Нидерланд Үкіметінің Атқарушы Органы

Кіріспе

Нидерланд үкіметінің атқарушы органы – Нидерланд кабинеті (Nederlands kabinet) болып табылады, ол Нидерландтың басты атқарушы органы. Нидерландтың соңғы кабинеті – 2022 жылдың 10 қаңтарынан 2023 жылдың 7 шілдесіне дейін билікте болған Төртінші Рютте кабинеті. Оған премьер-министр Марк Рютте басшылық етеді.

Құралуы мен рөлі

Министрлер кабинеті министрлер мен мемлекеттік хатшылардан тұрады. Министрлер кабинетін Премьер-Министр басқарады. Министрлердің саны он екіден он алтыға дейін болады, олардың көпшілігі белгілі бір үкіметтік министрліктердің басшылары, бірақ бір немесе бірнеше министрліктердің ішінде жауапкершілік салалары бар портфельсіз министрлер де жиі кездеседі. Мысалы, біраз уақыттан бері Сыртқы істер министрлігінде жұмыс істейтін даму ынтымақтастығы министрі бар. Көптеген министрліктерде тиісті портфельдің бір бөлігіне жауапты мемлекеттік хатшы болады. Мемлекеттік хатшыларға (мысалы, Сауда және даму ынтымақтастығы саласындағы) басқа елдерде өздерін «Министр» деп атауға және протоколдық мақсаттар үшін осылай қарастырылуға құқық беріледі, бірақ Министрлерге арнайы берілген ішкі құқықтары жоқ. Ең маңыздысы, мемлекеттік хатшылар Министрлер Кеңесінің мүшелері емес. Министрлер Кеңесі саясатты үйлестіреді, оған барлық министрлер, соның ішінде портфельсіз министрлер де қатысады. Кеңес заңдар мен саясатты бастамамен қабылдайды. Мемлекеттік хатшылар шақырылмаса Министрлер Кеңесінің отырысына қатыспайды, тіпті қатысса да Кеңесте дауыс беру құқығына ие емес. Кеңес әр жұма сайын Биненхофтың Тревезаалда (Келісімдер бөлмесінде) жиналады. Кездесулерге Премьер-Министр немесе қажет болған жағдайда Премьер-Министрдің міндетін атқарушы төрағалық етеді. Кеңес шешімдерді алқалы түрде қабылдайды; барлық министрлер, соның ішінде Премьер-Министр де (теориялық тұрғыдан) тең. Тревезаалдың жабық есіктерінің артында министрлер ұсынылып отырған шешімдерді еркін талқылай алады және кабинет саясатының кез келген аспектісі бойынша өз пікірлерін білдіре алады. Кеңес шешім қабылдағаннан кейін, барлық мүшелері оған міндетті және оны ашық түрде қолдауға тиіс. Егер Министрлер Кеңесінің шешімін ашық түрде қолдауға дайын болмаса, Кабинет мүшесі орнынан кетуге міндетті. Әдетте, кез келген шешімге қатысты салыстырмалы келісімге жету үшін көп күш жұмсалады. Кеңес ішінде дауыс беру процесі бар, бірақ ол өте сирек қолданылады. Патшамен бірге Министрлер Кеңесі барлық маңызды шешімдерді қабылдайтын Үкіметті құрайды. Іс жүзінде король үкіметтің күнделікті шешім қабылдауына қатыспайды, бірақ ол апта сайынғы Премьер-Министрмен кездесулер арқылы хабардар болады. Голландия конституциясында кабинет туралы айтылмаған, тек Министрлер Кеңесі мен Үкімет туралы айтылған. Министрлер жеке және бірлесіп (кабинет ретінде) үкімет саясаты үшін Штаттар Генералға жауап береді және оның сенімін алуға тиіс. Министрдің парламент мүшесі болуы мүмкін емес. Парламенттік көпшіліктің қолдауынан айырылған министрлер мен мемлекеттік хатшылар да өз қызметтерін тастауға тиіс. Вестминстерлік жүйеден айырмашылығы, Голландия министрлері бір мезгілде Штаттар Генералдарының мүшелері бола алмайды, бірақ Штаттар Генералдарының мүшелері министрлер ретінде тағайындалуы мүмкін, содан кейін олардың орындары бос қалады. Маңызды мәселе – үкімет пен парламент арасындағы қарым-қатынас дуалистік немесе монистік болуы керек пе. Яғни, министрлер мен үкіметтік парламенттік партиялардың басшылары маңызды саяси шешімдерді дайындауға тиіс пе. Дуалистік ұстаным бойынша, үкіметтік партияның парламенттік мүшелері Министрлер кабинетінен тәуелсіз жұмыс істеуі керек. Монистік ұстаным, керісінше, заңдар мен саясатты ұсынуда Министрлер кабинеті маңызды рөл атқарады. Министрлер кабинеті әдетте аптасына кемінде бір рет жиналады және оған Премьер-Министр төрағалық етеді.

