Кастелнеуидд Эмлин – Уэльстің батысындағы Теифи өзені бойында орналасқан қала. 2011 ж. халық саны 1883 адамды құрады. Географиясы, тарихы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Батыс Уэльстегі қала Ньюкасл Эмлин (Castellnewydd Emlyn) – Батыс Уэльстегі Середижон және Кармартеншир округтерінің шекарасында, Теифи өзенінің бойында орналасқан қала. Бұл қауым толығымен Кармартеншир округінің құрамында, және Ллангелер мен Ценaрт (екеуі де Кармартенширде) және Середижондағы Ландифриогпен шектеседі. Адпар – Теифи өзенінің Середижон жағындағы қаланың бөлігі. Бұрын ол Трефхедин деп аталған және өзі жеке ежелгі Уэльс қаласы болған. 2011 жылғы халық санауы бойынша Адпар аймағында 1,883 адам тұрады.
Town in West Wales
Newcastle Emlyn (Castellnewydd Emlyn) is a town on the River Teifi, straddling the counties of Ceredigion and Carmarthenshire in West Wales. It is also a community entirely within Carmarthenshire, bordered by those of Llangeler and Cenarth, also in Carmarthenshire, and by Llandyfriog in Ceredigion. Adpar is the part of town on the Ceredigion side of the River Teifi. It was formerly called Trefhedyn and was an ancient Welsh borough in its own right. The area including Adpar had a population of 1,883 according to the 2011 census.
Тарих
Қала өзінің атын ортағасырлық Дифедтегі әкімшілік аймақ – Emlyn cantref-нен алады. Ньюкасл Эмлин қамалы алғаш рет 1215 жылы Brut y Tywysogion-да еске алынған, ол кезде оны Ұлы Льюэллин (Llywelyn Fawr) басып алған. 1287–1288 жылдардағы көтеріліс кезінде оны валлийліктер, ал 1403 жылы Оуэйн Глиндюр басып алды. 1841 жылы халық саны 1000-нан кем болды. Кавдор залы 1892 жылы құрылысын аяқтады. Теифи аңғары темір жолы жақын жерде орналасқан, бірақ қалада 1952 жылдан бері жолаушылар пойызы қызметі тоқтатылған. Ньюкасл Эмлин 1981 жылы Урд Ұлттық Эстедфодын қабылдады.
The town takes its name from the cantref of Emlyn, an administrative district in medieval Dyfed. Newcastle Emlyn Castle, was first mentioned in Brut y Tywysogion in 1215, when it was seized by Llewelyn the Great (Llywelyn Fawr). It was captured by the Welsh during the revolt of 1287–1288 and also by Owain Glyndŵr in 1403. The population in 1841 was under 1,000. Cawdor Hall was completed in 1892. The Teifi Valley Railway is nearby, although the town has not had a passenger train service since 1952. Newcastle Emlyn hosted the Urdd National Eisteddfod in 1981.
Басқару
Ньюкасл Эмлин қаласын жергілікті басқарудың екі деңгейі қамтиды: қауымдастық (қала) және округ деңгейі – Ньюкасл Эмлин қалалық кеңесі және Кармартеншир округтік кеңесі. Қалалық кеңес Базар алаңындағы Кавдор залында отырыс өткізеді. Ньюкасл Эмлин тарихи тұрғыдан Кенерат ежелгі приходының бір бөлігі болған. 1894 жылы сайланған приходтық және округтік кеңестер құрылғанда, Кенератқа приходтық кеңес берілді және ол Ньюкасл Эмлин ауылдық округінің құрамына енді. 1897 жылы Кенерат приходының бір бөлігі Ньюкасл Эмлин деп аталған қалалық округке айналдырылды. Ньюкасл Эмлин қалалық округі 1974 жылы таратылды, ал оның аумағы қауымдастыққа айналды. Округ деңгейіндегі функциялар Кармартен округтік кеңесіне берілді, ол 1996 жылы Кармартеншир округтік кеңесімен алмастырылды.
