Кіріспе

Nintendo шығарған теміржол ату ойыны. Жанр: Rail shooter. Ойын режимі: Single player.

Star Fox, PAL аймақтарында Starwing деп аталады, Nintendo және Argonaut Software компаниялары жасаған және Nintendo Super Nintendo Entertainment System үшін жариялаған теміржол ату видео ойыны. Star Fox сериясының бірінші ойыны, оқиғасы Фокс МакКлауд пен Star Fox командасының қалған бөлігінің Андросстің басқын күштерінен өздерінің Корнерия туған планетасын қорғау туралы. Star Fox 1992 жылы Game Boy үшін шыққан X ойынынан кейін Nintendo-ның екінші 3D ойыны және картриджге енгізілген Super FX графикалық чипі арқылы полигональды графиканы қолданған алғашқы Nintendo ойыны болды. Көпбұрышты үш өлшемді модельдерді күрделі көрсету консольдік ойындарда сирек кездесетін жайт. Star Fox сыншылардың жоғары бағасын алды және барлық уақыттағы ең ұлы видео ойындардың бірі деп есептеледі. Ол 4 миллионнан астам дана сатылып, Star Fox сериясын Nintendo франшизасының маңызды өкілі ретінде орнатып берді. Star Fox 2 жалғасы жасалды, бірақ 2017 жылға дейін Super NES Classic Edition үшін шығарылмады. Сериядағы келесі шыққан ойын, Star Fox 64, 1997 жылы Nintendo 64 үшін қайта іске қосылды. Nintendo 2017 жылдың қыркүйегінде Super NES Classic Edition жинағында Star Fox-ты әлемдік деңгейде алғаш рет қайта жариялады. 2019 жылдың қыркүйегінде Star Fox Nintendo Switch Online сервисіне жазылған Nintendo Switch пайдаланушылары үшін қолжетімді болды.

Ойын процесі

Star Fox – үшінші және бірінші тұлғадағы 3D көзқараста рельсті ату ойыны. Ойыншы Фокстың ғарыш кемесі Арвингтің көмегімен түрлі қарсыластарға (ғарыш кемелері, роботтар, жандар және т.б.) қарсы тұрып, олардың шабуылдарын тойтарып, жол жүруі керек. Жол бойында ойыншыға көмектесетін түрлі күшейткіштер сахнаға орналастырылған. Әр деңгейдің соңында ойыншы жойған жаулардың саны мен командаластарын қорғау деңгейіне қарай ұпай жинайды. Әр деңгейдің соңында келесі деңгейге өту үшін жеңілуі керек бос бар. Арвингті басқаруға арналған құралдарға қозғалтқыштар мен ретро ракеталар кіреді, олар ойыншыға уақытша жылдамдықты арттыруға немесе баяулатуға мүмкіндік береді. Бұл жаудың шабуылдары мен басқа да кедергілерден қашуға көмектеседі. Кеме жойылғанша қалқан энергиясының азаюы арқылы зақым көреді. Ойын сондай-ақ, аздаған жергілікті зақымды анықтау мүмкіндігіне ие: егер кеменің қанаттары кедергілерге немесе жерге тым қатты тисе, олар сындырып, кемені басқаруға кері әсер етеді және қару-жарақты жаңарту мүмкіндігін жояды. Star Fox ойынының қиындық деңгейі де ерекше. Көптеген рельсті ату ойындары, егер оларда таңдауға болатын қиындық деңгейлері болса, ойыншыға ойын басында қиындық деңгейін таңдауға мүмкіндік береді (мысалы, "Оңай", "Қалыпты", "Қиын"). Бұл параметр әдетте ойыншының өмірінің саны, ойын кезінде кездесетін жаулардың саны, жаулардың жылдамдығы және т.б. сияқты өзгермелілерге әсер етеді. Ал Star Fox ойынының басында ойыншыға Lylat жүйесі арқылы өтетін үш бағыттың біреуін таңдау мүмкіндігі беріледі. Бұл бағыттардың әрқайсысы белгілі бір қиындық деңгейіне сәйкес келеді, бірақ әр бағыттың өзіндік ерекше деңгейлері бар. Бұл Star Fox-қа басқа рельсті ату ойындарына қарағанда қайта ойнату құндылығын береді, себебі әр ойын ойналған сайын деңгейлердің белгіленген сериясы болады. Үш ойын жолының барлығында Корнерия (бірінші деңгей) және Веном (соңғы деңгей) планеталары бар, бірақ олардың әрқайсысы таңдалған жолға байланысты әртүрлі нұсқаларда ұсынылған. Әр деңгейде ойыншымен бірге үш компьютерлік бақылаушы: Пеппи Харр, Слиппи Тод және Фалько Ломбарди болады. Кейбір алдын ала белгіленген сәттерде, біреуі ойыншының көз алдына ұшып келіп, жауды қуа жатады немесе жаудан қашып, көмек сұрайды. Қанатқастықтың өтінішіне жауап бермеу оның зақымдануына немесе тіпті атып түсірілуіне әкелуі мүмкін. Олар ойыншының лазерлерімен зақымдануға ұшырамайды (бірақ соққы алған жағдайда шағымданады). Олардың аман қалуына қарамастан, қанатқастықтар бос шайқастарында қатыспайды, бірақ келесі деңгейге өту алдында ойыншыға қайта қосылады. Ойыншы қанатқастықтарына көмек сұрағанда көмектесуді таңдай алады, себебі бұл оларға ойыншы жойған жоқ жауларға қарсы күресуге мүмкіндік береді, ойыншының табысқа жетуіне көмектеседі және берілген деңгейде ең жоғары ұпай жинауды жеңілдетеді. Әр деңгейдің соңында әр қанатқастықтың денсаулығына байланысты қосымша ұпайлар беріледі. Егер қанатқастық атып түсірілсе, ол ойынның қалған бөлігінде қайта оралмайды.