The cabinet consists of the ministers and state secretaries. The cabinet is led by the Prime Minister. There are between twelve and sixteen Ministers, most of whom are also heads of specific government ministries, although there are often some ministers without portfolio who have areas of responsibility inside one or more ministries. For instance there has for some time been a minister for development cooperation, who works within the Ministry of Foreign Affairs. Most ministries also have a state secretary who is responsible for part of the relevant portfolio. State secretaries (such as that of Trade and Development Cooperation) are given the right to call themselves "Minister" in other countries and be treated as such for protocolary purposes, while not having any of the domestic rights given specifically to Ministers. Most significantly, state secretaries are not members of the Council of Ministers. The policy of a cabinet is coordinated by the Council of Ministers, in which all ministers, including ministers without portfolio, take part. The Council initiates laws and policy. State secretaries do not attend the Council of Ministers unless invited, and even then they have no voting rights in the Council. The Council meets every Friday in the Trêveszaal (the Room of Treaties) in the Binnenhof. Meetings are chaired by the Prime Minister, or an acting Prime Minister if necessary. The Council makes decisions in a collegial manner; all ministers, including the Prime Minister, are (theoretically) equal. Behind the closed doors of the Trêveszaal, ministers can freely debate proposed decisions and express their opinion on any aspect of cabinet policy. Once a decision is made by the Council, all individual members are bound by it and are obliged to support it publicly. A member of Cabinet who is not prepared to publicly support a decision of the Council is obliged to step down. Typically, a good deal of effort is put into reaching relative consensus on any decision. A process of voting within the Council does exist, but is hardly ever used. Together with the King, the Council of Ministers forms the Government, which makes all the major decisions. In practice, the King does not participate in the daily decision making of government, although he is kept up to date by weekly meetings with the Prime Minister. The Dutch constitution does not speak of cabinet, but instead only of the Council of Ministers and Government. The ministers, individually and collectively (as cabinet), are responsible to the States General for government policy and must enjoy its confidence. It is not possible for a minister to be a member of parliament. Ministers or state secretaries who are no longer supported by a parliamentary majority are also expected by convention to step down. In contrast to the Westminster system, Dutch ministers may not simultaneously also be members of the States General, although members of the States General can be appointed as ministers, whereupon their seats become vacant. An important question is whether the relationship between the cabinet and parliament should be dualistic or monistic. That is, whether ministers and leaders of governing parliamentary parties should prepare important political decisions. According to the dualistic position, members of parliament of governing parties should function independently of the Cabinet. The monistic position, by contrast, is that the Cabinet plays an important role in proposing legislation and policy. The Cabinet typically meets at least once a week and is presided by the Prime Minister.

