңа бейне технологияларының пайда болуына және Лос-Анджелесте метроның болмауына әкелді. (Лос-Анджелес метрополитені фильмнің шығуымен бірге жұмысын бастады.) Декорацияларды жасау кезінде Пол "қазіргі заманғы технологиямен үйлескен "Бразилия" мен "Жүгіргіш жүрек" (Blade Runner) фильмдерінің тең бөлігінен құралған, үлкен және әсерлі құрылымдарға, бірақ қарапайым дизайнға ие ретрофутуристік әлемді" жасауға тырысты, мысалы, тікбұрышты және түссіз машиналар. MPAA бастапқыда "Предатор 2" фильміне NC-17 рейтингісін берді, сондықтан оны R рейтингісіне төмендету үшін бірнеше өзгерістер енгізілді. Фильм түсірілімінің соңында Дэнни Гловердің Хищник және басқалармен билегені туралы қысқаша бейресми музыкалық бейнежазба түсірілді.

Музыка

Алан Сильвестри сілтемесін жазуға қайта оралды, ол Skywalker симфониялық оркестрін дирижерлік етті. Алғашқы фильмнің музыкасы жылдар бойынан кейін ғана жарық көрсе, сілтемесінің саундтрек альбомы 1990 жылдың 13 желтоқсанында Varèse Sarabande арқылы шығарылды. 2014 жылдың 1 желтоқсанында лейбл Predator 2: The Deluxe Edition шығарды.

Үй медиасы

Predator 2 1991 жылы VHS және LaserDisc форматтарында, 2003 жылы DVD форматінде, 2005 жылдың қаңтар айында екі дискілік арнайы басылымда, Солтүстік Америкада 2009 жылдың 9 маусымында Blu-ray, ал 2018 жылдың 7 тамызында 4K UHD Blu-ray шығарылды.

Кассалық жинақ

1990 жылы 21 қарашада шыққан "Предатор 2" фильмі алғашқы көрсетілім аптасында АҚШ кассасында төртінші орынды иеленді, кірісі 8 миллион доллардан асып, "Бұлшық етпен билейтін ер адам", "Үш ер адам мен кішкентай қыз", "Рокки V" және "Твенти Сенчури Фокс" компаниясының "Үйде жалғыз" фильмінен кейін қалды. Фильмнің жалпы кірісі 57 миллион долларды құрады, оның 30 миллионы АҚШ-тан түсті.

Сыни жауап

1990 жылы фильмге жазылған сын-пікірлер көбінесе теріс болды, бірақ сыншылар Дэнни Гловердің әрекетке толы басты рөлдегі ойынына әсерленді. Metacritic сайтында фильмге 18 сыншының бағасы бойынша 100 балдық шкаладан 46 бал берілді, бұл "аралас немесе орташа пікірлер" екенін көрсетеді. CinemaScore сауалнамасы бойынша көрермендер фильмге A+ -ден F-қа дейінгі шкала бойынша орташа "B+" бағасын қойды. The Washington Post газетінің сыншылары екі топқа бөлінді: Рита Кемпли фильмді ұнатып, оның "Робокоптың қайғылы ирониясы мен Блейд Раннердің мұңды фатализмі" бар екенін, ал Гловердің "әрекетке толы оқиғаға ерекше тереңдік әкеліп, Хищникке қарсы жаңа қарсыластың өте тиімді екенін дәлелдегенін" айтты. Дессон Хоу фильмді "көңілсіз жаңалықсыз" және қатты зорлық-зомбылыққа толы деп сипаттады, бірақ Гловердің суық фильмнің ортасына жылу әкелу қабілетін де жоғары бағалады. The New York Times газетіндегі шолуында Джанет Маслин фильмді "мерекелік маусымның ең беймәлім, қатыгез әрекет фильміне" басты үміткер деп атады. Chicago Sun Times газетінің сыншысы Роджер Эберт фильмге төрт жұлдыздың екеуін беріп, оның "ашулы және жаман" арманды бейнелейтінін айтты. Оның сөзіне қарағанда, жандардың дизайнында нәсілшілдік көріністер бар, "жасырын белгілер [ ] бізді қауіпті қара нәсілді еркектермен байланыстыруға итермелейді".

Басқа медиа

Үшінші фильм 2010 жылы "Жаугершіктер" деп аталды. Төртіншісі, "Жаугершік" 2018 жылы жарық көрді, ол "Жаугершік 2" және "Жаугершіктер" оқиғаларының арасында өтеді. 2022 жылы 1719 жылы болған оқиғаларды көрсететін "Жалға алу" (Prey) атты түпкі фильм жарық көрді. Саймон Хоук жазған роман 1990 жылдың 1 желтоқсанында Jove баспасынан шықты. Ол бірінші фильмдегі Датчтің тағдырын қысқаша баяндайды. Кейс ауруханада сәулелік аурудан зардап шеккен майормен сөйлескен әдемі естеліктерін еске түсіреді. Датч ауруханадан қашып, қайтадан көрінбеді делінеді. Роман Жаугершіктің көзқарасынан көптеген оқиғаларды көрсетеді, мысалы, Харриганның маскасын шешіп алғаны үшін оның ұялуын және Кантреллдің жүкті екенін білгендіктен оны өлтірмеу себебін. Фильм екі бейімделген видео ойынға айналды: біріншісі 1990 жылы компьютерге, екіншісі 1992 жылы Sega Genesis-ке арналды.