Сюжет

Бұл ойын Лайлат жүйесі деп аталатын құрамында түлкі, бақа, құс, қоян және маймыл сияқты адам кейпіндегі жануарлар мекендейтін, ойдан шығарылған планеталық жүйеде өтеді. Онда жақсылықты Корнерия, ал жамандықты Веном планеталары бейнелейді. Зұлым ғалым Андрос Корнериядан қуылғаннан кейін Веном планетасына қашып, оған соғыс жариялап, Лайлат жүйесінде қиратушылық тудыру үшін зор әскерін жіберді. Корнерияның қорғаныс күштерінің бас қолбасшысы генерал Пеппер "Арвинг" деп аталатын жаңа, жоғары өнімділікке ие әскери ұшақты жібереді. Бірақ, жаңа ұшақтың ұшқыштарын даярлауға уақыт жетпегендіктен, ол Андросты жеңу үшін элиталық жалдамалы "Жұлдызды Түлкі" тобын шақырады. Топ жетекшісі Фокс МакКлаудқа оның серіктері Фалько Ломбарди, Пеппи Харэ және Слиппи Тод қосылады.

Әзірлеу және шығару

Nintendo NES және Super NES-тің алғашқы жылдары Argonaut Software-мен тығыз жұмыс істеді. Олар NES-те бастапқыда "NESGlider" деп аталатын прототипті жасады, ол олардың бұрынғы 8 биттік ойыны Starglider-ден шабыттанды және бұл прототипті Super NES-ке көшірді (қолданылған көпбұрышты стиль Starglider 2-ге өте ұқсас болды). Бағдарламашы Jez San Nintendo-ға Super NES-ті 3D өңдеуде жақсырақ ету үшін арнайы аппаратты жобалауға рұқсат берілмесе, бұл мүмкіндігінше жақсы екенін айтты. Nintendo бұған келісті, ал Сан тұтынушылық өнімдегі алғашқы 3D графикалық үдеткіш Super FX чипін жасау үшін чип дизайнерлерін жалдады. Super FX Super NES-тің стандартты процессорынан әлдеқайда қуатты болғандықтан, әзірлеушілер Super NES-ті тек чипке арналған қорап деп әзілдеді. Argonaut ойынның қозғалтқышының негізгі бағдарламалауын жасады, ал кейіпкерлердің дизайны мен көркемдік жұмыстары негізінен Nintendo-ның ішінде жасалды. Негізгі ойын дизайнын Шигеру Миямото мен Кацуя Эгучи жасады. Кейіпкерлерді Такая Имамура, ал музыканы Хажиме Хирасава жазды. Nintendo ойынның "аркадалық стильдегі ату" элементін ұсынды және Argonaut ғарыш кемесін пайдалану идеясын енгізді. Миямото "Жұлдызды соғыстар" фильміндегі "Х-қанаттар" "Арвинг" үшін шабыт көзі болғанын айтты. Ол жиі Фушими Инари тайша ғибадатханасына баратын, ол Nintendo корпоративтік штаб-пәтерінен он бес минуттық жерде орналасқан. Сенбон Тории қақпалары ойыншыға кемемен өтуге қажет болатын қақпалар идеясын берді. Миямото Star Fox сериясында жануар кейіпкерлері болуын қалағанын айтты, өйткені ол адамдар, роботтар, монстрлар және супербатырлар туралы дәстүрлі ғылыми-фантастикалық оқиялар жасауға қызығушылық танытпады. Ол басты кейіпкер ретінде түлкіні таңдады, өйткені ол оған Фушими Инари тайшаны еске түсірді. Миямото жапондық "китсуне" (キツネ) сөзінің орнына ағылшынша "түлкі" сөзін қолдануды әрқашан жоспарлағанын түсіндірді. Ойын Еуропада Starwing деген атпен шығарылды, себебі Star Fox атауы неміс компаниясы StarVox-тың атына тым ұқсас болды. High Score атты деректі фильмде Дилан Катберт пен Джайлс Годдард Киотоға Nintendo кеңсесінде жұмыс істеуге келгенде, оларды Nintendo-дан қашықта орналасқан бөлмеге орналастырғанын айтты, өйткені олар толық уақытты Nintendo қызметкерлері болмағандықтан, Nintendo олардың сол кезде жұмыс істеп жатқан құпия жобаларына қол жеткізуін қаламады. Олар сондай-ақ Миямотоның жиі келіп, кеңес беріп, темекі шегуін айтты, өйткені Миямото сол кезде темекіге тәуелді болған. Ойын 1993 жылдың қаңтар айында Лас-Вегаста өткен Consumer Electronics Show (CES) көрмесінде таныстырылды. 