Кіріспе
Лагос штаты – Нигерияның оңтүстік-батысындағы штат. 36 штаттың ішінде халық саны бойынша екінші, ал аумағы бойынша ең кішкентай штат. Оңтүстікте Бенин шығанағымен, батыста Бенинмен 10 шақырымдық халықаралық шекарамен шектеседі. Лагос штаты солтүстікте Огун штатымен шамамен 283 шақырымға дейін шектеседі, бұл оны тек бір штатпен шектесетін жалғыз Нигерия штаты етеді. Штат Лагос қаласының атымен аталады – Африкадағы ең көп халқы бар қала. 1967 жылдың 27 мамырында Батыс аймағы мен бұрынғы Федералдық астаналық округтен құрылған. Географиялық тұрғыдан алғанда, Лагос штатының көбі су айдындарымен жабылған, олардың шамамен төрттен бірін құрайды. Штаттың ішкі бөлігіндегі Лагос және Лекки лагуналары ең ірілері, ал Огун және Осун өзендері оларға құяды. Көптеген өзендер мен арналар штат арқылы өтеді және адамдар мен тауарларды тасымалдаудың маңызды құралы болып табылады. Құрлықта қалаланбаған аймақтар тропикалық Нигерияның жазық орманды аймағына жатады, онда мона маймылы, ағаш панголині және капотты құрқыл сияқты қауіп төнгідегі түрлердің және Африка пілдерінің уақытша популяциясы бар табиғи аймақтар кездеседі. Теңіз жағалауында да түрлі биожүйе бар, мұнда көптеген балықтар, африкалық манаттар мен крокодилдер мекендейді. Лагос штаты көптеген жылдар бойы әртүрлі жергілікті этникалық топтардың мекені болды, олардың көп бөлігін штаттың барлық аймақтарында тұратын йоруба халқы құрайды, сондай-ақ батыс бөлігінде эве және огу халықтары да бар. 19 ғасырдан бері жүрген көші-қондардың нәтижесінде Лагос штатында Нигерияның жергілікті емес этникалық топтарының да көп саны қоныстанған, олардың ішінде эдо, фулани, хауса, игбо, ижау, ибибио, эфик және нупе халықтары бар. Нигерияның қазіргі шекарасынан тыс жерлерден келген топтар да бар, олардың ішінде 1800 жылдары Африкаға оралған құлдықтан босатылған адамдардың ұрпақтары – саро (Сьерра-Леоне) және амаро (Бразилия) топтары бар. Лагостың халқының маңызды бөлігін құрайтын Таяу Шығыс нигериялықтары (негізінен сириялық және ливандық нигериялықтар) да бар, сондай-ақ Бенин, Қытай, Гана, Үндістан, Того және Ұлыбританиядан келген жақындағы иммигранттар да бар. Діни тұрғыдан алғанда, штат та түрлі, онда христиандардың, мұсылмандардың және дәстүрлі этникалық діндердің көп саны бар. Колониялық кезеңге дейінгі дәуірде қазіргі Лагос штатының аумағы балық аулау ауылдары мен порттардан тұрды, олар әртүрлі уақытта Ойо империясы және Бенин патшалығы сияқты мемлекеттердің бақылауында болды. 1850 жылы британдықтар Лагос қаласын бомбалау арқылы патшалыққа шабуыл жасап, одақтас патшаны орнатып, Лагосты британдық қорғауға алды. Он жылдан кейін Лагос келісімі күштеп бекітіліп, Лагос колониясының ресми құрылуына әкелді. 1906 жылы колония жаңа Оңтүстік Нигерия протекторатына қосылды, ол 1914 жылы Британдық Нигерияның құрамына енді, ал Лагос қаласы оның астанасы болды. 1960 жылы тәуелсіздік алғаннан кейін Лагос астанасы болып қала берді, қаланың көп бөлігі Федералдық астаналық округты құрады, ал қазіргі Лагос штатының қалған бөлігі 1967 жылға дейін Батыс аймақтың бір бөлігі болды, содан кейін аймақ бөлініп, Лагос штаты құрылды. Экономикалық тұрғыдан алғанда, Лагос штаты әлемдегі ең жылдам дамитын қалалардың бірі. Бұл Нигериядағы ең көп халқы бар қала және елдің ең маңызды штаттарының бірі, ірі қаржы орталығы және Африкадағы ең ірі экономикалардың бірі, жалпы ішкі өнім 84 миллиард долларды құрайды, бұл Гананың 75 миллиард долларымен, Анголаның 70 миллиард долларымен және Эфиопияның 93 миллиард долларымен салыстыруға болады. Лагос штаты сонымен қатар Нигерия мен Сахарадан оңтүстікке қарай Африканың маңызды мәдени, білім және көлік орталығы болып табылады. Бұған қоса, штат Нигериядағы сауаттылық деңгейі ең жоғары. Ол жанды мәдениетімен, көрікті базарларымен және маңызды экономикалық белсенділігімен танымал. Қысылу мен жол апаттарына қарамастан, Лагос штаты Нигериядағы ең жоғары Адам даму индексіне ие және көптеген даму жобаларын жүзеге асыруда.
