Кіріспе

Финляндияны русияландыру саясаты (; Русификация Финляндии) – Ресей империясының 1899–1905 және 1908–1917 жылдары Финляндияның ерекше мәртебесін шектеуге, саяси автономиясын және мәдени ерекшелігін тоқтатуға бағытталған мемлекеттік саясаты. Бұл, Ресей империясының XIX ғасыр соңы мен XX ғасыр басындағы үкіметтерінің империядағы орыс емес азшылықтардың мәдени және әкімшілік автономиясын жоюға тырысқан, кең ауқымды русификация саясатының бір бөлігі болды. Екі русификация науқаны финдердің кең қарсылығын тудырды, ол петициялармен басталды, содан кейін ереуілдерге, пассивті қарсылыққа (әскери қызметке қарсылықты қоса алғанда) және ақырында белсенді қарсылыққа ұласты. Финляндияның русификацияға қарсылығы 1917 жылы елдің тәуелсіздік жариялауына әкелген басты факторлардың бірі болды.

Ресей патшалығының тұсында

1808 жылы Ресей Швецияға шабуыл жасады, бұл кейіннен Фин соғысы деп аталды. 1809 жылы Швеция жоғалтқан аумағы Финляндияның Ұлы Герцогтығына айналды, бірақ оған Ресей империясы билік етті. 1809 жылы Финляндияның сеймі Ресей императоры Александр I-ді ұлы князь деп мойындады. Александр өз тарапынан финдердің құқықтарын растады, әсіресе оларға өздерінің дәстүрлерін және дінін сақтауға, сондай-ақ өздерінің ұлттық ерекшеліктерін сақтап қалуға еркіндік берді.

Орысшаланудың екінші кезеңі

Бағдарлама 1908 жылы қайта енгізіліп, Финляндияның автономиясының көп бөлігін жоғалтты және финдердің қарсылығын қайтадан күшейтті, оның ішінде Ягер қозғалысын да қамтыды. 1909–1917 жылдары Финляндия Сенатындағы фин саясаткерлері Ұлы Герцогтіктің азаматтары болып саналатын, орыс армиясының фин туған офицерлерімен ауыстырылды, нәтижесінде «адмиралдар сенаты» немесе «сабельдер сенаты» деп аталатын құрылым пайда болды. Ресей финдерді әскери қызметке шақырудан бас тартқаны үшін үлкен төлемдер талап етті («әскери миллиондар» мәселесі). 1910 жылғы «Барлық империялық заңнама рәсімдері туралы заң» жаңадан құрылған Финляндия Парламентінен Финляндияның көп бөлігін заң шығару құқығын Ресей Думасы мен Мемлекеттік Кеңеске берді. 1912 жылы «Теңдік туралы заң» қабылданып, барлық фин үкіметтік және мемлекеттік қызмет орындары ресейліктерге ашылды. Көптеген шаралар 1914–1917 жылдары Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде тоқтатылды, бірақ 1914 жылдың қарашасында фин баспасөзінде жарияланған құпия үкіметтік құжаттар, империялық үкіметтің Финляндияны толыққанды рустастыру жоспарларын әлі де сақтап отырғанын көрсетті. Екінші толқын Ресейдегі Ақпан революциясы салдарынан тоқтатылды.

Жапондық қатысу

Ресей-Жапон соғысы кезінде Жапонияның қаржылық көмегімен финляндиялық көтерілісшілер көтеріліс ұйымдастырып, тәуелсіз мемлекет құру мақсатымен мыңдаған мылтық сатып алды. Бірақ кеме Финляндия жағалауында сүңгіп, жоспар орындалмады. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ресей мен Жапония Германияға қарсы одақтас болып күрескенде, жапондықтар Ресей үкіметіне азаттық қозғалысының басшыларының тізімін ұсынды (қазір Бірінші дүниежүзілік соғыста Германиямен бірлесіп жұмыс істейтін).