Кіріспе
Тікелей теледидар мен бейне өндірісін монтаждау
Бейне монтаждау – бейне түсірілімдердің пост-өндірісі және реттелуі. Бейне монтажшылары өз жұмыстарын көрерменге мінсіз көрсету үшін салмақты болуы және кино, теледидар және басқа да бейне түсіру саласын жақсы түсінуі керек. Бейне монтаждау фильмдер, телешоулар, бейне жарнамалар және бейне эсселер сияқты барлық бейне ақпаратты құрылымдайды және ұсынады. Жеке компьютерлерге арналған монтаждау бағдарламалық жасақтамаларының қолжетімділігі арқасында соңғы жылдары бейне монтаждау кеңінен қолданысқа ие болды. Бейнені монтаждау қиын және көбінесе ұзаққа соқады, сондықтан осы процесте көмектесу үшін бірнеше технологиялар жасалған. Жалпы, бейне монтаждаудың әртүрлі стильдері мен қолданылу салалары бар.
Өңдеу түрлері
Бір кездері тек «видеоредакторлар» деп аталатын қымбат машиналардың ғана мүмкіндігі болған видеоредакциялау бағдарламалық жасақтамасы қазір жеке компьютерлер мен жұмыс станцияларында қолжетімді. Видеомонтажға сегменттерді кесу (қырқу), клиптерді қайта реттеу, көшулер мен басқа да арнайы эффектілерді қосу кіреді. Сызықтық видео өңдеу видеотаспаны пайдаланады және реттілік бойынша өңделеді. Әр түрлі таспалардан алынған бірнеше видеоклиптер олардың көрсетілу ретімен бір таспаға жазылады. Сызықтық емес өңдеу жүйелері (СЕЖ) арнайы бағдарламалық жасақтамамен компьютерлерде видеоларды өңдеуге мүмкіндік береді. Бұл процесс түпнұсқалық видеоматериалға зақым келтірмейді және DaVinci Resolve, Avid Media Composer, Adobe Premiere Pro және Final Cut Pro сияқты бағдарламаларды пайдалану арқылы жүзеге асырылады. Оффлайн монтаж – бұл бастапқы фильмді немесе бейнетаспаны зақымдамай, бастапқы дереккөзден шикі кадрларды көшіру процесі. Монтаж аяқталғаннан кейін түпнұсқалық медиа онлайн өңдеу кезеңінде қайта құрастырылады. Онлайн өңдеу – офлайн өңдеуден кейін толық ажыратымдылықтағы видеоға өңдеуді қайта құрастыру процесі. Бұл видео өндірісінің соңғы кезеңінде жасалады. Бұлттық өңдеу – интернетті қашықтықтан, бірлесіп жұмыс істеу үшін немесе уақытқа сезімтал мазмұнмен жұмыс істеу үшін пайдалану процесі, мысалы, тікелей эфирдегі спорттық іс-шараларды түпнұсқалық материалдың төмен ажыратымдылықтағы көшірмелерін (видеопроксилер) пайдалану арқылы нақты уақытта өңдеу. Бейне араластыру тікелей эфирдегі теледидар және бейне өндіріс ортасында қолданылады. Бейне араластырғыш бірнеше камерадан келетін тікелей эфирді нақты уақытта кесу үшін пайдаланылады.
Өмірбаян
Видеомонтаж – постөндіріс процесінің ең маңызды қадамдарының бірі. Бұл процесс барлық қозғалысты бейне түсірілімдерін, арнайы эффектілерді және дыбыс жазбаларын біріктіріп, көңілді көрнекі оқиға жасайды. Фильмді монтаждау алдында режиссерлер камераның қозғалмай тұруын қажет ететін, ал оқиға камерадан алыс болатын. Видео жалғастығы, экран бағыты, жарықтандыру, эмоционалдық тұрғысы ескерілмей, жеке-жеке кадрлар тізбегі түрінде түсірілді. Видеоматериалдарды пайдалану арқылы режиссер шын және ойдан шығарылған оқиғаларды жеткізе алады. Монтаждың мақсаты – видео мен дыбысты біріктіріп, көрерменге жеткізіп, оларды оқиғамен эмоционалды байланысқа түсіру. Бұл – көрнекі өнер. Кинофильмдерді монтаждау видеомонтажға алдыңғы қадам болды, және көп жағдайда видеомонтаж киномонтажды имитациялайды. Видеомонтажға алғаш рет цифрлық бағдарламалық қамтамасыз етуден бұрын сызықтық видеомонтажбен қол жеткізілді. Одан кейін сызықтық емес монтаждау жүйелеріндегі (NLE) видеомонтаждау бағдарламалық қамтамасыз ету пайда болды.
