Кастел-Дуглас тарихы және ескерткіштері

Кіріспе

Солтүстік Ланаркширдегі қамал

Кастл Дуглас (Caisteal Dhùghlais) – Шотландияның Дамфрис және Галлоуэй аймағындағы қала. Ол Кирккдбригшир лейтенант аймағында, Галлоуэйдің шығыс бөлігінде, Далбити және Флит қақпасы қалаларының арасында орналасқан. Ол Келтон шіркеуінің құрамында.

Тарих

Castle Douglas қаласы Карлингварк көлінің жанында салынған, онда тарихқа дейінгі кранногтардың іздері табылды – бұл аймақтың ерте заманда мекенделгенін көрсетеді. 1866 жылы Карлингварк көлінен, Фир аралының жанынан, үлкен қола қазан табылған. Ішіндегі темір мен қоладан жасалған құралдар жиынтығы б.з.б. бірінші ғасырдың соңына немесе екінші ғасырдың басына жатса керек, және олар құрбандық ретінде сыйланған болуы мүмкін. Қазір бұл жәдітеліктер Эдинбургтегі Шотландия Ұлттық мұражайында сақталуда. Қаланың солтүстігіндегі Гленлохарда екі римдік бекініс орналасқан: біріншісі Агриколаның басқындығы кезінде, екіншісі Антонин дәуірінде салынған. Олар, көрінеу, атты әскерлерге арналған, және олардың маңында "викус" пайда болғандығының куәліктері бар. 160 жылға қарай олар толығымен тасталып кеткен. Жақын жердегі Трейв қамалы Дуглас әулетінің күшті "Қара" графтарының резиденциясы болған. Карлингварк көлінің жағасында марлдың көзі болған шағын коттедждер тобы қалыптасқан. Бұл коттедждерді бүгін де Castle Douglas қаласына бату жолының батыс жағынан көруге болады, олар Букан деп аталады. Галлоуэй арқылы салған майор Уильям Коулфилдтің әскери жолы Карлингварк аймағынан өтіп, 18 ғасырда көлік байланысын жақсартқан. Дәстүр бойынша, Шотландияның Мэри королевасы 1568 жылы Лангсайд шайқасынан кейін Порт-Мэриге жол тартқанда, Кроссмихаль жолындағы Фуффнок үйінде тоқтаған делінеді. Castle Douglas қаласы 1792 жылы Уильям Дуглас құрған, ол Трейв қамалының ежелгі Дуглас әулетімен тікелей байланысы болмаған. Ол "Америка саудасынан" табылған ақшасымен Карлингварк көлінің жағалауында жоспарланған қала салды. Қаланың жоспары сол кезде салынған Эдинбургтің Жаңа қаласында қолданылған көшелердің торлы жүйесіне негізделген. Сэр Уильям Дуглас Castle Douglas қаласында бірнеше өнеркәсіптер құрды, соның ішінде Котон көшесінің атын алған қолмен тоқылған мақта фабрикалары да бар. Торрс пони шапқасы мен мүйіздері – 1812 жылы Castle Douglas қаласындағы Торрс көлінен табылған темір дәуіріне жататын қоладан жасалған мүйізді шапқа. Оны жергілікті антиквариатшы және автор Джозеф Трен сатып алып, сэр Уолтер Скоттқа Эбботсфорд үйіндегі жәдітеліктер жинағына сыйлаған. Қазір ол Эдинбургтегі Шотландия Ұлттық мұражайында сақталуда. 1859 жылы Castle Douglas және Дамфрис теміржолының аяқталуы қаланың байланысын одан әрі жақсартты, және ол айналасындағы аймақтың маңызды сауда орталығына айналды. Бұл күнгі күйі де солай, және 1900 жылғы алтыбұрышты базар ғимараты үздіксіз пайдаланылуда. Теміржол 1965 жылы жабылғанымен, A75 магистральдық жолы сол кездегі әскери жолдың бағытымен салынып, Castle Douglas қаласынан өтеді. Көптеген қонақ үйлер мен пабтар, бұрынғы пошта станцияларынан пайда болған, қаланың саяхатшылар үшін маңызды тоқтау орны болғанын көрсетеді. Castle Douglas қалалық әкімшілік ғимараты 1863 жылы Дамфрис сәулетшісі Джеймс Барбордың жобасы бойынша салынған. Сағат мұнарасы 1934-1935 жылдары салынды және Кинг және Сент-Эндрюс көшелерінің бұрышында орналасқан, C санатындағы ескерткіш болып табылады. Оны сәулетші Уильям Форрест Валентайн (1885-1957) жобалаған. Сэр Уильям Дуглас салған алғашқы мұнара 1892 жылы өртеніп кеткен, содан соң қырық жыл өткен соң екінші сағат мұнарасы да өртеніп кетті. 1935 жылы Нью-Джерси штатының Патерсон қаласында тұратын Генри Хьюат қазіргі сағат мұнарасын қалаға сыйға тартқаны туралы жазба бар тақташа орнатылған. Капитан Хьюат Castle Douglas қаласында туған, ол 1893 жылы АҚШ-қа эмиграциялаған. Фримен Уиллз Крофт 1930 жылы жарық көрген "Сэр Джон Магиллдің соңғы сапары" романында Castle Douglas теміржол вокзалында маңызды оқиғаны бейнелеген. Иоанн Евангелист католик шіркеуі 1867 жылы Лондон сәулетшісі Джордж Голдидің жобасы бойынша салынған және B(S) санатындағы ескерткіш болып табылады. Бұрынғы Castle Douglas қалалық шіркеуі (Сент-Эндрюс) 1900 жылы Роберт Лоримердің жобасы бойынша қайта жаңартылған. Ол қазір Фуллартон деп аталатын театрға айналдырылған. Castle Douglas соғыс ескерткіші капитан Франк Мирс жобалаған және 1921 жылы ашылған. Castle Douglas қаласы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Глазгодан эвакуацияланған балаларды қабылдау орталығы болған. 1943 жылдың наурызынан 1944 жылдың сәуіріне дейін қала 92-ші (Адал) жеңіл зениттік авиациялық полкінің, Корольдік артиллерияның базасы болған, олар оккупацияланған Еуропаға шабуыл жасау үшін жоспарланған Ауверлорд операциясына дайындалған. Олардың штаб-пәтері теміржол станциясына жақын орналасқан үлкен Виктория стиліндегі үйде орналасқан. Карлингварк көлінде әскерлерді орналастыру үшін Ниссен шатырлары орнатылды, ал басқа да тұрақтарға шіркеу мен боулинг клубы кірген.

