Фердинанд Леопольд Ойоно: Камерундық дипломат және жазушы
Ferdinand Oyono
Фердинанд Леопольд Ойоно (1929-2010) – камерундық дипломат, саяхатшы, жазушы. Африка әдебиетінің классигі, «Houseboy» романымен танымал. Камерун мәдениетіне үлкен үлес қосты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Камерундық дипломат және жазушы (1929–2010)
Cameroonian diplomat and writer (1929 2010)
Фердинанд Леопольд Ойоно (14 қыркүйек 1929 – 10 маусым 2010) – Камеруннан шыққан дипломат, саясаткер және жазушы. Оның әдеби еңбектері адамдарды қаншалықты оңай адастауға болатынын көрсететін ирониялық сезімімен танымал. 1950 жылдары француз тілінде жазған Ойононың әдеби мансабы қысқа болғанымен, оның отаршылдыққа қарсы романдары 20 ғасырлық африка әдебиетінің классикасы саналады. Оның тұңғыш романы «Une vie de boy» 1956 жылы жарық көрген, кейін «Houseboy» деп аударылған және ерекше маңызға ие. 1960 жылдардан бастап Ойоно Камерун үкіметінде дипломат және министр ретінде ұзақ қызмет етті. Президент Пол Бияның сенімді серіктерінің бірі ретінде ол 1992 жылдан 1997 жылға дейін Сыртқы істер министрі, ал 1997 жылдан 2007 жылға дейін Мәдениет министрі болып қызмет атқарды. Сонымен қатар, 1977 жылдан 1978 жылға дейін ЮНИСЕФ төрағасы болды.
Ferdinand Léopold Oyono (14 September 1929 – 10 June 2010) was a diplomat, politician and author from Cameroon. His literary work is recognised for a sense of irony that reveals how easily people can be fooled. Writing in French in the 1950s, Oyono had only a brief literary career, but his anti colonialist novels are considered classics of 20th century African literature; his first novel, Une vie de boy—published in 1956 and later translated as Houseboy—is considered particularly important. Beginning in the 1960s, Oyono had a long career of service as a diplomat and as a minister in the government of Cameroon. As one of President Paul Biya's top associates, he ultimately served as Minister of Foreign Affairs from 1992 to 1997 and then as Minister of State for Culture from 1997 to 2007. He was also Chairman of UNICEF from 1977 to 1978.
Дипломатиялық және саяси мансап
Ойоно Камерунның Оңтүстік провинциясындағы Эболова маңында дүниеге келген. Яундеде орта білім алғаннан кейін Ойоно Парижде оқыды. Камерун тәуелсіздік алғаннан кейін Ойоно 1960 жылы Камерун делегациясының мүшесі болды, ал ел БҰҰ-ға қабылданған кезде. Кейін Ойоно 1965 жылдан 1974 жылға дейін Камерунның түрлі елдерде елшісі болып қызмет етті. Ол 1965 жылы Либериядағы қысқа мерзімге елші болды, содан кейін 1965 жылдан 1968 жылға дейін Бенилюкс елдері мен Еуропалық қауымдастықтардағы елші, ал 1969 жылдан 1974 жылға дейін Испания, Италия, Марокко, Алжир және Тунис елшілері ретінде Францияда қызмет етті. 1974 жылдан 1982 жылға дейін ол Камерунның Біріккен Ұлттар Ұйымындағы тұрақты өкілі болды; ол Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесінің президенті болып, 16 желтоқсан 1975 жылы Қауіпсіздік Кеңесінің 1866-шы отырысында Ұлыбританияның Айвор Ричард орнына қызмет атқарды. 1977 жылдан 1978 жылға дейін ол ЮНИСЕФ төрағасы болды. 1982 жылдан 1985 жылға дейін ол әртүрлі елдерде елші болып қызмет етті: алдымен Алжир мен Ливияда, содан кейін Ұлыбритания мен Скандинавия елдерінде елші болды. Президенттіктің Бас хатшысы лауазымы тарихи жағынан өте күшті болды, бірақ Ойононың кеңседе болған уақыты Президент Бияның басқаруымен оның әлсіреуімен байланысты болды; Ойоно Бас хатшыдан қарапайым министрлікке ауыстырылды - бұл іс жүзінде төмендеу саналды. 1990 жылы үкіметтен шығарылғаннан кейін, 1992 жылы 27 қарашада сыртқы істер министрі болып тағайындалды. Ол 1997 жылы 8 желтоқсанда мәдениет министрі болып тағайындалғанға дейін осы лауазымда қызмет етті. Он жылға жуық мәдениет министрі болғаннан кейін Ойоно 2007 жылдың 7 қыркүйегінде үкіметтен босатылды. Ол Пауль Бияның жақын досы деп есептелді. Ол бірнеше ай бойы министрлікте жұмыс істемегені үшін сынға ұшырады. Бияның "ресми емес кеңесшісі" ретінде Ойоно үкіметтен кеткеннен кейін де ықпалын сақтап қалды деп есептелді. Бия оны 2009 жылдың 30 маусымында елші етіп тағайындады. Президент Бияның өкілі ретінде Ойоно 2010 жылы 14 мамырда Камерунның тәуелсіздік жолындағы күресі мен елдің кейіннен қайта бірігуін еске алу үшін өткен қойылымға қатысты. Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас хатшысы Пан Ги Мун Камерунға сапары кезінде 2010 жылы 10 маусымда Яундеде 80 жастағы Ойоно кенеттен қайтыс болды. Айтуынша, Ойоно бас хатшыны қабылдағаннан кейін президент сарайында ауырып қалды; оған дереу медициналық көмек көрсетілді және жедел жәрдем шақырылды, бірақ ол тез қайтыс болды. Кейін президент Бия Ойононың өліміне қайғырып, мәлімдеме жасады, бірақ нақты мәлімет берілмеді. Бас хатшы Пан Ги Мун Камерунның Ұлттық Ассамблеясында сөйлеген сөзінде қайғысын білдірді. 26 маусымда Еболоваға жақын Нгоазип қаласында жерленді.
Oyono was born near Ebolowa in the South Province of Cameroon. After obtaining his secondary education in Yaoundé, Oyono studied in Paris. Following Cameroon's independence, Oyono was a member of the Cameroonian delegation to the United Nations in 1960, when the country was admitted to the UN. Oyono subsequently served as Cameroon's ambassador to various countries from 1965 to 1974. He was briefly the Ambassador to Liberia in 1965, then served as ambassador to the Benelux countries and the European Communities from 1965 to 1968 and as ambassador to France, with additional accreditation for Spain, Italy, Morocco, Algeria, and Tunisia, from 1969 to 1974. From 1974 to 1982 he was Cameroon's Permanent Representative to the United Nations; he acted as President of the United Nations Security Council in place of the United Kingdom's Ivor Richard at the 1,866th meeting of the Security Council on 16 December 1975, and was Chairman of UNICEF from 1977 to 1978. From 1982 to 1985 he again served as ambassador to various countries: first as ambassador to Algeria and Libya, then as ambassador to the United Kingdom and the Scandinavian countries. The post of Secretary General of the Presidency was historically very powerful, but Oyono's stint in the office was associated with a weakening of it under President Biya; significantly, Oyono was moved from the Secretariat General to an ordinary ministry—effectively a demotion. Although Oyono was dismissed from the government in 1990, he was subsequently appointed as Minister of Foreign Relations on 27 November 1992, serving in that position until he was instead named Minister of State for Culture on 8 December 1997. After nearly ten years as Minister of State for Culture, Oyono was dismissed from the government on 7 September 2007. Oyono was thought to be a close friend of Paul Biya, He had been criticised for reportedly not working at his ministry for months at a time. After leaving the government, Oyono was thought to retain a great deal of influence as "an unofficial adviser" to Biya. Biya appointed him as a roving ambassador on 30 June 2009. As the representative of President Biya, Oyono attended a play commemorating Cameroon's independence struggle and the country's subsequent reunification on 14 May 2010; the play was part of festivities marking Cameroon's 50th year of independence from France. During a visit to Cameroon by Ban Ki moon, the Secretary General of the United Nations, the 80 year old Oyono died suddenly in Yaoundé on 10 June 2010. Reportedly Oyono fell ill at the presidential palace after a reception for the Secretary General; he received immediate medical attention and an ambulance was called, but he quickly died. Later in the day, President Biya released a statement expressing sadness regarding Oyono's death, although the statement gave no details. Secretary General Ban, meanwhile, expressed sadness during a speech to the National Assembly of Cameroon. and concluding with his burial at Ngoazip, near Ebolowa, on 26 June.