Кіріспе

Батыс Африкадағы өзен

Вольта өзені () – Батыс Африкадағы Гана мемлекетінің негізгі өзен жүйесі. Ол Буркина-Фасоның Бобо-Диулассо жоталарынан Ганаға қарай оңтүстікке ағып өтеді. Өзеннің басты салалары – Қара Вольта, Ақ Вольта және Қызыл Вольта. Солтүстік-батысында Қара Вольта Кот-д’Ивуар, Гана және Буркина-Фасо елдерінің арасындағы халықаралық шекараны құрайды. Вольта өзені Аквапим-Тоголанд жоталарының бойымен оңтүстікке қарай ағып, Гвинея шығанағындағы Ада-Фоа қаласы тұсында Атлант мұхитына құяды. Оның кішігірім саласы – Оти өзені, ол шығыстан Тогодан Ганаға құяды. Вольта өзені Акосомбода су электр станциясын салу мақсатымен бөгеттелген. Вольта көлі деп аталатын су қоймасы оңтүстіктегі Акосомбо бөгетінен елдің солтүстік бөлігіне дейін созылып жатыр және әлемдегі ең ірі жасанды су қоймасы болып табылады. Буркина-Фасо мемлекеті бұрын Вольта өзенінің атымен – Жоғарғы Вольта деп аталған.

Су қоймасы

Вольта көлі – Гананың оңтүстігіндегі Вольта өзенінің төмен ағысындағы Акосомбо тоғаны арқылы құрылған су қоймасы. Бұл әлемдегі ең ірі су қоймаларының бірі. Ол Гананың оңтүстік-шығысындағы Акосомбо тоғанынан басталып, Гананың Солтүстік аймағындағы Орталық Гонджа ауданының Япей қаласына дейін созылады. Тоғанның электр станциясы Вольта өзені басқармасына электр энергиясын өндіріп береді, ал су қоймасы су көлігі үшін де қолданылады. Суармалы егіс және балық шаруашылығы үшін де маңызды ресурс болып табылады. Вольта көлінен төмендегі өзеннің тереңдігі шамамен 14 метрді құрайды. Вольта өзені Акосомбо тоғанының жанында Адоме көпірімен кесіп өтеді.

Тарих

Бір кезде Гана, Того және Бенин қазіргі аумақтарындағы өзеннің шығыс және батыс жағалауларында патшалық құрған Акваму халқы оны Фирау деп атаған. Олардың өзенге арналған Мфодуо атты құдайы бар. Вольта өзеніне Ганадағы португалдық алтын саудагерлері ат берген. Бұл олардың қайтып оралғанға дейінгі соңғы зерттеу аймағы болды (португал тілінде "вольта" сөзі "бұрылыс" немесе "керілу" мағынасын білдіреді).