Кіріспе

Конго Республикасындағы өзен – Куилу-Ниари (Квилу, Квила немесе Квиль) – Конго Республикасының жағалауында Атлант мұхитына құятын ең маңызды өзен. Оның барлық су жинау алабы толығымен Конго Республикасының аумағында орналасқан. Өзен Куилу аймағындағы жағалау бойында Сонда шатқалына дейін Куилу өзені деп аталады. Шатқалдан жоғары қарай Ниари өзені деп аталып, Ниари аңғары арқылы ағады. Өзен Луэсе, Лудима және Буэнца өзендерімен бірігіп, соңында Атлант мұхитына құяды. Бастауы Конгоның Батеке платосынан сағасына дейін шамамен 560 км-ді құрайды. Өзенде көптеген сарқырамалар бар және аузынан өтуге болмайды, себебі Бенгела тогының әсерінен пайда болған құмдар мен кедергілерге толы. Өзен кеме жүруге қолайлы, Какамоэкаға дейін кемелер жүріп тұрады. Какамоэкадан Саундаға дейін, әсіресе құрғақ маусымда, тас-тастар мен ағыстар кедергі келтіреді. Саундадан жоғары қарай қозғалыс өте шектеулі, себебі жылдам ағыстар мен бірнеше көпірлер бар. Өзендегі көпірлер Бас Куилу, Сонда, Кимбангу, Макабана, Лудима және Буэнцада орналасқан. Куилу бөлігі салыстырмалы түрде тегіс, алғашқы 70 км-де су деңгейі теңіз деңгейінен 16 метр ғана жоғары көтеріледі. Кимбангу ауданында су деңгейі теңіз деңгейінен шамамен 60 метрге жетеді, ал Лудимада 115 метрге дейін көтеріледі.

Су тасқындары тізімі

Зринский шатқалы: Хорватиялық ақсүйектер Никола Зринский мен Петар Зринскийтің құрметіне; 1882 жылы Генри Мортон Стэнлидің экспедициялық тобының хорват мүшесі (Драгутин Лерман) бұл жерді "жариялап", атын берген. Өкінішке орай, мұндай атауларда жергілікті аттар мен жалпы жергілікті білім ескерілмейді. Саунда шатқалы. Бұл шатқалдар екі метрлік су тамшысымен және 120 метрлік таумен ерекшеленеді. 2012 жылы Саунда өзенінен өту үшін ескі темір көпір әлі де қолданылуда. Саунданың оңтүстігіндегі Мандзи ауылынан жол басталып, солтүстік-батысқа қарай Какамоэкаға, кіші префектураға дейін жалғасады. Өзеннің оңтүстік жағалауындағы тасталған жол, пойыз жобасын зерттеу кезінде салынған, Какамоэкаға жетеді. Якоб миссиясы 1896 жылы өткізілді. Бұл жол 1954 жылы Саунда су электр стансасының гидроэнергетикалық әлеуетін бағалау үшін қайта ашылды. Саундада 1950 жылдардың ортасынан бастап Франция аймақты дамытуды жоспарлағаннан бері ірі гидроэлектрлік жоба қарастырылып келеді. Он жылдық зерттеулер нәтижесінде таудың ішінде туннель, көпір салынды және лагерь құрылды. 2011 жылдың мамыр айында Оңтүстік Африканың IDG компаниясы мен Конго Республикасы Саунда су электр стансасын дамыту жөнінде келісімге келді. IDG стратегиялық серіктесі – African Power Corporation (APC) компаниясымен бірікті. Екі компания жобаны бірлесіп дамытуда, оны табысқа жеткізу үшін әлеуетті пайдаланушылар мен қаржы институттарымен ынтымақтастық жасайды. Мұндай жоба елдің зор минералдық әлеуетін дамытуға көмектеседі деп күтілуде. 2012 жылдың қазан айында APC елдегі өкілдігін күшейтіп, ел өкілін тағайындады. Николас Рузе 1998 жылдан бері Конгода жұмыс істеп келеді және жобаны жергілікті деңгейде ілгерілету үшін елдегі жұмыстарды үйлестіреді.