Кіріспе

Тақырыпты аудиторияға ұсыну процесі

Презентация спикерден аудиторияға ақпарат жеткізеді. Презентациялар көбінесе демонстрация, кіріспе, лекция немесе сөз болуы мүмкін, олардың мақсаты – хабардар ету, көндіру, шабыттандыру, ынталандыру, жақсы қарым-қатынас орнату немесе жаңа идеяны/өнімді ұсыну. Презентацияны дайындау, ұйымдастыру, іс-шараны жоспарлау, мәтін жазу, көру құралдарын пайдалану, стреспен күресу және сұрақтарға жауап беру қажет. «Презентацияның негізгі элементтері – баяндамашы, аудитория, хабар, реакция және тиімді ұйымдық табысқа жету үшін сөйлеу әдісінен тұрады». Презентациялар жоғары білім беру және кәсіби ортада кеңінен қолданылады, мысалы, бухгалтерлер компанияның қаржылық есебін егжей-тегжейлі түсіндіреді немесе кәсіпкерлер инвесторларға өзінің жобалық идеясын ұсынады. Бұл термин ресми немесе дәстүрлі таныстыру немесе сыйлық беру үшін де қолданылуы мүмкін, мысалы, дебютантты таныстыру. Кейбір форматтағы презентациялар негізгі сөз ретінде де танылады. Аудиторияның қатысуын қамтитын интерактивті презентациялар да жиі кездеседі. Бұл монологтың орнына баяндамашы мен аудитория арасында диалог құруға мүмкіндік береді. Интерактивті презентацияның артықшылықтарының бірі – аудиторияның назарын аудару және өзара әрекеттесу арқылы бірлестік сезімін қалыптастыру.

Көрнекі элементтер

Презентация мазмұнын жасау үшін презентация бағдарламалары жиі қолданылады, олардың кейбіреулері географиялық тұрғыдан шалқап жатқан серіктестердің ынтымақтастығымен, мысалы, интернет арқылы презентацияны бірлесіп әзірлеуге мүмкіндік береді. Презентацияны қараушылар әртүрлі көздерден алынған мазмұнды бір презентацияға біріктіру үшін пайдаланылады. Әлем бойынша танымал презентациялық өнімдерді Apple, Google және Microsoft ұсынады. Microsoft PowerPoint және Google Slides слайдтарды жасауға тиімді құралдар болып табылады, екеуі де топтарға әрбір өңдеме жасалғанда ақпаратты жаңарту үшін онлайн жұмыс істеуге мүмкіндік береді. Мәтін, кескіндер, сілтемелер және әсерлер сияқты мазмұн, топқа пайдалы және жинақталған ақпарат жеткізу үшін әрбір презентация бағдарламасына қосылады. Көрнекі элементтер презентацияның тиімділігін арттырады және тип, түс, кескіндер/бейнелер, графиктік кестелер, макет және көшулер арқылы негізгі ойларды назарға түсіруге көмектеседі.

Оқу қабілеті

Ақпаратты жеткізу және аудиторияны дұрыс бағытта ұстап тұрудың бір кең таралған тәсілі – мәтінді оқуға ыңғайлы қаріп өлшемі мен түрінде қолдану. "Тиімді презентацияны дайындау және ұсыну" мақаласына сәйкес, тиімді презентациялар көбінесе сериф қаріптерін (мысалы, Times New Roman, Garamond, Baskerville және т.б.) кіші мәтін үшін, ал серифсіз қаріптерді (мысалы, Helvetica, Futura, Arial және т.б.) тақырыптар мен ірі мәтін үшін пайдаланады. Қаріптердің түрі қаріп өлшемімен бірге аудиторияның мәтінді оқуын жеңілдету үшін қолданылады. Бұл қаріптердің үйлесімін мәтінді баса көрсету үшін де қолдануға болады. Презентациядағы қаріптердің көп бөлігі оқуға ыңғайлы болуы үшін қарапайым етіп сақталады. Қалың, көлбеу және асты сызылған қаріптер сияқты стильдер маңызды мәліметтерді бөліп көрсету үшін қолданылады. Контрастты түстерді пайдалану арқылы мәтінді баса көрсетуге болады, сонымен бірге оның оқуға ыңғайлылығын сақтауға да болады. Мысалы, ақ фондағы қара сөздер мәтінді баса көрсетеді, бірақ оны оқуды жеңілдетеді. Слайдтың фонымен контрастқа түсетін мәтін де көрінуді жақсартады. Оқу және көріну қабілеті презентацияның сапасын арттырады, бұл оның тиімділігіне септігін тигізеді. Кейбір түстер нақты эмоциялармен байланысты, ал осы түстерді дұрыс қолдану аудиторияға жағымды әсер қалдырып, презентацияның тиімділігін арттырады.

Суреттер/видео

Презентацияға қатысты үлкен кескіндер аудиторияның назарын тартып, осы арқылы презентациядағы тақырыптарды түсінуге көмектеседі. Кескіндерді шамалы пайдалану басқа презентация элементтерін (мысалы, мәтінді) толықтыруға жасайды. Қысқа бейнелер спикерге өз ойларын аудиторияға жеткізуге көмектеседі. Кескіндер мен бейнелердің қосымша күшейтуі презентацияның тиімділігін арттыруы мүмкін.

Ұсыныстарды бағалау

Көптеген зерттеулерде немесе білім беру ұйымдарында таныстыруларды бағалауға қолданылатын стандартты бағалау нысанында (рубрикада) жиі қолданылатын нақты критерийлердің толық тізімі болмайды. Дегенмен, De Grez және авторлар тобы жоғары білім беруде тәжірибелі оқытушылармен кеңесіп, тоғыз бағалау критерийінен тұратын рубрика жасады. Оның бесеуі сөйлеу мәнеріне қатысты (көрермендермен өзара әрекеттесу, ынта, көзбен байланыс, дауыспен жеткізу және дене тілі), үштеуі мазмұнға қатысты (құрылым, кіріспе сапасы және қорытынды), ал біреуі жалпы кәсіби деңгейді бағалайды.