Кіріспе

Балвени қамалы – Шотландияның Морей аймағындағы Даффтауннан солтүстікке қарай 1 шақырым жерде орналасқан қираған қамал.

Тарих

Бастапқыда Мортлах деп аталған бұл құрылыс 12 ғасырда күшті Комин әулетінің (Қара Коминдер) бір тармағымен салынды. 15 және 16 ғасырларда кеңейтіліп, жаңартылды. 1308 жылы Роберт Брюстің шабуылынан кейін қамал қолданыстан шығып, тұруға жарамсыз қалды. 14 ғасырдың белгілі бір кезеңінде Балвени қамалы мен оның иеліктері Дуглас графына өтті. Қара Дугластар қалай алғаш рет қамалды иеленгені туралы мәліметтер жоқ, бірақ ең сенімді болжам – 1362 жылы мұрагер Джоанна Мюррейдің Дуглас графы Арчибальдтың үшіншісіне үйленуі арқасында болған. Оның ұлы және мұрагері Арчибальд Дуглас, Дуглас графының төртіншісі, 1408 жылы Бальвени иелігін өзінің кіші інісі Джеймс Дугласқа, Дуглас графының жетіншісіне, кейіннен Джеймс "Ірі" деп аталғанға берді. Джеймстің негізгі резиденциясы Эдинбургтің батысындағы жағалаудағы Аберкорн қамалы болды, ал Балвени қамалы қажет болған жағдайда уақытша пана ретінде пайдаланылды. 1440 жылы Дуглас графының алтыншысы Уильям Дугласты Джеймс Ірі өлтірді, бұл сол кездегі бала король Джеймс ІІ-нің қамқорлары болған Уильям Крихтон мен Каллендардан келген Александр Ливингстонмен жасалған құлықтың нәтижесі болуы мүмкін. Содан кейін Джеймс Ірі жетінші граф атанды. Джеймс дереу Бальвени иелігін және оның қамалын өзінің кіші ұлы Джон Дугласқа, Бальвени лордына берді. 1443 жылы Джеймс графтың қазасы корольдік Стюарттар мен Қара Дугластар арасындағы алауыздықты қайта жаққанды. 1455 жылғы мамырдағы Аркинхолм шайқасында Джеймс ІІ-ге адал әскер Дугластардың негізгі тармағын жеңді. Олардың барлық жерлері мен құқықтары, соның ішінде Балвени қамалы да, Корольдікке қайтарылды. Король Джеймс осы иеліктерді өзінің қолдаушылары арасында бөлісті, олардың ішінде Ангус графы Дуглас та болды, сондай-ақ Балвени қамалын сэр Джон Стюартқа берді, ол кейіннен Атолл графының біріншісі атанды. Уильям Дафф 1718 жылы қамалда өзін-өзі өлтірді, содан кейін ол іс жүзінде тасталып қалды. 1746 жылы екінші якобит көтерілісі кезінде Ганновер әскерлері оны лагерь ретінде пайдаланды. Бүгінде қамалдың қалдықтары Historic Environment Scotland басқаруындағы ескерткіш ретінде сақталған. Алайда, меншік жеке қолында қалып отыр; қазіргі иесі – Джереми Дункан Николсон, Бальвени бароны, ол АҚШ-тың Джорджия штатындағы Атланта қаласында тұрады. Қамал сәуірдің басынан қыркүйектің соңына дейін жалпы жұртшылыққа ашық. Балвени вискиін Уильям Грант және Ұлдары компаниясы қамалдан төмен орналасқан Балвени дистилляция зауытында шығарады.