Lagos State (, ) is a state in southwestern Nigeria. Out of the 36 states, it is the second most populous state and the smallest in area. Bounded to the south by the Bight of Benin and to the west by the international border with Benin for ten km, Lagos State borders Ogun State to the north for about 283 km, making it the only Nigerian state to border only one other state. Named for the city of Lagos—the most populous city in Africa—the state was formed from the Western Region and the former Federal Capital Territory on 27 May 1967. Geographically, Lagos State is dominated by bodies of water with nearly a quarter of the state's area being bodies of water. The largest of these bodies are the Lagos and Lekki lagoons in the state's interior with the Ogun and Osun rivers flowing into them. Many other rivers and creeks flow throughout the state and serve as vital means of transportation for people and goods. On land, non urbanized areas are within the tropical Nigerian lowland forests ecoregion with natural areas containing threatened populations of mona monkey, tree pangolin, and hooded vulture along with a transitory population of African bush elephants. Offshore, the state is also biodiverse as there are large fish populations along with African manatees and crocodiles. Lagos State has been inhabited for years by various indigenous ethnic groups, primarily the majority Yoruba people that live throughout the state but also the Ewe and Ogu peoples in the far west. As a result of migration since the nineteenth century, Lagos State also has large populations of non native Nigerian ethnic groups with Edo, Fulani, Hausa, Igbo, Ijaw, Ibibio, Efik, and Nupe peoples among other Nigerian groups. There are also groups from outside of Nigeria's modern borders with the Saro (Sierra Leonean) and Amaro (Brazilian) groups being descendants of formerly enslaved people that returned to Africa in the 1800s with a longstanding Middle Eastern Nigerian community (mainly Syrian and Lebanese Nigerians) also forming a significant part of Lagos' population along with recent immigrants from Benin, China, Ghana, India, Togo, and the United Kingdom. Religiously, the state is also diverse, as there is a sizable number of Christian, Muslim and traditional ethnic religions. In the pre colonial period, the area that is now Lagos State was mainly fishing villages and ports that at various points were controlled by states including the Oyo Empire and Benin Kingdom until the early 1800s when the city of Lagos had developed into a major kingdom of its own right. In 1850, the British successfully attacked the kingdom in the Bombardment of Lagos before installing an ally as Oba and signing a treaty that established Lagos as being under British protection. Ten years later, the forced Lagos Treaty of Cession led to the formal establishment of the Lagos Colony. In 1906, the colony was incorporated into the new Southern Nigeria Protectorate which merged into British Nigeria in 1914 with the city of Lagos as its capital. Upon independence in 1960, Lagos remained as the capital with much of the city forming the Federal Capital Territory while the rest of modern day Lagos State was a part of the Western Region until 1967 when the region was split and the area became Lagos State. Economically, Lagos State is one of the fastest growing urban areas in the world. It contains the most populous city in Nigeria and one of the most important states in the country, a major financial centre and has one of the largest economies in Africa with a gross domestic product of $84 billion comparable with Ghana's $75 billion, Angola's $70 billion, and Ethiopia's $93 billion. Lagos State is also a key culture, education, and transportation hub for Nigeria and Sub Saharan Africa. Additionally, the state also has the highest literacy rate in Nigeria. It is known for its vibrant culture, bustling markets, and significant economic activities. Despite overcrowding and chronic debilitating traffic, Lagos State has the highest Human Development Index in Nigeria and numerous developmental projects.