Castle Douglas is built next to Carlingwark Loch in which traces of prehistoric crannogs can be found, evidence of early inhabitation of the area. A large bronze cauldron containing about 100 metal objects was found in Carlingwark Loch near Fir Island about 1866. The hoard of tools of iron and bronze is probably Romano Belgic of the late first or early second centuries AD and is likely to have been a votive offering. It is now in the National Museums of Scotland in Edinburgh. To the North of the town Glenlochar is the site of two successive Roman forts, the first being erected during the invasion of Agricola and the second during the Antonine period. They appear to have been for cavalry units and evidence has been found that a "vicus" grew up around them. They were abandoned completely by around 160 AD. Nearby Threave Castle was a seat of the powerful "Black" Earls of Douglas. A small collection of cottages developed by the shores of Carlingwark, which was a source of marl. These cottages can still be seen on the Western approach to Castle Douglas and are known as The Buchan. The development of a military road through Galloway built by Major William Caulfeild passed through the Carlingwark area and improved transportation connections in the 18th century. Traditionally Mary Queen of Scots is said to have lodged at the House of Fuffnock on the Crossmichael Road on her journey to Port Mary in 1568 after the Battle of Langside. Castle Douglas was founded in 1792 by William Douglas, who claimed, but had no close connection with the ancient Douglases of Threave Castle. He had made his money in an 'American Trade' and created a planned town on the shores of Carlingwark Loch. The town's layout is based upon the grid plan pattern of streets as used in Edinburgh's New Town, built around the same time. Sir William Douglas also created a number of industries in Castle Douglas, including hand woven cotton factories from which Cotton Street derives its name. The Torrs Pony cap and Horns is an Iron Age bronze horned cap for a pony found in Torrs Loch at Castle Douglas in 1812. It was acquired by Joseph Train, FSA Scot., the local antiquarian and author who presented it to Sir Walter Scott for his collection of antiquities at Abbotsford House. It is now in the National Museums of Scotland in Edinburgh. The completion of the Castle Douglas and Dumfries Railway in 1859 further improved the town's connections, and it soon developed into a major market town for the surrounding area. This is still true today and the 1900 hexagonal market building is in constant use. Although the railway was closed in 1965, the A75 trunk road was developed roughly following the lines of the original military road and passes through Castle Douglas. The many hotels and pubs which derived from coach stops are an indication of the town's importance as a stopping place for travellers. Castle Douglas Town Hall was built in 1863 to the designs of Dumfries architect James Barbour. The Clock Tower was built 1934 35 and stands at the corner of King St and St Andrews St and is a listed Category C building. It was designed by the architect William Forrest Valentine (1885 1957). The first tower, built by Sir William Douglas, was destroyed by fire in 1892 as was a second clock tower forty years later. A plaque records that in 1935 Henry J. Hewat of Paterson, New Jersey, USA, donated the present clock tower to the town. Capt Hewat was a native of Castle Douglas who had emigrated to the US in 1893. Freeman Wills Croft set a key scene in his 1930 novel "Sir John Magill's Last Journey" at Castle Douglas Railway Station. St John the Evangelist Catholic Church was built in 1867 by the London architect George Goldie and is Category B(S) listed building. The former Castle Douglas Parish Church (St Andrew's) was remodelled by Robert Lorimer in 1900. It was converted into a theatre now known as The Fullarton. The Castle Douglas War Memorial was designed by Captain Frank Mears and was unveiled in 1921. Castle Douglas was a reception area for Glasgow's evacuated children during World War II. From March 1943 to April 1944, the town was the base for 92nd (Loyals) Light Anti Aircraft Regiment, Royal Artillery, which was training for Operation Overlord, the invasion of occupied Europe. Their headquarters were at Craigroyston, a large Victorian house near the railway station. Nissen huts were set up at Carlingwark Loch to house the troops while other billets included a church and a bowling clubhouse.

