Кіріспе

Эдрофониум – жылдам қайтымды ацетилхолинестераз ингибиторы. Ол нейротрансмиттер ацетилхолиннің ыдырауын тоқтатады және ацетилхолинестераз ферментін, негізінен нейромышектік қосылыста, бәсекелес тежеу арқылы әрекет етеді. Ол Tensilon және Enlon саудалық аттарымен сатылады (FDA Orange Book деректері бойынша).

Клиникалық қолданыстар

Эдрофониум (сонымен қатар «тензилондық тест» деп аталады) миастения грависті холинергиялық дағдарыстан және Ламберт-Итон синдромынан ажырату үшін қолданылады. Миастения грависте организм нейромыскулярлық қосылыстағы никотиндік ацетилхолин рецепторларын бұзатын, тежейтін немесе жоятын аутоантиденелерді өндіреді. Эдрофониум – тиімді ацетилхолинестераза ингибиторы – ацетилхолинестераза ферменттерінің ферментативтік әсерін тоқтатып, синапстық кеңісте ацетилхолиннің әсер ету уақытын ұзартады, соның салдарынан бұлшықет әлсіздігін азайтады. Ол Серин 103 аллостериялық орынына байланысады, ал пиридостигмин мен неостигмин ингибиторлық әсерлері үшін AchE белсенді орынына байланысады. Холинергиялық дағдарыста, егер адамда тым көп нейромыскулярлық стимуляция болса, эдрофониум деполяризациялық блокаданы тудырып, бұлшықет әлсіздігін күшейтеді. Дегенмен, эдрофониум және мұз компресі сынақтары жалған оң нәтижелерге байланысты бірінші кезектегі сынақтар ретінде ұсынылмайды. Іс жүзінде эдрофониум сынағы аутоантиденелерді анықтаумен алмастырылды, оның ішінде ацетилхолин рецепторына (AchR) және бұлшықетке тән тирозинкиназаға (MuSK) қарсы аутоантиденелерді. Ламберт-Итон миастениялық синдромы (LEMS) миастения грависқа ұқсас, себебі бұл аутоиммундық ауру. Алайда, LEMS-те нейрон ацетилхолинді босату үшін қажетті P/Q типті кальций каналдарына шабуылдайтын аутоантиденелердің салдарынан бұлшықеттің қалыпты жұмысы үшін жеткілікті ацетилхолин шығара алмайды. Бұл пресинаптық терминалға кальций иондарының жеткіліксіз ағынына әкеледі, нәтижесінде ацетилхолин құрамындағы везикулалардың экзоцитозы төмендейді. Сәйкесінше, эдрофониум инъекциясынан кейін бұлшықет күшінің LEMS-те байқаларлық жоғарылауы болмайды немесе өте аз болады. «Тензилондық» тест жылан уытынан туындаған нейротоксикалық параличтің пресинаптық немесе постсинаптық екенін болжау үшін де қолданылуы мүмкін. Егер паралич постсинаптық болса, онда ол уақытша кері қайтарылады, яғни тиісті антидотпен емдеу арқылы тоқтатылуы мүмкін. Егер нейротоксикалық әсер пресинаптық болса, «Тензилондық» тест ешқандай реакция көрсетпейді және антидот мұндай параличті қалпына келтірмейді. Мұндай жағдайда параличтің кері қайтарылуы нейромыскулярлық қосылыстағы зақымдалған терминалды аксондар қалпына келгеннен кейін ғана болады, бұл бірнеше күн немесе аптаға созылуы мүмкін. Сондай-ақ, препаратты хирургиялық операцияның соңында нейромыскулярлық блокаданы жою үшін де қолдануға болады.

Химия

Эдрофоний, этил (3 гидроксифенил) диметиламмоний хлориді, 3 диметиламинофенолды этилбромидпен реакциялау арқылы алынады, нәтижесінде этил(3 гидроксифенил)диметиламмоний бромиді түзіледі. Бұл бромид күміс хлоридімен реакцияласу арқылы хлорид ионымен алмастырылып, эдрофоний пайда болады.

Фармакокинетика

Препараттың әсер ету мерзімі шамамен 10–30 минутты құрайды.