Ерте тарих
Лагос португалша атауы қабылданғанға дейін, Лагостың бастапқы атауы Эко болған, ол негізінен аралға қатысты. Экоға алғашқы қоныс аударушылар XV ғасырда ауорилер, ал XVI ғасырда бинилер болды. Ауорилер Бенин империясымен жаулап алынды. Ауори аңшылары мен балықшылары бастапқыда Иле-Ифеден жағалауға келген. 1760 жылы португалдар Лагос атауын қабылдады, осы ат Португалияның оңтүстігіндегі, құл саудасы үшін порты ретінде пайдаланылған қаланың атынан алынған. 1861 жылы Оба Докемо Лагостың британдық колонияға айналуы туралы шартқа қол қойды.
Колониядан кейінгі кезең
Лагос штаты 1967 жылғы 27 мамырда №14 заңмен бекітілген «Штаттар құру және кезеңдік ережелер» жарлығына сәйкес құрылды, бұл Нигерияны 12 штаттан тұратын федерацияға реорганизациялады. Осы жарлық жарияланғанға дейін елдің астанасы болған Лагос қаласы Лагос істері жөніндегі Федералды министрлік арқылы тікелей Федералды үкімет тарапынан басқарылды. 1968 жылғы 11 сәуірде әкімшілік бөлініс жасалды. Дегенмен, Лагос елдің қаржы орталығы болып қала береді және штаттың да, елдің де ең көп халқы бар қаласына айналды. Лагос – бұл Лагос аралы сияқты, өзендермен бөлінген аралдарда пайда болған порт, ол Лагос лагунасының оңтүстік-батыс жағалауын қорғайды және Атлант мұхитынан Бар жағажайы сияқты тосқауыл аралдар мен құм сілкіп тұрған тізбектермен қорғалған. Лагостың қалалық аймағына Икеджа (Лагос штатының астанасы), сондай-ақ Агеге және Мушин кіреді.
Икея
Икеджа – Лагос штатының астанасы. Икеджа – жоспарланған тұрғын және коммерциялық қала, онда сауда орталықтары, дәріханалар және үкіметтік резервтегі аудандар бар. Муртала Мохаммед атындағы халықаралық әуежай Икеджада орналасқан. Икеджа сонымен қатар Фела Кутидің «Африка киелі орны», марқұм бас Gani Fawehinmi үйі және Лагбажаның «Ана мекеніне» үй иесі. Бұл қалада материктегі ең ірі сауда орталығы да бар.
Лекки
Лекки – штаттың оңтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан қала. Бұл табиғи түрде қалыптасқан жарым аралы, және оның құрылысы көбінесе әлі де жүріп жатыр. 2015 жылға қарай, жобаның бірінші кезеңі ғана аяқталды, ал екінші кезеңі аяқталуға жақын. Жарым аралының ұзындығы шамамен 70-80 шақырым, ал орташа ені 10 шақырымды құрайды. Қазіргі таңда Леккиде бірнеше элиталық аудандар, қоршалған тұрғын үй кешендері, ауыл шаруашылығына арналған жерлер, еркін сауда аймағына бөлінген аумақтар, әуежай және салынып жатқан теңіз порты бар. Лекки үшін жоспарланған жерді пайдаланудың бас жоспары жарым аралының "көк-жасыл орталық қала" ретінде дамуын көздейді, онда 3,4 миллионнан астам тұрғын және кем дегенде 1,9 миллиондай тұрғын емес халыққа арналған жағдайлар жасалады деп күтілуде.
