Кіріспе

Слайд-шоу түрінде ақпаратты көрсету үшін қолданылатын бағдарламалық пакет. Компьютерде презентация бағдарламасы (әрі презентациялық бағдарламалық жасақтама деп те аталады) – слайд-шоу түрінде ақпаратты көрсетуге арналған бағдарламалық пакет. Оның үш негізгі функциясы бар:

мәтінді енгізуге және форматтауға мүмкіндік беретін редактор;
графикалық кескіндер мен медиа-клиптерді енгізу және өңдеу тәсілі;
мазмұнды көрсетуге арналған слайд-шоу жүйесі.

Презентациялық бағдарламалық жасақтаманы электрондық медианың белгілі бір функционалдық санатының мүмкіндігін беретін құрал деп қарастыруға болады, дәстүрлі презентациялық медиаға (мысалы, қара тақталар, ақ тақталар және флипчарттар) қарағанда өзінің ерекше мәдениеті мен тәжірибесі бар. Осы форматтағы презентациялар бизнес-коммуникацияның көптеген салаларында, әсіресе бизнес-жоспарлауда, сондай-ақ академиялық және кәсіби конференцияларда, жалпы білім экономикасында кеңінен таралды, онда идеялар – негізгі жұмыс нәтижесі болып табылады. Презентациялар саяси аяда, әсіресе ұйымдық саясатта маңызды рөл атқарады, онда көндіру топтық нәтижелерді анықтайтын басты фактор болып табылады. Көптеген қазіргі кездесу бөлмелері мен конференц-залдар презентациялық слайдтарды көрсетуге арналған проекторлар сияқты презентациялық құралдармен жабдықталған, көбінесе презентацияны жасау үшін қолданылатын бағдарламаның тікелей бақылауындағы баяндамашының жеке ноутбугы арқылы басқарылады. Баяндамашы көбінесе слайдтарды лекцияның көмекші құралы ретінде пайдаланады (лекцияның мазмұнын бақылау үшін), сондай-ақ аудитория үшін (әсіресе егер аудитория мүшесі айтылған сөзді дұрыс түсінбеген немесе қате түсінген жағдайда). Әдетте презентацияларда көрнекі материал слайд-шоумен бірге жүретін қуатты аудио-презентацияға қосымша болып саналады, бірақ кейбір жағдайларда, мысалы, статистикалық графикада, маңызды ақпаратты тек визуальды түрде беру қиын болуы мүмкін; сонымен қатар, жақсы жасалған инфографика сөздерге қарағанда әлдеқайда тиімді болуы мүмкін. Ақпараттың төмен деңгейі мен нашар лекциямен ұсынылатын презентациялық бағдарламалық жасақтамаға деген жалпы сенімсіздік, кейде оны нашар хабардар немесе дайын емес адамдарға көмектесетін құрал ретінде қарастыруға әкелді, бұл оған жағымсыз бедел берді.

Тарих

Autographix және Dicomed пайдалану арқылы дәстүрлі жинақтау және қоса жапсырумен салыстырғанда соңғы сәтте өзгерістер енгізу әлдеқайда оңай болды. Сонымен қатар, қысқа мерзім ішінде көптеген слайдтар жасау да жеңілдеді. Дегенмен, мұндай жұмыс станцияларына білікті операторлар қажет болды, ал бір станцияның құны 1979 жылғы доллармен шамамен 50 000-ден 200 000 долларға дейін жететін инвестицияны талап етті. 1980 жылдардың ортасында компьютерлер саласындағы жаңалықтар презентация жасау әдісін өзгертіп жіберді. Арзан, мамандыққа бағытталған бағдарламалардың арқасында кез келген компьютер иесі кәсіби деңгейдегі презентациялық графиканы жасауға мүмкіндік алды. Алғашқыда бұл бағдарламалар 35 мм-лік слайдтар жасау үшін қолданылды, оларды слайд проекторы арқылы көрсетуге болады. Бұл бағдарламалар 1980 жылдардың соңында кеңінен таралғандықтан, бірнеше компания дискетадағы презентацияларды қабылдап, кинотіркегіш немесе мөлдір пленка басып шығару арқылы слайдтар жасау қызметтерін ұсынды. 1990 жылдары проекторларға қойылатын арнайы ЖК экрандар пленкаларды ығыстыра бастады, ал 2000 жылдардың басында олардың барлығы дерлік бейне проекторлармен алмастырылды. WYSIWYG (көргендей шығару) презентацияларын жасауға арналған алғашқы коммерциялық компьютерлік бағдарламалық жасақтама 1979 жылы Hewlett Packard компаниясында жасалып, BRUNO деп, кейін HP Draw деп аталды. Алғашқы микрокомпьютерлік презентациялық бағдарламалық жасақтама Джон Ф. Данн жасаған Cromemco's Slidemaster болды, ол 1981 жылы Cromemco компаниясымен шығарылды. Персоналды компьютер экранында презентацияны көрсетуге мүмкіндік берген алғашқы бағдарламалық жасақтама 1982 жылы жасалған VCN ExecuVision еді. Бұл бағдарлама пайдаланушыларға презентация мәтініне қосатын суреттердің кітапханасынан таңдауға мүмкіндік берді. 1986 жылы MS DOS үшін Harvard Graphics, ал DOS және OS/2 үшін Lotus Freelance Graphics енгізілді. PowerPoint 1987 жылы Macintosh компьютері үшін ұсынылды.

