Кіріспе
Британдық Оңтүстік Африка мемлекет қайраткері Сэр Теофилус Шепстон (8 қаңтар 1817 – 23 маусым 1893) – 1877 жылы Трансвалды Ұлыбританияға қосып алуға жауапты болған британдық Оңтүстік Африка мемлекет қайраткері. Шепстон халықаралық суретші Конор Маккридидің бес атасы.
Sir Theophilus Shepstone (8 January 181723 June 1893) was a British South African statesman who was responsible for the annexation of the Transvaal to Britain in 1877. Shepstone is the great great grandfather of international artist Conor Mccreedy.
Ерте өмір
Теофилус Шепстон Англияның Бристоль қаласына жақын Тримдегі Вестбериде дүниеге келген. Ол үш жаста болғанда әкесі, пастор Уильям Теофилус, Кейп колониясына көшіп кетті. Жас Шепстон әкесі жұмыс істеген жергілікті миссионерлік станцияларда білім алды және Оңтүстік Африканың жергілікті тілдерін өте жақсы меңгерді, осы жағдай оның болашақ мансабын анықтады. 1835 жылғы Ксоса соғысында ол губернатор сэр Бенджамин д'Урбанның штабында штаб-пәтер аудармашысы болып қызмет етті, ал әскери науқан аяқталған соң, шекарада жергілікті тайпалардың өкілі ретінде қалды.
Натал
1838 жылы ол Кейп колониясынан Ұлыбритания атынан Порт-Наталды басып алуға жіберілген топтың бірі болды. Бұл күш 1839 жылы Шепстоунды Кафрариядағы фенгу және басқа тайпалар арасында британдық резидент етіп тағайындаған кезде қайта шақырылды. Ол Наталда британдық биліктің толыққанды орнауына және оның әкімшілік бірлік ретінде ұйымдастырылуына дейін сол жерде қалды, содан кейін Шепстон тума тайпалар үшін агент болып тағайындалды (1845). 1848 жылы ол тума жасақтардың генерал-капитаны болды; 1855 жылы тума істері бойынша сот сарапшысы; ал 1856 жылы Натал үкіметі қайта құрылғанда тума істері жөніндегі хатшы және атқарушы, сондай-ақ заң шығару кеңесінің мүшесі болды. Ол бұл лауазымда 1877 жылға дейін қызмет етті. Оның саясатының басты мақсаты – адамгершілік принциптеріне қайшы келмейінше тайпалық дәстүрлерді сақтау және мәдениетті күштеп таңуға тырыспау болды. Оның саясатының нәтижелері Натал халқының жағдайы мен мәртебесінде біраз уақытқа дейін көрініс тапты. Сэр Бартл Фрере оны «африкалық Таллеранның ерекше түрі» деп сипаттап, оның билігі «бұрынғы режимге тән жүйеден гөрі жақсы жүйені ойлап табуға немесе орнатуға ешқандай күш жұмсалмаған сияқты» болғанын айтты. Шепстон Оңтүстік Африка мәселелері бойынша отарлық кеңсеге кеңес беру үшін үйге шақырылды және 1879 жылдың мамырында Англияға жетті. Наталға оралғаннан кейін ол (1880) мемлекеттік қызметтен зейнетке шықты. Алайда, 1883 жылы оған Цетшвайоның орнына Зулуландта патша болып тағайындалу міндеті жүктелді. Ол Наталдағы шіркеу мәселелеріне белсенді қатысты және Лангалибалеле «қозғалысына» дейін епископ Коленсоның жақын досы болды. Бірақ екі адамның арасы Colenso Шепстонның зулу ісіне кері әсер ететінін біртіндеп түсінгеннен кейін суытылды. Шепстон Наталға өзін-өзі басқару құқығын беруге қарсы болды. Ол 1893 жылдың 23 маусымында Питермарицбургте қайтыс болды. Шепстонның өмірі мен қызметі кейде британдықтар мен оңтүстік африкалықтар тарапынан мақталып жүргенімен, осы кезеңді зерттеген сарапшылар, мысалы, оңтүстік африкалық тарихшы Джефф Гай оны зулу патшалығына шабуыл жасау және Натал мен Трансвааль күштерімен оны бөліп алу үшін құрылған қастандыққа қатысқан деп айыптайды. Оның ниеті Натал колониясындағы жұмыс күшіне деген сұранысты қанағаттандыру және Трансвааль үкіметімен қайтадан достық қарым-қатынас орнату болған секілді.
Отбасы
1833 жылы Шепстоун Кейптаунда генерал-коммисар Чарльз Палмердің қызы Марияға үйленді; олардың алты ұлы мен үш қызы болды. Оның бір ұлы Исандлуана шайқасында қаза тапты; қалған ұлдарының ішінде Х. С. Шепстон (1840 жылы туған) 1884 жылдан 1893 жылға дейін Наталдағы жергілікті халық ісі жөніндегі хатшы болып қызмет етті; Теофилус 1887–1891 жылдары Свазилерге кеңесші болды; ал А. Дж. Шепстон (1852 жылы туған) әртүрлі жергілікті экспедицияларда, 1899–1902 жылдардағы Оңтүстік Африка соғысында Зулустанда көмекші комиссар ретінде қызмет етті және 1909 жылы жергілікті халық ісі жөніндегі хатшы (Наталь) және Натальдік сенім қорының хатшысы болды. Сэр Теофилдің кіші інісі Джон Уэсли Шепстон (1827 жылы туған) 1846 жылдан 1896 жылға дейін Наталдағы жергілікті халық ісін басқарумен байланысты әртүрлі лауазымдарды атқарды.