Александр МакКал Смит: Шотландиялық және Зимбабвелік жазушының өмірбаяны
Alexander McCall Smith
Александр МакКал Смит – шотланд жазушысы, құқық профессоры. Оның кітаптары 40 млн дана сатылып, 46 тілге аударылған. «№1 Лейди-детектив» сериясымен танымал.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шотландтық/Зимбабвелік жазушы және ғалым сэр Александр "Сэнди" Макколл Смит (24 тамыз 1948 жылы туған) – шотландтық құқық ғалымы және көркем әдебиет авторы. Ол Оңтүстік Родезияда (қазіргі Зимбабве) өсті және Эдинбург университетінде медицина құқығының профессоры болды. Ол медицина құқығы және биоэтика саласында сарапшы болды және британдық және халықаралық комитеттерде жұмыс істеді. Кейіннен ол көркем әдебиет жазушысы ретінде танылды, 2010 жылға дейін ағылшын тілінде 40 миллионнан астам дана сатылып, 46 тілге аударылды. Ол "Бірінші әйелдер жеке детективтік агенттігі" сериясының авторы ретінде белгілі. "Макколл" тегі оның ұлы-ұлы анасы Бетея Макколлдан келген, ол 1833 жылы Гленкернде, Дэмфрис графтығында Джеймс Смитқа үйленген.
Scottish/Zimbabwean writer and academic
Sir Alexander "Sandy" McCall Smith (born 24 August 1948) is a Scottish legal scholar and author of fiction. He was raised in Southern Rhodesia (now Zimbabwe) and was formerly Professor of Medical Law at the University of Edinburgh. He became an expert on medical law and bioethics and served on related British and international committees. He has since become known as a fiction writer, with sales in English exceeding 40 million by 2010 and translations into 46 languages. He is known as the creator of The No. 1 Ladies' Detective Agency series. The "McCall" derives from his great great grandmother Bethea McCall, who married James Smith at Glencairn, Dumfries shire, in 1833.
Ерте өмір
Родни Александр Аласдейр Макколл Смит 1948 жылы британдық ата-анасының отбасында Оңтүстік Родезияның (қазіргі Зимбабве) британдық колониясындағы Булавайо қаласында дүниеге келді. Оның әкесі Булавайода мемлекеттік прокурор болып жұмыс істеді. Макколл Смиттің әкесінің әкесі, доктор Джордж Маршалл Макколл Смит, Найрнда туып, әйелі мен төрт баласын Шотландияда тастап, 1914 жылы науқастарының біреуімен Жаңа Зеландияға қашып кетті. Олар Рауэнеде қоныстанды, онда ол медицина дәрігері және қоғамдық қайраткер болды. Макколл Смит 17 жасында Шотландияға көшіп, Эдинбург университетінде заңды оқыды, онда ол заңгерлік (LLB) және философия докторлық (PhD) дәрежелерін алды. Кейін ол Белфасттағы Король университетінде оқытумен айналысты. Оқытып жүрген кезінде ол әдеби конкурста екі номинацияда қатысты: балаларға арналған кітап және ересектерге арналған роман. Ол балалар санатында жеңіске жетті. Макколл Смит Эдинбург университетінде медицина құқығының профессоры болды, қазір университет заң мектебінің құрметті профессоры. Ол Джеймс Тейт Блэк естелік сыйлығымен байланысты университетпен ынтымақтастығын жалғастыруда. Макколл Смит – Британ медициналық журналының этика комитетінің бұрынғы төрағасы (2002 жылға дейін), Ұлыбританияның Адам генетикасы комиссиясының бұрынғы төрағасының орынбасары және ЮНЕСКО-ның Халықаралық биоэтика комитетінің бұрынғы мүшесі. Ол жазушы ретінде жетістікке жеткеннен кейін бұл міндеттемелерінен бас тартты.
Rodney Alexander Alasdair McCall Smith was born in 1948 in Bulawayo in the British colony of Southern Rhodesia (present day Zimbabwe), to British parents. His father worked as a public prosecutor in Bulawayo. McCall Smith's paternal grandfather, Dr. George Marshall McCall Smith, born in Nairn, abandoned his wife and four children in Scotland and ran off with one of his patients to New Zealand in 1914. They settled in Rawene where he became the medical doctor and a community leader. McCall Smith was educated at the Christian Brothers College in Bulawayo before moving to Scotland at age 17 to study law at the University of Edinburgh, where he earned his LLB and PhD degrees. He soon taught at Queen's University Belfast, and while teaching there he entered a literary competition: one a children's book and the other a novel for adults. He won in the children's category. He was Professor of Medical Law at the University of Edinburgh and is now Emeritus Professor at its School of Law. He retains a further involvement with the university in relation to the James Tait Black Memorial Prize. McCall Smith is the former chairman of the Ethics Committee of the British Medical Journal (until 2002), the former vice chairman of the Human Genetics Commission of the United Kingdom, and a former member of the International Bioethics Committee of UNESCO. After achieving success as a writer, he gave up these commitments.