1993 жылдың 30 сәуірінен 2 мамырына дейінгі демалыс күндері АҚШ-тағы шамамен 2000 сауда орындарында "Super Star Fox Weekend Competition" байқауы өтті. Жарысқа қатысушылар шектеулі санымен Star Fox белгішесін алды, ал жоғары балл жинағандар жүлде ретінде Star Fox футболкаларын алды. Өздерінің орындарында ең жоғары балл жинаған бәсекелестер лондон, Париж, Сидней немесе Токио қалаларына төрт адамға барлық шығындары төленген саяхат немесе 15 000 АҚШ доллары көлемінде ақшалай сыйлық таңдауға мүмкіндік алды. Бас жүлдені Техас штатының Гарланд қаласынан келген Тревор Петерсма жеңіп алды, ол ақшалай сыйлықты таңдады. Ұлыбританияда бұл жарыс Starwing Challenge деп аталды және 29 мамырда бүкіл елдегі ойын дүкендерінде өтті. Nintendo Нидерланды 1993 жылдың басында әртүрлі ойын дүкендерінде Starwing байқауын өткізді; әр күннің жеңімпазы үлкен Starwing плакатын жеңіп алды. Жыл сайынғы Starwing жарыстары 1993 жылдан 1996 жылға дейін қазан айында өткізілетін Нидерланд Nintendo чемпионаты аясында өтті. Бастапқы жарыстан кейін, жарысқа арналған шектеулі сандағы ойын картридждері Nintendo Power журналы арқылы сатылды, олар 1994 жылдың көктемінде абоненттерге пошта арқылы жіберілген "Super Power Supplies" каталогында көрсетілді, бастапқы бағасы 45 доллар болды. Картридждерде өзгертілген кезеңдерде уақытпен шектелген бір ойыншы режимі, сондай-ақ эксклюзивті бонус деңгейі бар. Өзгертілген басталу экранында "Ресми жарыс картриджі" деп көрсетілген. Питер Мэннің айтуынша, Nintendo-ның маркетинг вице-президенті, Star Fox-тың маркетингтік бюджеті 15 миллион доллар болды.

Қабылдау

Star Fox шығарлысы сын тұғырынан жоғары бағаланып, коммерциялық сәттілікке жетті. 1993 жылдың ақпан-наурыз айларында жапондық Famitsu сатылым тізімінде көш бастады, 1993 жылдың желтоқсанына дейін Жапонияда 325 000 дана сатылды. Nintendo 1993 жылдың наурыз айының соңына дейін Жапония мен АҚШ-та 1,7 миллионнан астам дана сатты, бұл сол кезге дейін Солтүстік Америкадағы ең жылдам сатылатын бейне ойынға айналды. 1993 жылдың маусым айында Ұлыбританиядағы сатылымдар тізімінде де бірінші орынды иеленді. 1998 жылға қарай дүние жүзінде төрт миллионнан астам данасы сатылды. Star Fox көбінесе жағымды пікірлер алды. GameRankings сайтында жеті шолудың орташа есебі бойынша 88% рейтингке ие. Ойын, толыққанды көпбұрышты дизайнға қарамастан, әр деңгейді өту үшін белгілі бір жол болғандықтан, бұрынғы ойындарға өте ұқсас екендігінің мысалы ретінде келтіріледі. Entertainment Weekly ойынға «A» бағасын беріп, былай деп жазды: «Nintendo-ның 'Super FX' компьютерлік чипін енгізген алғашқы ойын – бұл псевдо 3D ғарыш атқышы соншалықты жылдам, тіпті виртуалды шындыққа жақын. Бірақ осы жанрдағы көптеген ойындардан айырмашылығы, Star Fox (Nintendo of America, Super NES) аппараттық мүмкіндіктердің артында шынайы сезімталдық бар екенін көрсетеді. Мұндай қуатты ғарыш кемесін осындай сүйкімді бақалар, құстар мен қояндармен басқару сирек кездеседі».