Құрылу

Жалпы алғанда, төрт жылда бір рет өткізілетін жалпы сайлаудан кейін немесе егер министрлер кабинеті парламенттік мерзім ішінде отставкаға кетсе, министрлер кабинетін құру процесі басталады. Нидерландыда көп партиялық жүйе болғандықтан, 1900 жылдан бері парламентте ешбір партия көпшілікке ие болған жоқ, сондықтан екі немесе көбінесе үш партиядан тұратын коалиция құру қажет. Бұл уақытты көп алатын процесс. Тәртіптің барлық қадамдары дәстүр мен конвенциялармен реттеледі, заңмен белгіленгені тек соңғы тағайындау процесі ғана. Алдымен, Нидерланд монархы Сенат пен Өкілдер палатасының төрағаларымен және Мемлекеттік кеңес вице-президентімен жеке кездеседі. Содан кейін монарх Өкілдер палатасындағы әрбір парламенттік партияның жетекшісімен кездеседі. Одан кейін жаңа кабинет мүмкіндіктерін зерттейтін хабаршы (informateur) тағайындалады. Хабаршы көбінесе белсенді саясаттан зейнеткерлікке шыққан, Сенат немесе Raad van State мүшесі болады, бірақ конвенция бойынша Өкілдер палатасындағы ең ірі партиядан шыққан тәжірибелі саясаткер. Монарх басқа партиялардан тәжірибелі хабаршыларды да тағайындауға құқылы. Хабаршыға патша немесе патшайым нақты тапсырма береді, көбінесе "программалық келісімге және парламентте көпшілікке қол жеткізе алатын партиялар коалициясын іздеу" міндеті қойылады. Хабаршы парламенттік партиялардың жетекшілерімен жеке кездеседі және келіссөздерді жетектеп, парламенттік партиялардың төрағалары арасында келісімге жету үшін келіссөздер жүргізеді. Келіссөздер сәтсіз аяқталса, жаңа хабаршы тағайындалады және ақпарат жинау процесі қайта басталады. Хабаршы табысқа жеткеннен кейін, монарх форматорды (formateur) тағайындайды, әдетте болашақ коалициядағы ең ірі партияның жетекшісі және болашақ премьер-министр. Форматор кабинет құруға дайын партиялар арасындағы келіссөздерді аяқтайды. Көбінесе бұл келіссөздер саясат бағдарламасының егжей-тегжейін, кабинет құрамын және министрлік портфельдердің бөлінуін қамтиды. Форматор табысқа жетсе, монарх барлық министрлер мен мемлекеттік хатшыларды Корольдік жарлықпен (Koninklijk Besluit) жеке-жеке тағайындайды. Әр министр жеке түрде Конституцияға адал болуға ант етеді. Осыдан кейін Министрлер кеңесінің барлық мүшелері мен патша немесе патшайым Huis ten Bosch сарайының баспалдағында "бордес сахнасы" кезінде суретке түседі. Жаңа кабинет өз жоспарларын парламентке ұсынады. Штаттар генералының таратылуы мен жаңа кабинеттің тағайындалуы арасындағы кезеңде қазіргі кабинет демиссионер (demissionair) деп аталады, яғни уақытша үкімет, өзін шұғыл және маңызды мәселелермен шектейді және дәстүрлі түрде даулы шешімдер қабылдамайды. Егер парламенттік мерзімде коалициялық серіктестердің бірі қолдауын кері тартып алса, кабинет құласа, онда бұл серіктес шығып кетуі мүмкін. Егер премьер-министрге Штаттар генералын таратуға рұқсат берілмесе, бұл демиссионер кабинетке әкелмейді. Оның орнына, биліктегі коалицияның қалған партиялары "ромпкабинет" ("қалдық кабинет") құрады. Егер партиялар Өкілдер палатасының көпшілігін бақыламайтын болса, кабинет азшылық үкіметі ретінде жұмыс істей береді. Кабинет құру процесі сайлаудан да маңызды немесе одан да маңызды деп есептеледі. Келіссөздердің маңыздылығы, сайлау кезінде ешбір партия ұсынбаған саясатқа әкелуі мүмкін болғандықтан, кабинет құру кейде демократиялық емес деп қарастырылады. Жақында бұл процесті демократиялық ету үшін форматор мен хабаршы Өкілдер палатасы мен Нидерланд монархы алдында өз әрекеттері үшін есеп беруге тырысты. Бұл процеске наразылықтың тағы бір себебі монархтың осындағы рөлі болып табылады.