Икороду
Икороду – Лагос штатының солтүстік-шығысында, Лагос лагунасының жанында орналасқан қала. Ол Огун штатымен шекаралас. 2006 жылғы халық санауы бойынша Икородуда 535 619 адам тұрды. Ол Оңтүстік-Батыста Ибадан мен Лагостан кейінгі үшінші ірі қала және Нигериядағы 12-ші ірі қала. 2022 жылғы бағалау бойынша халық саны 1 041 066 адамды құрайды. Қала халқы жыл сайын 5,26% өсіп, 2035 жылға қарай 1,7 миллионға желетіні күтілуде. Қала бұрынғы Лагостың Бар Бичінде орналасқан. Жаңа арал құрылысы аяқталғаннан кейін кем дегенде 250 000 тұрғыны және күніне кем дегенде 150 000 жолаушысы болады деп жоспарлануда. Бұл жоба ортаға да оң әсер етеді, мақсаты – Лагос жағалауының тозуын тоқтату. Eko Atlantic City жобасы 2009 жылы әлемдік деңгейде мойындалды, Лагос штатының үкіметі мен оның жеке сектор серіктесі South Energyx Клинтонның жаһандық бастамасының міндеттеме сертификатын алды.
Бадагри
Бадагри штаттың жағалау қаласы. Ол Лагос мегаполисі мен Бенин Республикасының Семе шекарасы арасында орналасқан. 2006 жылғы халық санауының алдын ала нәтижелері бойынша, муниципалитетте 241 093 адам тұрды. Аймаққа дәстүрлі патша, Акран Де Уэно Ахолу Мену – Тои 1 басшылық етеді, ол сонымен қатар Лагос штатындағы обалар мен басшылардың тұрақты вице-төрағасы. Бұл қалада елдегі ең көне қабатты ғимарат бар. Бадагриде эве және эгун халқы тұрады, олар негізінен балықшылар. Эпе Лагостың балық аулау астанасы ретінде кеңінен танылады. Бұл жердегі адамдардың негізгі кәсібі балық аулау болғандықтан, Лекки-Эпе Т-түйісінде орнатылған екі алып балықтың мүсіні Эпеге қош келдіңіз деп шақыруы заңды. Эпе балық базары Лагостың ең ірі теңіз өнімдері базары болып есептеледі. Эпе қаласы тыныш атмосферасымен әйгілі. Одан бөлек, саяхат, көрікті жерлер мен тыныштықтан өзге, сіз мұнда төмен бағада жануарлар ақуызын да сатып ала аласыз. Эпеде, кез келген қоғам сияқты, адамдар жиналып мерекелейтін арнайы мерекелер мен фестивальдер бар. Эпе тұрғындары Каё-Каё фестивалі, Эби-Би фестивалі, Оджуде Оба және Эпе күні сияқты түрлі фестивальдерді тойлайды. Лагостағы танымал жоғары білім беру орындарының кампустарын Эпеде табуға болады. Олардың қатарында Лагос мемлекеттік университеті (LASU), Пан-Атлантикалық университеті (PAU), Яба технологиялық колледжі және Майкл Отедола бастауыш білім беру колледжі (MOCOPED) бар. Эпе сонымен қатар Лагос штатының бұрынғы губернаторы Акинвунми Амбоде және нигериялық кәсіпкер Феми Отедола сияқты көрнекті тұлғалардың туған жері. Лагос мемлекеттік университеті осы қалада орналасқан.
Экономика
Лагос штаты Нигерияның маңызды экономикалық орталығы болып табылады. Егер ол жеке ел болғанда, Африкадағы бес үлкен экономиканың бірі болар еді. Дүниежүзілік банктың 2018 жылғы мәліметтері бойынша, Нигериядағы барлық штаттардың ішінде Лагос штатының ең төмен деңгейдегі абсолютті кедейлігі бар (халықтың шамамен 1,3%-ы, ал ұлттық орташа көрсеткіш 31%). Дегенмен, Лагос аймағында шалаптар мен кедейлік маңызды мәселе болып қалуда. 2017 жылы оның жалпы түскен кірісі шамамен 334 миллиард найра (920 миллион АҚШ долларына тең) құрады, бұл 2016 жылмен салыстырғанда 10,43%-ға артты. 2021 жылдың бірінші жартысында штаттың ішкі түскен кірісі (IGR) 267 миллиард найрадан асты.
Лекки еркін сауда аймағы
Лекки еркін сауда аймағы (Лекки FTZ) – Лекки қаласының шығыс бөлігінде орналасқан, жалпы ауданы шамамен 155 шаршы километрді құрайтын еркін аймақ. Аймақтың бірінші кезеңі 30 шаршы километрді алып жатыр, оның 27 шаршы километрі қала құрылысына арналған, бұл 120 мың адам тұратын қалыпты қамтамасыз етеді. Бас жоспарға сәйкес, еркін аймақ өнеркәсіп, сауда және бизнес, жылжымайтын мүлік дамыту, қойма шаруашылығы және логистика, туризм және ойын-сауық салалары біріктірілген қала ішіндегі жаңа заманауи қалаға айналады.