Марапаттар

Star Fox Electronic Gaming Monthly журналының нұсқасы бойынша 1993 жылдың ең үздік ату ойыны деп танылды. Ойын EGM-нің "Олардың заманының ең ұлы 200 бейне ойыны" тізімінде 115-ші орынды, ал Nintendo Power-дың ең жақсы 200 ойыны тізімінде Nintendo жүйесінде жасалған 82-ші ең жақсы ойын атанды. 1995 жылы Total! журналы Star Fox-ты өздерінің ең жақсы 100 SNES ойындары тізімінде 10-шы орынға қойып, Super FX чипінің арқасында ойынның графикасы мен геймплеі басқа SNES ату ойындарынан ерекшеленеді деп жазды. 2009 жылы Official Nintendo Magazine ойынды ең ұлы Nintendo ойындарының тізімінде 28-ші орынға орналастырды. 2018 жылы Complex журналы Star Fox-ты "Барлық уақыттың ең жақсы Super Nintendo ойындары" тізімінде 24-ші орынға қойды.

Мұра

Star Fox Nintendo франшизасына айналды, тағы алты бөлімі шығып, оның кейіпкерлері Super Smash Bros. сериясы және Starlink: Battle for Atlas сияқты басқа медиада да жиі пайда болды. Star Fox 2 атты тікелей жалғасы Super NES үшін жасалған, бірақ ешқашан жарық көрмеген. Дегенмен, бағдарламашы Дилан Катберт ойынның толықтай аяқталғанын мәлімдейді. Star Fox 2 жобасы тоқтатылғанымен, оның кейбір идеялары мен геймплейі 1997 жылы шыққан Star Fox 64 (Еуропада Lylat Wars деп аталды) үшін Nintendo 64 платформасында пайдаланылды. Көп ұзамай, Star Fox 2 бағдарламасының әртүрлі даму сатыларындағы бірнеше бета-ROM нұсқалары интернетке тарады. Сондай-ақ, жапон тілінен ағылшын тіліне жасалған жанкүйерлердің аудармасы, ROM-ға қолданылатын патч түрінде шығарылды. Ойынның түпкілікті нұсқасы Nintendo мұражайында сақталған толық ROM-нан алынып, 2017 жылдың қыркүйек айында Super NES Classic Edition-да жарық көрді. 2002 жылы Rare компаниясының Star Fox Adventures ойыны GameCube үшін шығарылды. Бұл Star Fox франшизасындағы алғашқы әрекет пен шытырман оқиғаға толы ойын болды. Ойыншы Фокс МакКлауд рөлінде Саурия әлемінде, сондай-ақ Динозаврлар планетасы деп белгілі жерде ойнайды. 2005 жылы GameCube үшін Star Fox: Assault шығарылды, оны Namco және Ace Combat сериясын жасаған негізгі команда әзірледі. Ойынға үшінші тұлғадан ату элементтері енгізілді. 2006 жылы Q Games компаниясы Nintendo DS үшін Star Fox Command ойынын шығарды. Бұл сериядағы алғашқы портативті және онлайн мультиплеер режимін ұсынатын ойын болды. Ол шығарылмаған Star Fox 2 ойынының көптеген мүмкіндіктерін, әсіресе нақты уақыт картасын және миссиялық құрылымын пайдаланды. Nintendo және PlatinumGames компаниялары бірлесіп жасаған Star Fox Zero 2016 жылы жарық көрді. Ол түпкілікті ойынның және Star Fox 64 сюжетіне оралып, Star Fox 2-ден алынып тасталған Walker түрлендіруі және жаңа Gyrowing көлігі сияқты жаңа элементтерді қосты. Ойынның шығуына орай, Nintendo, Kellogg's және Nelsonic компаниялары бірлесіп, жүгері ұнтағының қорабын сатып алып, тапсырыс нысанын Kellogg's компаниясына жібергендерге арналған Star Fox LCD ойын сағатын жасап, тегін таратты. Ойын сағатында төрт деңгей бар, мақсаты – шабуылдаушы кемеге ұшып барып, плазмалық доптар мен құлайтын құрылымдардан сақталанып, оны жою. Ойын сағатына құлаққаптар мен құлаққап ұясы да кіреді, себебі ойын сағатында дыбыс деңгейін реттеу мүмкіндігі жоқ. Nelsonic кейін оны басқа дизайнмен дүкендерде сатты.