Сызықтық өңдеу
1900-шы жылдардың басында монтаждаудың алғашқы түрі қайшы, лента және монтаждау үстелімен жасалды. Редакторлар өздерінің редакциялауын процесте көре алмағандықтан, фильмді жарыққа ұстап тұру олардың жұмысын көрудің жалғыз жолы болды. 1920 жылдары Moviola машинасы пайда болды, бұл машина редакторларға фильмді көруге және жақсы фильмді жеткізу үшін дәл түзетулер жасауға мүмкіндік берді. Бұл әдіс 50 жыл бойы қолданылып, бейне өңдеуді жетілдіруге септігін тигізді. 1950 жылдары бейнетізімді магнитофон (VTR) ойлап табылды және ол бейне өңдеудің дамуындағы маңызды элемент болды. VTR магниттік таспаны пайдаланған алғашқы құрылғы болды және видео түсіру әдісі бойынша революциялық болды. VTR бейне өңдеу монтаждаудың революциялық қосымшасы болды, бірақ оның үлкен кемшіліктері болды. Көшіруден болатын сапаның төмендеуі соншалықты үлкен болды, сондықтан 2 дюймдік Quadruplex бейнетаспасы жазылған тректі феррофлюидпен визуализациялау, оны бритва немесе гильотина кескішімен кесу және бейнетаспамен тігу арқылы монтаждалды. Қосылатын екі лентаның бетіне уытты және канцерогенді қоспалар - тетрахлоридтегі өте ұсақ темір сынықтары қосылды. Бұл магниттік жолдарды (таспаны) "дамыту" арқылы микроскоп арқылы қаралғанда оларды көруге болады, сондықтан оларды осы мақсатқа арналған тігіс машинасында реттеуге болады. Бұл процесс редакторларға өз видеоларын қайта ойнатуға мүмкіндік берді, бірақ тек бір жылдамдықта және кесу нүктесін белгілеу үшін редактор өте дәл болуы керек еді. Бұл процесс 1990 жылдардың аяғы мен 2000 жылдардың басына дейін қолданылды, бірақ бейне өңдеудің эволюциясы жалғасты. 1960 жылдары EECO 900, сондай-ақ Ampex EDITEC электронды өңдеу және электронды өңдеу контроллері үшін мүмкіндік берді. Сапаның жақсаруы мен экономиканың жақсаруы және ұшып өшіру басының өнертабысы жаңа бейне және дыбыс материалдарын магниттік таспада бар материалдың үстінен жазуға мүмкіндік берді. Бұл сызықтық өңдеу техникасына енгізілген. Егер видеотаспаның басына жақын бір көріністің ұзындығы өзгертілуі қажет болса, барлық кейінгі көріністерді видеотаспаға қайтадан рет-ретімен жазу керек. Сонымен қатар, көздер бір уақытта бейне араластырғышы (видео коммутаторы) арқылы сахналар арасындағы күрделі ауысуларды жасау үшін ойнатылуы мүмкін. 1970-1980 жылдары осы ауысуларды жасау үшін танымал жүйе U-matic жабдық болды (U пішінді таспа жолы үшін аталған). Бұл жүйеде екі магнитофон мен бір магнитофон пайдаланылды, және өңдеу автоматты түрде машиналардың резервтік көшірмесі арқылы жасалды, содан кейін бір мезгілде жылдамдатылды, сондықтан өңдеу қозғалмады немесе бұзылмады. Кейін, 1980-1990 жылдары, кішірек beta-жабдықтар (B пішінді таспа жолы үшін аталған) және күрделірек контроллерлер пайда болды, олардың кейбіреулері электронды түрде синхрондады.