There are two tiers of local government covering Newcastle Emlyn, at community (town) and county level: Newcastle Emlyn Town Council and Carmarthenshire County Council. The town council meets at Cawdor Hall on Market Square. Newcastle Emlyn was historically part of the ancient parish of Cenarth. When elected parish and district councils were established in 1894, Cenarth was given a parish council and included in the Newcastle Emlyn Rural District. In 1897 part of the parish on Cenarth was converted into an urban district called Newcastle Emlyn. Newcastle Emlyn Urban District was abolished in 1974, with its area becoming a community instead. District level functions passed to Carmarthen District Council, which was in turn replaced by Carmarthenshire County Council in 1996.
Экономика
1932 жылы бұрынғы кооперативтік май зауыты құрғақ сүт өнімдері компаниясы тарапынан ірімшік жасау үшін қайта ашылды. Кейін, жаңа бас компания Unigate сүт өнімдерімен байланысы жоқ май зауыттарын сатуға шешім қабылдағаннан кейін, 1979 жылы оны Сүт сату кеңесі сатып алды, бірақ 1983 жылы қайта жабылды.
In 1932, the former Co operative creamery was reopened by Dried Milk Products to make cheese. After a new parent firm, Unigate, decided to sell off its non milk related dairies, it was bought by the Milk Marketing Board in 1979, but closed again in 1983.
Көлік
1895 жылы Ұлы Батыс темір жолының (GWR) Теифи аңғары темір жолы Ньюкасл Эмлин темір жол станциясына жетті. Бастапқыда Кармартен мен Кардиган темір жолы Кармартен мен Кардиган арасында 7 фут, ¼ дюймдік кең табанды желі ретінде жоспарланған, бірақ ол GWR-ге қосылды, және GWR желіні тек Ньюкасл Эмлинге дейін дамытты. 1952 жылы жолаушылар тасымалы тоқтатылды, ал тауар тасымалы ірімшік шығаратын май зауытына сүт пойыздарының қатысуының арқасында 1973 жылға дейін жалғасты.
In 1895, the Teifi Valley Railway of the Great Western Railway (GWR) reached Newcastle Emlyn railway station. Originally conceived as a 7 ft, ¼ inch broad gauge line between Carmarthen and Cardigan by the Carmarthen and Cardigan Railway, it was absorbed into the GWR, which developed the line only as far as Newcastle Emlyn. Passenger services ceased in 1952, but goods services continued until 1973, due in part to milk train services to the cheese producing creamery.
Демография
2011 жылғы Ұлыбритания халық санауы бойынша Ньюкасл Эмлинде 1,883 адам тұрады, оның ішінде Теифи өзенінің Цередигон жағындағы Адпар да бар. 2017 жылғы халықты бағалау деректері бойынша, қала халқы 1,888 адамды құрады, оның 52 пайызы әйелдер, 48 пайызы ерлер. 379 адам 0-17 жас аралығында, 979 адам 18-64 жас аралығында, ал 530 адам 65 жастан асқан. 2001 жылғы Ұлыбритания халық санауында Ньюкасл Эмлинде тұратын 950 адамның 69 пайызы валли тілінде еркін сөйлеген, бірақ келесі он жылдық ішінде бұл көрсеткіш 54 пайызға төмендеді, себебі 2011 жылға қарай қала халқы 3 және одан жоғары жастағы 1,138 адамға жетті. 2001 және 2011 жылдар аралығында Ньюкасл Эмлинде валли тілінің қолданылуының төмендеуі Уэльстегі ең үлкен төмендеулердің бірі болды, бірақ Цередигон және Кармартенширде де жиі кездеседі. 2012 жылғы Эстин инспекциясының соңғы есебінде қаланың ағылшын тіліндегі орта мектебінде оқушылардың тек 12 пайызы валли тілінде сөйлейтін үйлерде өскені, ал 31 пайызы тілді еркін меңгергені айтылған. Ата-аналар балаларын валли тіліндегі орта мектепке, Цередигонның Лландисул қаласындағы Ysgol Dyffryn Teifi мектебіне жіберуге құқылы. Қала тұрғындарының тек 64,8 пайызы Уэльсте туған. Қалада екі тілде оқытатын бастауыш мектеп, сондай-ақ Meithrinfa Teifi Tots Nursery деп аталатын мектепке дейінгі білім беру мекемесі бар.
