Кіріспе

Американдық ғарышкер және инженер (1960 жылы туған)

Ричард Алан Мастракио (1960 жылдың 11 ақпанында туған) – американдық инженер және бұрынғы NASA ғарышкері. Ол NASA ғарыш кемесінің үш миссиясында миссия маманы ретінде ұшқан, сонымен қатар Халықаралық ғарыш станциясындағы ұзақ мерзімді миссияда «Союз ТМА-11М» (Экспедиция 38/Экспедиция 39) ұшу инженері болып қызмет еткен. Қазіргі уақытта ол Orbital ATK компаниясында коммерциялық жабдықтау қызметтерінің операциялық аға директоры болып жұмыс істейді.

Жеке

Ричард Мастрачио Коннектикут штатының Уотербери қаласында дүниеге келді және 1978 жылы Кросби орта мектебін бітірді. Ол 1982 жылы Коннектикут университетінен электр техникасы және компьютерлік ғылымдар бойынша бакалавр, 1987 жылы Ренсселер политехникалық институтынан электр техникасы бойынша магистр, ал 1991 жылы Хьюстон – Клер-Лейк университетінен физикалық ғылымдар бойынша магистр дәрежесін алды. Ол Электр және электроника инженерлері институтының мүшесі. Ол Канди Мастрачиоға үйленген.

Инженерлік мансап

Мастраккио 1982 жылдан 1987 жылға дейін Коннектикут штатындағы «Гамильтон Стандарт» компаниясында жүйелік жобалау тобында инженер болып жұмыс істеді. Осы кезеңде ол жоғары өнімді инерциялық өлшеу құрылғыларын және ұшуды басқару компьютерлерін жасауға қатысты.

NASA мансабы

1987 жылы Мастраккио Хьюстон қаласына (Техас штаты) көшіп, Джонсон ғарыш орталығындағы Роквелл шатл операциялық компаниясында жұмыс істеді. 1990 жылы ол NASA-ға ұшу экипажы операциялары басқармасында инженер ретінде қабылданды. Оның міндеттеріне ғарыш кемесінің ұшу бағдарламалық қамтамасыз ету талаптарын әзірлеу, Шатл авиациясын интеграциялау зертханасында ғарыш кемесінің ұшу бағдарламалық қамтамасыз етуін тексеру және Астронавт кеңсесі үшін ұшу кезіндегі экипаждың көтерілу және авариялық тоқтату процедураларын жасау кірді. 1993 жылдан 1996 жылға дейін ол Миссиялық бақылау орталығында көтерілу/қону бойынша басшы және процедуралық офицер (GPO) қызметін атқарды. Көтерілу/қону GPO-сы борттағы бағыттау, навигация және нысана алу салаларында миссияға дейінгі және нақты уақыт режимінде ғарыш кемесіне қолдау көрсетуге жауапты. Осы кезеңде ол 17 миссияны ұшуды бақылаушы ретінде сүйемелдеді. 1996 жылдың сәуірінде Мастраккио астронавтқа үміткер ретінде таңдалды және 1996 жылдың тамызында оқуға кірісті. Екі жылдық оқу мен бағалаудан өткеннен кейін, ол миссияға маманданған астронавт ретінде тағайындалуға лайықты деп танылды. Мастраккио Астронавт кеңсесінің компьютерлік қолдау бөлімінде, ғарыш станциясы операцияларында және EVA бөлімінде техникалық мәселелермен айналысты. Содан кейін ол кабиналық авиацияны жаңартуға жетекшілік етті. Мастраккио STS-106 миссиясында миссияға маманданған астронавт ретінде ұшты. Оның келесі миссиясы 2007 жылдың тамызында STS 118, ал 2010 жылдың сәуірінде STS 131 болды. Ол ғарышта 5461 сағаттан астам уақыт өткізді. Мастраккио Халықаралық ғарыш станциясындағы 38/39 экспедициясында ұшу инженері болды және миссия кезінде бұзылған негізгі салқындату жүйесін жөндеуге қатысқан астронавттардың бірі болды. Ол 2014 жылдың 13 мамырында Жерге оралды. 2017 жылдың маусым айында NASA-дан зейнеткерлікке шықты.

STS-106

Атлантис (2000 жылғы 8–20 қыркүйек). 12 күндік миссия барысында экипаж Халықаралық ғарыш станциясын тұрақты экипаждың алғашқы тобының келуіне дайындады. Бес астронавт және екі космонавт 6600 фунттан астам жабдықты жеткізіп, батареялар, қуат түрлендіргіштер, дәретхана және жүгіру жол таспасын орнатты. Екі экипаж мүшесі жаңадан келген "Звезда" сервистік модулі мен басқа станция модульдері арасындағы қуат, дерек және байланыс кабельдерін қосу үшін ғарышқа шықты. Мастраккио - ұшудың бастапқы және қону кезеңдеріндегі инженер, негізгі роботтық манипулятор операторы және ғарыш кемесінен ғарыш станциясына жүк тасымалдауға жауапты болды. STS-106 Жер шарының айналасын 185 рет айналып, 11 күн, 19 сағат және 10 минут ішінде 4,9 миллион мильді (7,8 миллион километр) жүріп өтті.