Қоршаған орта мәселелері
Лагостағы судың ластануы маңызды мәселе болып табылады. Лагуна жүйесіне шикі кәріз судың, шөгінділерді тасымалдайтын ағынды судың және өңделмеген сулардың бақылаусыз төгілуі салдарынан денсаулыққа қатысты ауыр алаңдаушылықтар туындады. Осының нәтижесінде адамдар холера және диарея сияқты қауіпті су арқылы жұғатын аурулардан зардап шегуде. Лагос тұрғындарының азаматтардың өте аз бөлігі ғана ресми таза суға қол жеткізеді, ал көпшілігі құдықтардан тұратын ресми емес секторға тәуелді. Лагос тропикалық аймақта орналасқан, жылдық жауын-шашын мөлшері 2000 миллиметрден асады және сумен қоршалған, бірақ судың көп бөлігі ішуге қауіпті. Лагос тұрғындарының көп бөлігі құдықтар, бұрғылаулар, өзендер және жаңбырдан тұратын ресми емес секторға сүйенеді, себебі ресми таза суға қол жеткізу өте шектеулі. 2016 жылы штаттың күндізгі сұранысы ауаның ластануы болды. Көпір 2 x 4 қатарлы жолақты қиылыс жолдарынан тұрады, сонымен қатар BRT қатарына және болашақ жолдарды тарылтуға рұқсат берілген. Бұл көпір Африкадағы екінші ең ұзын көпірге айналуы күтілуде, онда 3 ақы төлеу алаңы, 9 қиылыс, 4,5 км Лагуна көпірі және экологиялық таза орта сияқты қосымша мүмкіндіктер бар. 2021 жылдың сәуір айында 2,5 миллиард АҚШ доллары тұратын жобаға 6 үміткер түсті. Желтоқсан айына дейін басымдық берілген үміткер анықталады. 2022 жылдың қаңтар айында Лагос штатының губернаторы Бабаджиде Санво Олу штаттық үкіметтің Опеби Менде байланыс көпірін және 38 шақырымдық 4-ші құрлықтағы көпірдің құрылысын бастау жоспарын қайталады: "Африкадағы ең ұзын 38 шақырымдық 4-ші құрлықтағы көпірдің және Опеби Менде байланыс көпірінің құрылысы осы жылы басталады".
Air pollution The bridge is a 2 x 4 lane carriageway cross sectional road with permission for BRT Lane and future road contraction. It is expected to become the second longest bridge in Africa, featuring 3 toll plazas, 9 interchanges, 4.5 km Lagoon Bridge and an eco friendly environment amongst other added features. In April 2021 there were 6 bidders for the US$2.5 billion project. By December the preferred bidder would be known. In January 2022 the Lagos State Governor, Babajide Sanwo Olu, reiterated the plan by the state government to commence the construction on the Opebi Mende link bridge and the 38 kilometre 4th mainland bridge: "Construction work on the 38km 4th Mainland Bridge — which will be the longest in Africa — and the Opebi Mende link bridge will commence this year."
Әуе көлігімен тасымалдау
Икеджадағы Муртала Мохаммед халықаралық әуежайы – Нигерияның бес ірі халықаралық әуежайының бірі. Ол 1978 жылы салынды және бұрынғы әскери басшы, марқұм генерал Муртала Мохаммедтің құрметіне аталды. Лагоста Леки-Эпе халықаралық әуежайы да жоспарлануда, ол Нигерияның Леки қаласында орналасқан және жылына 5 миллион жолаушыны қабылдауға арналған.
Құрлықпен тасымалдау
Адамдар Лагос қалалық жылдам автобус жүйесі (Lagos BRT) арқылы автобуспен қатынауға болады, бұл жүйе LAMATA тарапынан реттеледі.
Темір жол көлігі
Лагос штатының қалалық теміржол желісі 2023 жылдың 4 қыркүйегінде жұмысын бастады.
