Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық этимолог және фольклоршы Аллен Уокер Рид (2 маусым 1906 – 16 қазан 2002) – американдық этимолог және лексикограф. Миннесота штатында туған ол өмірінің көп бөлігін Нью-Йорктегі Колумбия университетінде профессор болып қызмет еткен. Ридтің «Классикалық американдық граффити» еңбегі латриналия және қастық сөздерді зерттеуде жоғары бағаланады. Оның этимологиялық еңбектерінің ішінде ұзақ жылдар бойы шешілмей келген «OK» сөзінің шығу тегін анықтауы және ағылшын тіліндегі «fuck» сөзінің тарихын және қолданылуын ғылыми тұрғыдан зерттеуі бар.
American etymologist and folklorist
Allen Walker Read (June 2, 1906 – October 16, 2002) was an American etymologist and lexicographer. Born in Minnesota, he spent much of his career as a professor at Columbia University in New York. Read's work Classic American Graffiti is well regarded in the study of latrinalia and obscenity. His etymological career included his discovery of the origin of the word "OK", a longtime puzzle, and his scholarly study of the history and use of the common English vulgarity "fuck."
Ерте өмір және білім
Рид 1906 жылдың 2 маусымында Миннесота штатының Виннебаго қаласында Орлан мен Бесси Аллен Ридтің отбасында дүниеге келді. Ол 1925 жылы Солтүстік Айова университетінен (сол кезде Айова мемлекеттік мұғалімдер колледжі деп аталған) бакалавр дәрежесін, ал 1926 жылы Айова университетінен магистр дәрежесін алды. Оның диссертациясы Айова штатының географиялық атауларына қатысты болды.
Read was born in Winnebago, Minnesota to Orlan and Bessie Allen Reed on 2 June, 1906. He earned a bachelor's degree from the University of Northern Iowa (called Iowa State Teachers College at the time) in 1925 and a master's degree from the University of Iowa in 1926. His thesis focused on Iowa place names.
Классикалық американдық граффити
Ридтің алғашқы кеңейтілген еңбегі, Батыс Солтүстік Америкадағы халықтық эпиграфиядан лексикалық дәлелдер: ағылшын сөздігіндегі төменгі элементтің сөздік зерттеуі, 1928 жылы Рейдтің Батыс АҚШ-тағы саяхаты барысында байқаған дәретханадағы граффити мысалдарының сипаттамасын береді және оларды жинақтайды. Кітап 1935 жылы Парижде жеке қаражатына басылып шықты, себебі оның құрамындағы көптеген ұсақ-түйек сөздер американдық баспагерлер үшін тым әдепсіз деп есептелді. Ол кезде басылым 75 данамен ғана шектелді және кітапта "тіл білімі, фольклор және әлеуметтік ғылымдардың ұқсас салаларын зерттейтін студенттерге ғана арналған" деген ескерту болды. 1979 жылғы шолуда бұл еңбек латриналияның "үлгілі зерттеуі" ретінде сипатталды және "американ тілін зерттейтін кез келген салмақты ғалымның назарына лайық" екені айтылды. Онда гомосексуалдар қауымы қолданған сөздердің ағылшын тіліндегі ең алғашқы жазбалары бар, бірақ Рид "гей" деген сөзді ешқашан тіркемеген, бұл термин сол кезде гомосексуалдықты білдірмегенін көрсетеді. Бұл еңбекте Ридтің кері табу концепциясы да қамтылған, онда кейбір адамдар оның тыйым салынған сипатынан ұсақ-түйек сөздерден ләззат алады.
Read's first extended work, Lexical Evidence from Folk Epigraphy in Western North America: A Glossarial Study of the Low Element in the English Vocabulary, describes and collates examples of bathroom graffiti observed by Reade on a road trip throughout the Western United States in 1928. The book was privately published at his own expense in Paris in 1935, since its extensive inclusion of vulgarity was considered too obscene by American publishers. Even then, the printing was limited to 75 copies and contained a disclaimer that it should be "restricted to students of linguistics, folk lore and allied branches of social science." Read wrote in a foreword: The work was described as a prototypical "model study" of latrinalia that "deserves the attention of any serious student of American language" in a 1979 review, which noted that even then it remained hard to access and "excessively rare." It contains some of the earliest documentation in English of words used by the homosexual community, although Read never recorded the word "gay", implying that the term was not used to mean homosexual during this time period. The work also contained Read's concept of the inverted taboo, in which some people delight in vulgarity because of its illicit nature.