Көрікті жерлер

Дуглас сарайының көркемсурет галереясы Кирккюдбрайттағы Стюартри мұражайының бөлімшесі болып табылады. Оны жергілікті суретші Этель Бристоу қалаға мұра етіп қалдырды және 1938 жылы ашылды. Бұл көрме алаңы, жергілікті суретшілер өздерінің туындыларын көрсету үшін пайдаланады. Оны Кирккдбригшир округі кеңесінің сәулетшісі Уильям МакКиннелл жобалаған. Қала орталығына жақын орналасқан Карлингварк Лох – көптеген су құстарының мекені, ерекше қорғалатын табиғи аумақ. Жақын жерде Трейв қамалы орналасқан, ол Дуглас әулетінің Қара Дуглас тармағының отбасылық қамалы. Ол Ди өзенінің ортасындағы аралда орналасқан, кіру құнына пароммен қысқа сапар кіреді. Сонымен қатар, қаланың батысында Шотландияның Ұлттық қорына тиесілі Трейв бақтары бар. Threave Rovers – Дуглас қаласының футбол командасы, олар Шотландияның батысындағы футбол лигасының Медоу Парк стадионында ойнайды, ал формаларының түсі – қара және ақ жолақтар. Дуглас қаласы бұрын жыл сайынғы Азаматтық апталық шараларды өткізетін, ол жылдың ең маңызды оқиғасы болатын. Әдетте, бұл шара шілде айының соңғы аптасында өтіп, Дуглас күнінде Лохсайд паркінде көше шеруімен және карнавалмен аяқталар еді, бірақ қазір шерулер тоқтатылды.