Ерекшеліктері

Презентация бағдарламасы баяндамашыға өз ойларына оңай қол жеткізуге, ал тыңдаушыларға – баяндаманы толықтыратын визуалды ақпарат ұсынуға көмектеседі. Презентациялардың түрлері көп: кәсіби (жұмысқа қатысты), білім беру, ойын-сауық және жалпы коммуникация. Презентация бағдарламалары бұрынғы визуалды құралдарды – памфлеттерді, қолжазбаларды, тақталарды, флипчарттарды, плакаттарды, слайдтарды және үстіңгі таратпаларды – толықтыруға немесе алмастыруға мүмкіндік береді. Мәтін, графика, бейне және басқа да объектілер жеке беттерге немесе «слайдтарға» орналастырылады. «Слайд» термині слайд проекторына сілтеме жасайды, ол презентациялық бағдарламалардың пайда болуына байланысты көнеріп қалған құрылғы. Слайдтарды басып шығаруға болады немесе (көбінесе) экранда көрсетуге және баяндамашының командасы бойынша оларды ауыстыруға болады. Тұтас презентацияны бейне форматта сақтауға болады. Слайдтарды болашақта пайдалану үшін кез келген сурет форматында сақтауға болады. Слайдтар арасындағы ауысулар әртүрлі әдістермен анимациялануы мүмкін, сондай-ақ слайдтағы элементтердің пайда болуы да анимациялануы мүмкін. Әдетте презентацияның көптеген шектеулері болады, ең маңыздысы – берілген уақытта дәйекті ақпаратты ұсыну қажеттігі. Көптеген презентация бағдарламалары алдын ала жасалған кескіндермен (клипарт) және/немесе графикалық суреттерді импорттау мүмкіндігімен бірге келеді. Кейбір құралдар Flickr немесе Google-дан тікелей суреттерді іздеуге және импорттауға мүмкіндік береді. Арнайы графиканы Adobe Photoshop немесе GIMP сияқты басқа бағдарламаларда жасап, кейін экспорттауға болады. Клипарт тұжырымы 1983 жылдан бастап VCN ExecuVision бағдарламасына қоса берілген кескіндер кітапханасынан пайда болды. Цифрлық фотосурет пен бейне өнердің дамуымен, осы медиа түрлерін өңдейтін көптеген бағдарламалар оларды ұқсас «слайд-шоу» форматында көрсетуге арналған презентация функцияларын да қамтиды, мысалы, iPhoto. Бұл бағдарламалар цифрлық фотосуреттерді слайд-шоуда көрсетуге, ауысуларды таңдауға, шоудың соңында тоқтатуға немесе циклді жалғастыруға, сондай-ақ фотосуреттерге сүйемелдейтін музыка қосуға мүмкіндік береді. Операциялық жүйе немесе веб-браузерге арналған кеңейтулерге ұқсас, презентация бағдарламаларының мүмкіндіктерін арттыру үшін «қосымшалар» немесе плагиндерді пайдалануға болады. Қолданбалар смартфонды слайд-шоу презентацияларын қашықтан басқару құралы ретінде пайдалануға мүмкіндік береді, соның ішінде слайдтарды қарау, баяндамашының жазбаларын көру, таймер, секундомер, көрсеткіш, нақты слайдқа тікелей өту, экранды қараңғылату және т.б. Презентация бағдарламалары аудиторияны қызықтыруға арналған интерактивті аппараттық элементтерді (мысалы, аудиторияның жауап беру жүйелері, екінші экран қолданбалары) немесе интернет арқылы әртүрлі географиялық жерлерде презентацияларды жүргізуді жеңілдетуге арналған құралдарды (мысалы, веб-конференциялар) ұсынады. Лазерлік көрсеткіштер мен интерактивті тақталар сияқты аппараттық құрылғылар тікелей эфирдегі баяндамашының жұмысын жеңілдетеді.