Үкімет
1967 жылы құрылғаннан бері штатты азаматтық немесе жартылай азаматтық (Ибрагим Бадамаси Бабангида басқару кезінде) федералдық әкімшіліктерде губернатор мен Әлем Ассамблеясы, ал әскери үкімет кезінде жеке әкімшілер немесе әскери әкімшілер басқарып келген. 2007 жылдың желтоқсанынан бері йоруба тілі Әлем Ассамблеясындағы ағылшын тілінен кейінгі екінші ресми пікірсайыс және талқылау тілі болып табылады. Әлем Ассамблеясын спикер басқарады, бұл сайланатын лауазым, қазіргі таңда Мудаширу Обаса осы лауазымды атқарып тұр, сонымен қатар ол 2023 жылғы сайлауда 6-шы мерзімге түсу үшін өз партиясының тікелей билетін жеңіп алды.
Әкім
Қазіргі Лагос штатының губернаторы - Бабаджиде Санво Олу, ол 2023 жылғы 11 наурызда өткен губернатор сайлауында екінші мерзімге жеңіске жетті. Бабаджиде Санво Олу 2023 жылғы 29 мамырда екінші мерзімге қызметке кірісті, осымен ол Лагос штатының 6-шы демократиялық және жалпы Лагос штатының 15-ші губернаторы болып қала берді. 2022 жылғы 18 мамырда Лагос штатының үкіметі штаттың 6 ауданында "Окада" мопедтерін толығымен тыйым салу туралы шешім қабылдады.
Саясат
Мемлекеттік үкіметті демократиялық жолмен сайланған губернатор басқарады, ол штаттың әлемдер палатасының мүшелерімен тығыз байланыста жұмыс істейді. Штаттың астанасы – Икеджа қаласы.
Сайлау жүйесі
Әрбір штаттің сайлау жүйесі өзгертілген екі турлы жүйе арқылы таңдалады. Бірінші турда жеңіске жету үшін кандидат көпшілік дауыс алып, сондай-ақ штаттың жергілікті әкімшілік аумақтарының кемінде екі үшін бір бөлігінде 25%-дан астам дауыс жинауы керек. Егер ешбір кандидат белгілі бір шекті өте алмаса, екінші турда ең көп дауыс жинаған кандидат пен жергілікті әкімшілік аумақтарының ең көп санында көпшілік дауыс жинаған кандидат арасында сайлау өтеді.
Жергілікті кеңестің даму аймақтары
2003 жылы қазіргі 20 Жергілікті Өзін-Өзі Басқару Аймағының көпшілігі әкімшілік мақсаттармен Жергілікті Кеңес Даму Аймақтарына бөлінді. Бұл төменгі деңгейдегі әкімшілік бірліктердің саны қазір 56-ға жетеді: Агбадо/Оке Одо, Агбойи/Кету, Эджеге, Ажероми, Алимошо, Апапа, Апапа Иганму, Айобо/Ипажа, Бадагри Батысы, Бадагри, Барига, Кокер Агуда, Эгбе Идиму, Эджигбо, Эпе, Эредо, Эти Оса Шығысы, Эти Оса Батысы, Иба, Исоло, Имота, Икойи, Ибеджу, Ифако Ижайе, Ифелодун, Игандо/Икотун, Игбогбо/Баеку, Иджеде, Икеджа, Икороду Солтүстігі, Икороду Батысы, Икоси Эжинрин, Икороду, Икороду Батысы, Иру/Виктория Аралы, Итире Икате, Кософе, Лагос Аралы Батысы, Лагос Аралы Шығысы, Лагос Материгі, Лекки, Мосан/Окунола, Мушин, Оди Олово/Ожувойе, Ожо, Ожоду, Ожокоро, Олорунда, Онигбонгбо, Ориаде, Ориле Эджеге, Ошоди, Ото Авори, Шомолу, Суруле және Яба.