After a general election held generally every four years, or if a cabinet resigns during a parliamentary term, the process of cabinet formation starts. Because of the multi party system of the Netherlands, no single party has had a majority in parliament since 1900, and formation of a coalition of two or often three parties is always necessary. This is a time consuming process. The entire procedure is regulated by tradition and convention, with only the final appointment process specified by law. Initially, the Dutch Monarch has secret individual meetings with the presidents of the Senate and House of Representatives, and the Vice President of the Council of State. Next the Monarch has a meeting with the leader of each parliamentary party in the House of Representatives. This is followed by appointing an informateur who explores the options of a new cabinet. The informateur is often a relative outsider and a veteran politician, who has retired from active politics, perhaps a member of the Senate or Raad van State, though by convention has a background in the largest party in the House of Representatives. The Monarch may appoint multiple informateurs, with backgrounds in other parties. The informateur is given a specific task by the King or Queen regnant, often to "seek a coalition of parties with programmatic agreement and a majority in parliament." The informateur has one on one meetings with the leaders of the parliamentary parties, and chairs sessions of negotiations between the chairs of parliamentary parties as they compromise in order to achieve agreement. If negotiations break down, a new informateur is appointed and the information process begins afresh. Once an informateur is successful, the Monarch appoints the formateur, conventionally the leader of the largest party in the prospective coalition and the likely Prime Minister. the formateur leads any remaining negotiations between those parties willing to cooperate to form a cabinet. Often, these negotiations cover the details of the program of policies, the composition of the Cabinet, and the division of Ministerial portfolios. If the formateur is successful, the Monarch appoints all ministers and state secretaries individually by Royal Decision (Koninklijk Besluit). Each Minister privately swears an oath of loyalty to the Constitution. After this the entire Council of Ministers and the King or Queen regnant are photographed on the stairs of the palace Huis ten Bosch during the bordes scene. The new cabinet then proposes its plans to parliament. Between the dissolution of the States General before general elections and the appointment of a new Cabinet, the incumbent Cabinet is termed demissionair, that is, a caretaker government limiting itself to urgent and pressing matters and traditionally not taking any controversial decisions. If a Cabinet falls during a parliamentary term because one of the coalition partners withdraws its support, the coalition partner in question may leave. This does not result in a demissionair Cabinet, unless the Prime Minister is granted a dissolution of the States General. Instead, the remaining parties in the governing coalition form a rompkabinet ("rump cabinet"). If the parties do not between them control a majority of the House of Representatives, the Cabinet continues as a minority government. The formation is often considered as important as or even more important than the elections themselves. Because of the importance of negotiations, which can lead to policies that no party has promoted during the election, cabinet formations are sometimes seen as undemocratic. Recently it was attempted to make the process more democratic, with the formateur and informateur accounting for their actions before both the House of Representatives and the Dutch Monarch. Another source of discontent with this process is the role of the monarch in it.

Министрліктер

Қазір он екі министрлік бар, олардың әрқайсысының өз министрі бар. Сонымен қатар, портфелі жоқ бірнеше министрлер де бар, ал кейбір министрліктерде министрмен бірге мемлекеттік хатшы да болады. Министрлер мен мемлекеттік хатшылардың саны және олардың міндеттерінің бөлінісі үкіметтен үкіметке шамалы өзгеруі мүмкін. Министрліктер:

Корольдік Министрлер Кеңесі

Нидерландтар кабинеті Нидерланд Корольдігінің күнделікті басқару ісіне де жауапты, ол Нидерландтан өзгеше, себебі оған Аруба, Кюрасао және Синт-Мартен құрамына кіретін елдер де кіреді. Корольдік үшін маңызды мәселелер шешілген кезде, Нидерланд Министрлер Кеңесіне Аруба, Кюрасао және Синт-Мартен атынан толық өкілетті министрлер қосылып, Корольдік Министрлер Кеңесін құрайды.