Құрметтер
Макколл Смит әдебиетке қосқан үлесі үшін 2006 жылдың желтоқсанының соңында жарияланған 2007 жылғы Жаңа жылдық құрмет көрсету тізімінде CBE орденімен марапатталды. 2024 жылғы Жаңа жылдық құрмет көрсетуде әдебиет, ғылым және қайырымдылық саласындағы қызметтері үшін Бакалавр рыцарі атағын алды. 2007 жылдың маусым айында Эдинбург университетінің құқық мектебінің 300 жылдығына арналған салтанатты шарада құрметті заң докторы дәрежесіне ие болды. 2015 жылдың маусым айында Санкт-Эндрюс университетінің бітіру салтанатында құрметті әдебиет докторы дәрежесімен марапатталды.
McCall Smith was appointed a CBE in the 2007 New Year Honours List issued at the end of December 2006 for services to literature. In the 2024 New Year Honours he was appointed Knight Bachelor for services to Literature, to Academia and to Charity. In June 2007, he was awarded the Honorary Degree of Doctor of Laws at a ceremony celebrating the tercentenary of the University of Edinburgh School of Law. In June 2015 he was awarded the honorary degree of Doctor of Letters at a graduation ceremony at the University of St Andrews.
Жеке өмір
1984 жылы ол Шотландияның Эдинбург қаласына қоныс аударды. Әйелі Елизаветасымен бірге қаланың Мерчистон/Морнингсайд ауданында үлкен Виктория стиліндегі үйді сатып алып, жөндеп жаңартты. Олар сол жерде шамамен 30 жыл тұрып, екі қызын өсірді. Әуесқой фаготшы ретінде, ол "Шын қорқынышты оркестр" атты ұйымды бірге құрды. Ол Ботсванадағы алғашқы опералық оқу орталығы – No.1 Ladies’ Opera House құрылуына көмектесті және олардың алғашқы қойылымы – Окаванго дельтасындағы бабуин тобы арасындағы Макбеттің либреттосын жазды. 2009 жылы Оңтүстік Африканың Кейптаун қаласындағы Санкт-Джордж соборында өткен салтанатты шарада Американдық жетістіктер академиясының Алтын тақтасымен марапатталды, осы марапатты марапаттау кеңесінің мүшесі архиепископ Десмонд Туту табыстады. 2012 жылы ол жазушы У. Сомерсет Моэмнің өмірі мен шығармашылығы туралы "Мистер Моэмді ашу" атты деректі фильмде түсті. 2014 жылы Макколл Смит Хебрид аралдарындағы, адамдар тұрмайтын аралдар тізбегін сатып алды. Ол: "Мен олармен ештеңе істемеймін, және мен кеткеннен кейін олардың зақымдалмай, елдің иелігінде сақталуын қамтамасыз етемін. Оларды мәңгілікке фауна үшін – құстар мен иттіктер және оларға мекен болатын басқа да жануарлар үшін қасиетті орын ретінде сақтауды қалаймын", – деді. 2014 жылы Жаңа Зеландияға сапар жасаған кезде Макколл Смит Рауэне қаласына барды, онда оның әкесі Джордж Макколл Смит 34 жыл бойы аурухана басқарды және Хокианга аймағындағы денсаулық сақтау жүйесін құрды.
He settled in Edinburgh, Scotland, in 1984. He and his wife Elizabeth, a physician, bought and renovated a large Victorian mansion in the Merchiston/Morningside area of the city. They lived there for almost 30 years, raising their two daughters. An amateur bassoonist, he co founded The Really Terrible Orchestra. He has helped to found Botswana's first centre for opera training, the Number 1 Ladies' Opera House, for whom he wrote the libretto of their first production, a version of Macbeth set among a troop of baboons in the Okavango Delta. In 2009 he received the Golden Plate Award of the American Academy of Achievement presented by Awards Council member Archbishop Desmond Tutu at an awards ceremony at St. George's Cathedral in Cape Town, South Africa. In 2012 he appeared in a documentary about the life and work of author W. Somerset Maugham, Revealing Mr. Maugham. In 2014 McCall Smith purchased the Cairns of Coll, a chain of uninhabited islets in the Hebrides. He said, "I intend to do absolutely nothing with them, and to ensure that, after I am gone, they are held in trust, unspoilt and uninhabited, for the nation. I want them kept in perpetuity as a sanctuary for wildlife – for birds and seals and all the other creatures to which they are home." During a visit to New Zealand in 2014 McCall Smith visited Rawene, where his grandfather, George McCall Smith, ran the hospital for 34 years and created the Hokianga area health service.
Жазушылық мансап
Макколл Смит – көркем әдебиеттің жемісті авторы, оның бірнеше сериясы бар. Ол өте қарқынды жазады: "Саяхатта жүргенде де ол күнін өткізбейді, күніне 2000-3000 сөз жазады, ал Эдинбургтегі үйінде 5000 сөзден астам жазады. Оның қалыпты қарқыны сағатына 1000 сөз". Әлемге әйгілі болған сериясын бастамас бұрын 1980-1990 жылдары 30 кітап жариялады. 2020 жылы ол «Алысқа қарайтын уақыт: және басқа өлеңдер» атты өлеңдер жинағын шығарды.
McCall Smith is a prolific author of fiction, with several series to his credit. He writes at a prodigious rate: "Even when travelling, he never loses a day, turning out between 2,000 and 3,000 words [a day] – but more like 5,000 words when at home in Edinburgh. His usual rate is 1,000 words an hour". He published 30 books in the 1980s and 1990s before he began the series that has brought him the world's notice. In 2020 he published a collection of poetry entitled In a Time of Distance: And Other Poems.