Сайлау округтері
Төменде сайлау округтері бойынша ұйымдастырылған ауылдар мен мектептерді қоса алғанда, сайлау учаскелерінің тізімі берілген. LGA бөлімдері: Agege – Isale/Idimangoro; Iloro/Onipetesi; Oniwaya/Papa Uku; Agbotikuyo/Dopemu; Oyewole/Papa Ashafa; Okekoto; Keke; Darocha; Tabon Tabon/Oko Oba; Orile Agege/Oko Oba; Isale Odo Ajeromi/Ifelodun – Ago Hausa; Awodi Ora; Wilmer; Olodi; Tolu; Temidire I; Ojo Road; Layeni; Alaba Oro; Mosafejo; Temidire II; Alimosho – Shasha/Akowonjo; Egbeda/Alimosho; Idimu/Isheri Olofin; Akesan; Ikotun/Ijegun; Egbe/Agodo; Igando/Egan; Ipaja North; Ipaja South; Ayobo/Ijon Village (Camp David); Pleasure/Oke Odo; Abule Egba/Aboru/Meiran/Alagbado; Amuwo Odofin – Amuwo Odofin Housing Estate, Mile 2; Festac 1; Festac II; Kirikiri; Amuwo; Ijegun; Satellite; Irede; Ibeshe; Igbologun; Festac III; Apapa – Apapa I (Marine Rd. және айналасы); Apapa II (Liverpool Rd. және айналасы); Apapa III (Creek Rd. Tincan/Snake Island); Apapa IV (Pelewura Crescent және айналасы); Ijora Oloye; Olodan St. Olojowou St/Alh. Dogo Olatokunbo St., Iganmu; Gaskiya және айналасы; Afolabi Alasia Str. және айналасы; Malu Road және айналасы; Sari және айналасы; Badagry – Posukoh; Awhanjigoh; Ibereko; Keta East; Iworo Gbanko; Ajido; Ilogbo Araromi; Ikoga; Ajara; Iya Afin; Epe – Etita/Ebode; Lagbade; Popo Oba; Oke Balogun; Ajaganabe; Ise/Igbogun; Oriba/Ladaba; Abomiti; Agbowa; Agbowa Ikosi; Ago Owu; Orugbo; Ilara; Ibonwon; Odoragunsin; Poka; Odomola; Ejirin; Itoikin; Eti Osa – Victoria Island I; Victoria Island II; Ilasan Housing Estate; Lekki/Ikate және айналасы; Ilado/Eti Osa және айналасы; Ajah/Sangotedo; Ado/Langbasa/Badore; Ikoyi I; Ikoyi II; Obalende; Ibeju/Lekki – Ibeju I; N2, (Ibeju II); Orimedu I; 02, (Orimedu II); 03, (Orimedu III); P1, (Iwerekun I); Iwerekun II; S1, (Lekki I); Lekki II; S2, (Siriwon/Igbekodo I); S,2a (Siriwon/Igbekodo II); Ifako Ijaye – Ijaye; Old Ifako/Karaole; New Ifako/Oyemekun; Fagba/Akute Road; Iju Isaga; Iju Obawole; Pamada/Abule Egba; Ijaiye/Ojokoro; Ijaiye/Agbado/Kollington; Alakuko/Kollington; Ajegunle/Akinde/Animashaun; Ikeja – Anifowoshe/Ikeja; Ojodu/Agidingbi/Omole; Alausa/Oregun/Olusosun; Airport/Onipetesi/Onilekere; Ipodo/Seriki Aro; Adekunle Vill./Adeniyi Jones/Ogba; Oke Ira/Aguda; Onigbongbo/Military Cantonment; Gra/Police Barracks; Wasimi/Opebi/Allen; Ikorodu – Isele I; Isele II; Isele III; Aga/Ijimu; Ipakodo; Imota 1; Imota II; Isiu; Igbogbo I; Igbogbo II; Baiyeku/Oreta; Ijede I; Ijede II; Agura/Iponmi; Odogunyan; Erikorodu; Agbala; Olorunda/Igbaga; Kosofe – Oworonshoki; Ifako/Soluyi; Anthony/Ajao Estate/Mende/Maryland; Ojota/Ogudu; Ketu/Alapere/Agidi/Orisigun/Kosofe/Ajelogo/Akanimodo; Ikosi Ketu/Mile 12/Agiliti/Maidan; Isheri Olowo Ira/Shangisha/Magodo Phase I & II; Agboyi I; Agboyi II; Owode Onirin/Ajegunle/Odo