Ыңғайлылықтар

Қала туристер үшін аймақтың қалған бөлігін зерттеуге арналған негізгі орын ретінде жиі қолданылады. Карлингварк көлінің жанында кемпинг пен тіркеме тұрағы және көптеген қонақүйлер бар. Касл-Дугластағы басты сауда көшесі – Кинг-стрит. Онда дүкендердің кең ассортименті бар, оның ішінде көптеген қалаларда сирек кездесетін дүкендер де бар. Касл-Дуглас қаласында екі супермаркет және шағын дүкен бар. Кинг-стритте итальяндық, қытайлық және үнділік мейрамханалары, сондай-ақ тамақтандыратын пабтар мен қонақүйлер, бірнеше тағамдарды алып жүру орындары да орналасқан. Касл-Дуглас Шотландияның Тағам қаласы деп танылған және тамақ өнеркәсібімен байланысты 50-ге жуық мекемеге ие. Қала ішінде автотұрақ тегін. Қаланың жоғарғы бөлігінде, Галоуэйге бағытталатын жолдың бойында, Маркет-Хиллде үлкен автотұрақ бар. Қала орталығынан шығатын көптеген қосымша көшелерде де тегін автотұрақ қарастырылған. Аймақтық сауда орталығы ретінде Касл-Дугласқа 2010 жылдың шілде айында Елизавета II патшайым келген мал базары орналасқан. Касл-Дугласта Шотландия шіркеуі, Бетерен, епископалдық Сент-Ниниан, «Жаңа өмір» шіркеуі (Castle Douglas New Life Church) және Элим Пятидесятница шіркеуі сияқты бірнеше шіркеулер бар. Католик шіркеуінің Сент-Джон Евангелисті шіркеуі Сент-Ниниан епископалдық шіркеуінде мисса өткізеді. Касл-Дуглас ауруханасы 1897 жылы Виктория патшайымның Алмаз мерейтойына арналған ескерткіш ретінде салынған. Оның жобасын Ньютон-Стюарттан Ричард Парк жасаған және ол 1899 жылдың 13 қазанында ашылған. Қалада 600-дан астам тұрақты пайдаланушысы бар Котон-стриттегі жанды Қоғамдық орталық және 1996 жылы бұрынғы Сент-Эндрю шіркеуінің ғимаратында ашылған «Фуллартон» театры орналасқан. Қазіргі уақытта ол пьесалар мен конференцияларды өткізеді, сонымен қатар жергілікті кинотеатр ретінде де қызмет етеді. 2329 (Castle Douglas) эскадрильясының Ұлыбритания Әуе күштеріне дайындық мектебі қалада орналасқан және жергілікті қоғамда белсенді қызмет етеді, сондай-ақ 12 мен 20 жас аралығындағы жастарға ұшуға, Ұлыбританиядағы Әуе күштерінің базаларын аралауға және түрлі оқиғаларға қатысуға мүмкіндік береді. Маркет-стритте кітапхана, бассейн және автобус торабы орналасқан. Маркет-Хиллде орналасқан Касл-Дуглас кітапханасы сәулетші Джордж Вашингтон Браунның жобасымен 1904 жылы шотланд-американдық өнеркәсіпші және меценат Эндрю Карнегидің қаржысымен ашылған. Кітаптар мен жергілікті тарих бөлімінен басқа, ол интернетке қол жеткізуді қоса алғанда, түрлі қызметтерді ұсынады. Бассейнге фитнес-орталық қосылған. Автобус торабы Дэмфрис және Галлоуэй аймағында, сондай-ақ Шотландия мен Англия бойынша қызмет көрсетеді.