STS-118

Endeavour (2007 жылдың 8-21 тамызы) – ғарыш кемесінің 119-шы ұшысы, станцияға 22-ші экспедиция және Endeavour үшін 20-шы ұшыс. Миссия барысында Endeavour экипажы Халықаралық ғарыш станциясына қосымша ферма сегментін, жаңа гироскопты және сыртқы қосалқы бөлшектер платформасын сәтті орнатты. Мастраккио көтерілу/қону кезіндегі ұшу инженері болды және төрттен үш ғарыш серуеніне қатысты. 5,3 миллион мильді ғарышта сапарлаған STS-118 миссиясы 12 күн, 17 сағат, 55 минут және 34 секундте аяқталды.

STS-131

Discovery (2010 жылдың 5-20 сәуірінде) Халықаралық ғарыш станциясына жабдық жеткізу миссиясы Кеннеди ғарыш орталығынан түнде ұшырылды. Станцияға жеткеннен кейін, Discovery экипажы 27 000 фунттан астам жабдық, керек-жарақ және мүлік, соның ішінде аммиак салқындатқышымен толтырылған резервуар, жаңа экипажтың ұйықтайтын бөлімшелері және үш тәжірибелік стенд жеткізді. EVA жетекшісі ретінде Мастраккио осы миссия барысында үш рет ғарышқа шығып, 20 сағат 17 минуттан астам ғарыштық қызмет уақытын тіркеді. Қайта оралу сапарында Discovery-дің жүк бөліміндегі "Леонардо" көп мақсатты логистикалық модулі 6 000 фунттан астам жабдық, ғылыми нәтижелер және қоқыспен толтырылды. STS 131 миссиясы 15 күн, 02 сағат, 47 минут, 10 секунд ішінде аяқталды және 238 орбитада 6 232 235 статуттық мильді (шақырымды) жүріп өтті. Мастраккио 38/39 экспедициясымен бірге Ресей Федералды Ғарыш агенттігінің (Роскосмос) "Союз" командирі Михаил Тюрин және Жапония Ғарыш зерттеу агенттігінің (JAXA) ұшу инженері Коичи Вакатамен Қазақстанның Байқоңыр ғарыш айлағынан Халықаралық ғарыш станциясына ұшты. Ғарыш станциясында болған кезінде Мастраккио үш рет ғарышқа шықты, алғашқы екеуінде бұзылған салқындату сорғысын алып тастап, жаңасына ауыстырды, үшіншісінде істен шыққан қосалқы компьютерлік релелік қорабын алып тастап, жаңасына ауыстырды. Мастраккио, Тюрин және Ваката ғарышта 188 күн өткізгеннен кейін Жерге оралды. Экспедиция барысында экипаж Жерді 3008 рет айналып, 79,8 миллион мильден (шақырымнан) астам қашықтықты жүріп өтті.

38/39 экспедициясы

Мастрачио өзінің төртінші ғарыш сапарына "Союз ТМА-11М" ғарыш кемесімен Ресейдің тәжірибелі ғарышкері Михаил Тюрин және JAXA ұйымының Коичи Вакатасымен бірге ұшырылды. 2014 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары Сочиде өтетін болғандықтан, осыған байланысты жарнамалық акцияға байланысты ұшырылуға ерекше назар аударылды. "Союз" жаңа жол таба алу жолымен ұшты, ал экипаж Байқоңыр ғарыш айлағынан ұшырылғаннан кейін шамамен 6 сағаттан соң Халықаралық ғарыш станциясына (ХҒС) қосылды. Мастрачио миссия барысында 3 рет ашық ғарышқа (EVA) шықты, оның 2-сі Майкл С. Хопкинспен, ал соңғы мансаптық ашық ғарышқа шығуы Стивен Свонсонмен бірге болды. Олар 2014 жылдың 11 сәуірінде жүргізілген кездейсоқ тексеру кезінде істен шыққан қосалқы мультиплекстік демультиплексті (MDM) ауыстырды. Ашық ғарышқа шығу 1 сағат 36 минутқа созылды. Мастрачио, Тюрин және Ваката 2014 жылдың 14 мамырында ғарышта 188 күн болғаннан кейін Жерге оралды.

НАСА-дан кейінгі мансап

2017 жылдың 19 маусымында Мастраккио Orbital ATK компаниясында коммерциялық жабдықтау қызметтері жөніндегі операциялардың аға директоры болып тағайындалды. Қазіргі уақытта ол Northrop Grumman Space Systems компаниясының бизнес дамыту директоры.