Ogun; Lagos Island – Olowogbowo/Elegbata; Oluwole; Idumota/Oke; Oju Oto; Oko Awo; Agarawu/Obadina; Iduntafa; Ilupesi; Isale Agbede; Olosun; Olushi/Kakawa; Popo Aguda; Anikantamo; Oko Faji; Eiyekole; Onikan; Sandgrouse; Epetedo; Lafiaji/Ebute; Lagos Mainland – Otto/Iddo; Olaleye Village; Maroko/Ebute Metta; Oyingbo Market/Ebute Metta; Glover/Ebute Metta; Oko Baba; Oyadiran Estate/Abule Oja; Alagomeji; Iwaya; Yaba/Igbobi; Mushin – Alakara; Idi Oro/Odi Olowu; Babalosa; Ojuwoye; Ilupeju; Olateju; Kayode/Fadeyi; Mushin/Atewolara; Papa Ajao; Ilasamaja; Babalosa/Idi Araba; Idi Araba; Itire; Ilupeju Industrial Estate; Ojo – Ojo Town; Okokomaiko; Ajangbadi; Ijanikin; Iba; Irewe; Tafi; Etegbin; Idoluwo; Sabo, Ojo barracks; Oshodi/Isolo – Oshodi/Bolade; Orile Oshodi; Isolo; Ajao Estate; Mafoluku; Sogunle; Sogunle/Alasia; Okota; Ishagatedo; Oke Afa/Ejigbo; Somolu – Onipanu; Palmgrove/Ijebutedo; Alade; Bajulaiye; Mafowoku/Pedro; Lad Lak/Bariga; Ilaje/Akoka; Igbobi/Fadeyi; Fola Agoro/Bajulaiye/Igbari Akoka; Gbagada Phase I Obanikoro/Pedro; Gbagada Phase II /Bariga/Apelehin; Abule Okuta/Ilaje/Bariga; Surulere – Orile; Aguda; Ijeshatedo; Akinhanmi/Cole; Yaba/Ojuelegba; Igbaja/Stadium; Shitta/Ogunlana Drive; Adeniran/Ogunsanya; Iponri Housing Estate/Eric Moore; Coker; Ikate; Baya Oje; Igbon/Gambari; Iresaapa; Arolu; Iresaadu; Iregba; Iwofin; Ilajue; Mayin.
Демография
Штат негізінен йоруба тілінде сөйлейтін орта болғанымен, ол нигериялықтар мен шетелдіктерді бірдей қызықтыратын әлеуметтік-мәдени балқыту қазандығы болып табылады. Икеджа және Бадагри бөлімдерінде Авори және Огу Эгун сияқты жергілікті тұрғындар мекендейді, ал Эгун көбінесе Бадагриде кездеседі. Сонымен қатар, алғашқы қоныстанушылардың басқа да топтары бар, олар бірлесіп Эко деп аталады. Икороду және Эпе бөлімдеріндегі жергілікті халықтың көп бөлігі Иджебу тайпасынан, ал жағалау және өзен бойындағы аймақтарда Эко Авори қоныстанушылары орналасқан.
Дін
Лагос штатында христиандық пен ислам басым діндер, бірақ дәстүрлі діндер де белгілі бір деңгейде сақталады. Англикан, баптист, методист, 25,6% - Рим католиктері және көптеген жергілікті және рухани шіркеулер өкілдік етеді. Ислам және йоруба халқының дәстүрлі рухшылдығы да тараған. Нигерия шіркеуінің Лагос англикандық провинциясы (2002) Лагос (1919) төрт епархиясын қамтиды, оларға епископ Хамфри Бамизеби Олумакайе жетекшілік еткен (2022 жылы қайтыс болғанға дейін), епископ Бабатунде Жозеф Адейеми жетекшілік ететін Бадагри (2005), епископ Акинпелу Джонсон жетекшілік ететін Лагос материгі (2014) және 275 приходтан тұратын, епископ Джеймс Олусола Одедеджи басқаратын Лагос батысы (1999) кіреді (2013). Лагос архиепископиясында 343 675 католик (2021), архиепископ Альфред Адевал Мартинс басқаратын 184 приход бар (1860 жылы Дагомеяның апостольдық викариаты ретінде құрылған).