Басқа жұмыстар
1938 жылдан бастап ол британдық сөздердің сөздігін үзіліс-үзіліспен жасады, бірақ өмірінің соңына дейін оны аяқтауға қол жеткізе алмады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Әскери барлау бөлімінде қызмет етіп, американдық әскери анықтама сөздігі және әскери тіркестер жинағы үстінде жұмыс істеді. "Экономист" журналы бұл жетістікті "қызғанған этимологтарға" "оның мансабының шыңы" деп сипаттады, бірақ Рид оны "негізгі жұмысынан жағымды алаңдату" деп санады. Рид сонымен қатар "дикси" және "поданк" сөздерінің тегін сәтті анықтады және "барлық әлемге құдіретті доллар" деген тіркесті алғаш рет Вашингтон Ирвингке жатқызды. Ол "Британ энциклопедиясы" үшін "сөздік" мақаласын жазды. Ридтің мансабы эвфемизмдер, граффити, сленг, шошқа тілі, екіұшты сөйлеу және ересектердің сәбилерше сөйлеуі туралы зерттеулерді қамтыды. Ол сондай-ақ фольклор мен жер-су атауларына кәсіби қызығушылық танытты; ол Америкалық атаулар қоғамын құрғандардың бірі болды және 1969 жылы оның президенті болды. Рид Халықаралық лингвистикалық қауымдастықтың төрағасы, сондай-ақ 1980 жылы Американың семиотика қоғамының президенті болды. 1987 жылы Рид 100 000-нан астам сілтемеден тұратын британдық сөздерге қатысты жұмысын Джон Алгеоға аяқтау үшін тапсырды. Қартайған шағында Рид Оксфордта докторлық диссертациясын қорғап, 1988 жылы D. Litt ғылыми дәрежесін алды.
From 1938 onwards, he worked intermittently on a dictionary of Britishisms, but was never able to complete it during his life. During World War II, he did his service with the Military Intelligence Division, working on the American Military Definition Dictionary and Military Phrase Books. This achievement was described as "the pinnacle of his career" to "envious fellow etymologists" by The Economist, but Read considered it just "an agreeable diversion from his main work." Read also successfully traced the origins of the words "dixie" and "podunk", and managed to attribute the first use of "the almighty dollar" to Washington Irving. He wrote the entry for "dictionary" in the Encyclopaedia Britannica. Read's career included studies of euphemisms, graffiti, slang, pig Latin, doubletalk, and adult baby talk. He also had a professional interest in folklore and place names; he was a founder of the American Names Society and served as its president in 1969. Read served as the head of the International Linguistic Association, and also as the President of the Semiotic Society of America in 1980. In 1987, Read turned over his work on Britishisms, consisting of more than 100,000 citations, to John Algeo for completion. At an advanced age, Read finally completed his doctorate at Oxford, receiving a D. Litt in 1988.
Жеке өмір
Бір әріптесі Ридті "ешқашан мақтаншыл болмаған, ешқашан көне стильді болмаған" деп сипаттап, тілдің барлық көп қырлылығын қуана қабылдағанын және "тіл – мәдениеттің өзі" деген пікірде болғанын жазды. 1953 жылы ол Жалпы семантика институтының директоры Шарлотта Шухартқа үйленді. Олар академиялық конференцияларды серуендеу және тауға шығу мүмкіндіктерімен біріктіруге бейім болды. Олардың балалары болған жоқ, ол 2002 жылдың 15 шілдесінде қайтыс болғанға дейін бірге өмір сүрді. Рид 2002 жылдың 16 қазанында Нью-Йорк қаласында қайтыс болды.
A colleague described Read as "never a snob, never old fashioned", and wrote that Read embraced language in all its multifariousness, opining that "language is culture itself." He married Charlotte Schuchardt, director of the Institute of General Semantics, in 1953. The couple tended to combine academic conferences with opportunities for hiking and mountain climbing. They had no children, and remained together until she died on 15 July 2002. Read died in New York City on 16 October 2002.