According to the United Kingdom census 2011 Newcastle Emlyn had a population of 1,883, including Adpar on the Ceredigion side of the River Teifi. A 2017 population estimate put it at 1,888, of whom 52 per cent were female and 48 per cent male, with 379 aged 0–17 years, 979 aged 18–64, and 530 aged over 65. The 2001 UK census had 69 per cent of the 950 people then living in Newcastle Emlyn speaking fluent Welsh, although the proportion fell in the next decade to 54 per cent, as the town population increased to 1,138 aged 3 or over by 2011. The drop in Welsh usage in Newcastle Emlyn between 2001 and 2011 was among the biggest in Wales, though not uncommon across Ceredigion and Carmarthenshire. The latest Estyn inspection report in 2012 on the town's English medium secondary school notes that only 12 per cent of pupils came from homes where Welsh is spoken, with 31 per cent considered fluent in the language. Parents have the option of sending their children to a designated Welsh medium secondary school, Ysgol Dyffryn Teifi in Llandysul, Ceredigion. Only 64.8 per cent of the town's residents were born in Wales. The town has a dual language primary school, and also a pre school establishment known as Meithrinfa Teifi Tots Nursery.
Білім беру және мәдениет
Ньюкасл Эмлинде Ysgol Gyfun Emlyn атты орта мектеп бар. Қаланың тартымды орындарына өнер галереясы, «Аттик» театры және Ұлттық жүн мұражайы кіреді.
Newcastle Emlyn has a secondary school, Ysgol Gyfun Emlyn. The town's attractions include an art gallery, the Attic Theatre company and the National Woollen Museum.
Спорт
Ньюкасл-Эмлинде футбол және регби командалары бар. Ньюкасл-Эмлин футбол клубы Уэльс футбол федерациясының, ал Ньюкасл-Эмлин РК – Уэльс регби одағының мүшесі болып табылады.
Newcastle Emlyn has association football and rugby teams. Newcastle Emlyn Football Club are members of the Football Association of Wales and Newcastle Emlyn RFC of the Welsh Rugby Union.
Аңыз
Ньюкасл Эмлиннің вивернасы туралы аңыз (Gwiber Castell Newydd Emlyn) қала толы бір күні қанатты виверн от пен түтін шығарып, қамал қабырғаларына қонғанын, қауретті қарап, содан кейін ұйықтап қалғанын айтады. Басқа қорқыныш бірнеше қала тұрғынының оны жоюға тырысуына әкелді. Бір әскер Теифи өзенін кешіп, қамал жағындағы қолайлы жерге жетіп, өзенге қызыл плащты лақтырды. Жаратылыс кенеттен оянды, плащты көріп, оған ұшып түсіп, айқайлап, жыртып жіберді, бірақ оның осал жерлеріне оқ тиді. Шабуылдаушы қауіпсіз жерге қашып кетті. Өлі жатқан виверн аударылып, өзенмен ағысып кетті, оның жарасынан аққан у суды ластады және барлық балықтарды өлтірді. Жаратылыстың жойылуына қуаныш болды.
A legend of the Wyvern of Newcastle Emlyn (Gwiber Castell Newydd Emlyn) tells how on a fair day when the town was full, a winged wyvern breathing fire and smoke landed on the castle walls, stared threateningly, then settled down to sleep. The general terror gave way to an effort by a few townsfolk to destroy it. A soldier waded the Teifi to a vantage point on the castle side and released a red cloak into the river. The creature, suddenly woken, caught sight of the cloak, fell on it with shrieks and tore it to shreds, but was shot in its vulnerable underparts. The assailant escaped to safety. The dying wyvern turned over and floated down the river, its wound gushing venom that fouled the water and killed all the fish. There was joy at the monster's death.