The town is commonly used by tourists as a base for exploring the rest of the area. There is a camping and caravan park by Carlingwark Loch and many hotels. The main shopping street in Castle Douglas is King Street. It has a wide range of shops, including many shops not often found on many town high streets. Castle Douglas has two supermarkets and a convenience store. Also on King Street are Italian, Chinese and Indian restaurants as well as pubs and hotels serving meals and several take aways. Castle Douglas is designated Scotland's Food Town and boasts some 50 outlets connected with the food industry. Parking in the town is free. There is a large car park at Market Hill at the top of the town next to the Heart of Galloway Visitor Centre. There is also free parking on many of the side streets that lead away from the town centre. As a Regional Market Town, Castle Douglas accommodates Wallets Mart, a livestock market visited by Queen Elizabeth II in July 2010. There are several churches in Castle Douglas, including a Church of Scotland, a Betheren, an Episcopalian St Ninian's, the New Life Church Castle Douglas and an Elim Pentecostal Church. The Catholic Parish of St John the Evangelist offers Mass in St Ninian Episcopalian Church. Castle Douglas Hospital was built in 1897 as a memorial to Queen Victoria’s Diamond Jubilee. It was designed by Richard Park of Newton Stewart and opened on 13 October 1899. The town has a vibrant Community Centre on Cotton Street with over 600 users and is home to The Fullarton, a theatre opened 1996 in the building of the former St Andrew's Church. It currently hosts plays and conferences as well as providing a local cinema. 2329 (Castle Douglas) Sqn Air Training Corps is located in the town and are active within the local community, as well as offering young people between the ages of 12 and 20 opportunities to fly, visit RAF stations across the UK and experience adventures. There is a library, swimming pool and bus hub in Market Street. Castle Douglas Library situated on the Market Hill, was designed by architect George Washington Browne and opened in 1904 with funding from Andrew Carnegie, the Scottish American industrialist and philanthropist. As well as books and a local history section it offers a range of services including internet access. The swimming pool has a fitness suite attached. The bus hub provides services throughout Dumfries and Galloway, and onward through Scotland and England.

Роберт Бернс

Роберт Бернс өзінің Галлоуэй саяхатында Карлинварк қонақүйінде түндеген. Осы жерден ол 1794 жылғы 25 маусымда Айрширдегі миссис Данлопқа "Міне, оңаша қонақүйде, оңаша ауылда" деп басталатын хат жазды. Сондай-ақ, ол Агнес Маклехозға арналған соңғы хатын осы жерде жазды, онда былай делінген: "Ах! Әрқашан сүйікті Клариндам! Міне, мен жалғыз ғана шөлмектей, оңаша бөлмеде, оңаша қонақүйде, жанымда оңаша бір бөтелке шараппен отырмын."

2016 жылғы Ұлыбритания турнесі

2016 жылғы Ұлыбритания туры Глазгодан басталып, 4 қыркүйекте Касл-Дуглас қаласында аяқталды. Жеңімпаз – Германияның Андре Грейпель (Team Lotto–Soudal). Жеңіске үміткер саналған Марк Кавендиш соңғы бұрышта құлады. Кавендиш құлаудан шығып кетті, осы құлауға Team Sky командасының Элиа Вивиани де қатысты.

2019 жылғы Ұлыбритания турнесі

2019 жылғы Ұлыбритания турының Глазгодан басталган бірінші кезеңі 7 қыркүйекте Кирккудбрайтта аяқталды және Касл-Дуглас қаласынан өтті. Бұл кезеңнің жеңімпазы – голландиялық Дилан Гроневеген (Team Jumbo–Visma).

Климат

Ұлыбританияның қалған бөлігі сияқты, Касл-Дуглас та мұхиттық климатқа (Köppen: Cfb) жатады, оның нәтижесінде температурасы орташа, жыл бойы жауын жауады және желді, көбінесе бұлтты ауа-райы болады. Ең жақын метеорологиялық станция қала орталығынан батысқа қарай орналасқан Трейвте.