Сызықтық емес өңдеу
Сызықтық емес өңдеу (СЕӨ) алғаш рет 1970 жылдары CMX 600 жүйесімен енгізілді, ол редакторларға түсірілген материалдарды өзгертуге және өңдеуге мүмкіндік берді. Материалдар жылжытылып, балама уақыт шкаласына орналастырылды, ал түпнұсқа материал сақталды, сондай-ақ видеоның кез келген бөлігін кез келген ретпен өңдеуге болады. Кейіннен көп көзді бейнежазғыштарды (VCR) монтаж кескінін өңдеушімен және Ediflex немесе LaserDisc плеерлерін пайдаланатын EditDroid жүйесімен аналогтық кезең пайда болды, бірақ қазіргі заманғы СЕӨ жүйелері аналогтық немесе цифрлық бейне көзінен қатты дискіге түсірілген бейнені цифрлық түрде өңдейді. Мазмұн тиісті кодекпен жергілікті түрде қабылданып, жазылады, осы кодекті бейне өңдеу бағдарламалық жасақтамасы түсірілген материалды өңдеу үшін қолданады. Жоғары сапалы бейнелер кеңінен таралғандықтан, оларды сол бейне өңдеу бағдарламалық жасақтамасымен және оған қосымша қозғалыс графикалық бағдарламалармен оңай өңдеуге болады. 1980 жылдардың соңы мен 1990 жылдардың басында Avid Media Composer және Adobe Premiere сияқты бағдарламалық жасақтаманы пайдалана отырып, үй компьютерлерінде СЕӨ бағдарламалық жасақтамасы қолжетімді болды. Видеоклиптер уақыт шкаласына орналастырылады, музыкалық тректер, тақырыптар, экрандағы цифрлық графика қосылады, арнайы эффектілер жасалады, ал дайын бағдарлама дайын видеоға "рендерленеді". Видео DVD, веб-трансляция, QuickTime фильмдері, iPod, CD-ROM немесе видеокассета арқылы әртүрлі жолдармен таратылуы мүмкін. 2000 жылдарға қарай СЕӨ барлығына қолжетімді болды, жеке компьютерлердегі орталық процессорлардың (CPU) жетілуі үйде жоғары ажыратымдылықта өңдеуге мүмкіндік берді.
Үйге бейне өңдеу
Басқа технологиялар сияқты, бейне өңдеу құны да уақыт өте келе төмендеді. Алғашқы 2 дюймдік Quadruplex жүйесі соншалықты қымбат болғандықтан, көптеген телеарналар тек бір ғана құрылғыны сатып ала алды, ал монтаждау өте күрделі процесс болды және арнайы оқыту қажет етілді. Ал 2000 жылдан бері сатылатын кез келген үй компьютері стандартты ажыратымдылықтағы теледидарды (SDTV) цифрлық форматқа ауыстыруға және өңдеуге жеткілікті жылдамдық пен жадқа ие. Екі негізгі сауда желісіндегі операциялық жүйелерге – Apple-дің iMovie және Microsoft-тың Windows Movie Maker – негізгі бейне өңдеу бағдарламалық қамтамасы кіреді. Одан әрі, көбінесе коммерциялық өнімдер түрінде қосымша нұсқалар бар. Бұл коммерциялық өнімдерден өзге, ашық кодты бейне өңдеу бағдарламалары да бар. Сонымен қатар, автоматты бейне өңдеу өнімдері пайда болды, бұл бейне өңдеуді әуесқойлардың кеңірек аудиториясына ашты және бейнелерді өңдеуге жұмсалатын уақытты қысқартты. Мұндай өнімдер көбінесе Google-дың Google Photos сияқты медиа сақтау қызметтері немесе Vidify сияқты кіші компаниялар арқылы ұсынылады.
Қазіргі қолданылулары
Видеомонтаж көптеген мақсаттарда қолданылуы мүмкін. Әрбір әлеуметтік желідегі қосымша, жұмыс орны, YouTube видеосы және білім беру мекемесі осы дағдыны пайдаланып, көз тартатын және ақпараттық мазмұн жасайды. Жеке қолдану – Көптеген онлайн бағдарламаларды кез келген адам жеке компьютеріне жүктеу оңай. Adobe, Canva және Filmora – кез келген адам пайдалана алатын бағдарламалардың бірнеше мысалы. Виртуалды шындық – Виртуалды шындық ортасында қолданылатын сфералық бейнелерді өңдеуге көмектесетін жаңа жетістіктер жасалуда. Виртуалды шындықта өңдеу мүмкіндігі пайдаланушыларға өздерінің бейнемонтаждарын нақты уақытта, әр өңдеуден кейін құлаққап арқылы қайта-қайта қарау қажеттілігінсіз тексеруге мүмкіндік береді. Әлеуметтік желілер – Видеомонтаж YouTube және басқа да әлеуметтік желілерде ойын-сауық және басқа да мақсаттар үшін қолданылуы мүмкін. Мектеп мұғалімдері оқушыларының ақпаратты жақсырақ есте сақтауына және сабақты сыныптан тыс кеңейтуіне көмектесу үшін видеомонтаж қолданады.
Болашақтағы қолдану
Видеоредактирлеудің болашағына жасанды интеллект (ЖИ) дамуы зор әсер етеді. АҚШ-тың бастауыш мектептерінде оқушыларды видеоредактирлеудің маңыздылығымен таныстыру және бейне өндірісін үйрету мақсатында сабақтан тыс курстар ашылды. Мектептерде оқытылатын бейнелердің негізгі тақырыптарына музыкалық клиптер және қысқа деректі фильмдер жатады; олардың кейбіреулері Panasonic сияқты компаниялардың жүлделерін жеңіп алады.